Na Mwandishi Wetu, Geita

KAMPUNI ya uchimbaji wa madini ya dhahabu ya TG Goodness Group, iliyopo Nyamitondo mkoani Geita, imeshiriki katika Maonyesho ya Tisa ya Kitaifa ya Teknolojia ya Madini, yanayofanyika katika Viwanja vya Dkt. Samia Suluhu Hassan, Manispaa ya Geita.

Akizungumza katika maonyesho hayo, Katibu Mkuu wa mgodi huo, John Jande Richard, amesema baadhi ya wachimbaji wa kampuni hiyo wameshiriki maonyesho hayo na kupata mafunzo mbalimbali kwa wachimbaji wadogo yaliyotolewa na Wakala wa Usalama na Afya Mahali pa Kazi (OSHA).

Jande amesema licha ya kuwa ni mara ya kwanza kwa wafanyakazi wa kampuni hiyo kushiriki katika maonyesho hayo, wameweza kunufaika na elimu mbalimbali, hususan kuhusu usalama na afya katika shughuli za uchimbaji wa madini.

Amesema pia wamepata fursa ya kusikiliza nasaha zilizotolewa na Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu, Kazi, Ajira na Mahusiano, Deus Sanga, wakati akifungua mafunzo kwa wachimbaji wa madini.

“Maonyesho ni mazuri, wachimbaji wengi wameshiriki na tumepata elimu kuhusu uchimbaji wa madini kwa usalama kupitia kaulimbiu ya ‘Tuamini Kazi Yako, Jikinge na Ajali,’” amesema Jande.


Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, amesema utekelezaji wa Ajenda ya Sifuri Tatu ni muhimu katika kuokoa maisha ya mama, watoto wachanga na watoto, na kuchangia ujenzi wa afya bora, nguvu kazi na maendeleo endelevu barani Afrika.

Mhe. Ndejembi amesema hayo Septemba 23, 2026 jijini New York, Marekani, alipomwakilisha Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, katika Mkutano wa Ngazi ya Juu kuhusu kuharakisha utekelezaji wa Ajenda ya Sifuri Tatu kwa ajili ya uhai wa mama na mtoto barani Afrika.

Mkutano huo uliandaliwa na Serikali ya Tanzania kwa kushirikiana na Kituo cha Afrika cha Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (Africa CDC), pembezoni mwa Mkutano wa 81 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA).

Amesema Afrika bado inakabiliwa na kiwango kikubwa cha vifo vya kina mama na watoto licha ya hatua mbalimbali za maendeleo zilizopigwa katika sekta ya afya.

Kwa mujibu wa Mhe. Ndejembi, Afrika inachangia takribani asilimia 70 ya vifo vya kina mama duniani na karibu theluthi mbili ya vifo vya watoto walio chini ya umri wa miaka mitano, huku sehemu kubwa ya vifo hivyo ikiwa inaweza kuzuilika.

Amesema Ajenda ya Sifuri Tatu inalenga kufikia sifuri ya kujifungua nyumbani bila msaada wa mtaalamu mwenye ujuzi, sifuri ya vifo vinavyoweza kuzuilika vya mama na mtoto mchanga, na sifuri ya watoto wasiopata chanjo.

Mhe. Ndejembi amesema kufikia malengo hayo kunahitaji kuimarishwa kwa huduma za afya ya msingi, kuongezwa kwa wataalamu wenye ujuzi, kuboreshwa kwa mifumo ya rufaa, upatikanaji wa dawa na vifaa tiba muhimu, pamoja na kuhakikisha fedha zinafika katika ngazi ya utoaji huduma.

Aidha, amesema Tanzania imeendelea kujenga uzoefu katika kuimarisha huduma za afya ya msingi na huduma za dharura kwa mama na mtoto mchanga, ikiwemo mfumo wa rufaa wa kidijitali wa m-Mama, pamoja na mifumo ya ufuatiliaji wa vifo vya kina mama na watoto.

Amesema uzoefu huo unaonesha umuhimu wa kuunganisha uongozi wa kisiasa, uwekezaji na utekelezaji wenye uwajibikaji ili kuboresha matokeo ya afya na kuhakikisha huduma zinazookoa maisha zinawafikia wananchi kwa wakati.

Mhe. Ndejembi ametoa wito kwa viongozi barani Afrika kuimarisha uwajibikaji wa kisiasa, kuongeza uwekezaji katika huduma zinazookoa maisha na kuhakikisha ahadi zinazotolewa zinafanyiwa kazi hadi katika ngazi ya utekelezaji.

“Hakuna mwanamke anayepaswa kupoteza maisha kwa kukosa usafiri, damu au huduma yenye ujuzi, wala mtoto anayepaswa kupoteza maisha kwa kukosa huduma inayoweza kuokoa maisha au chanjo,” amesema.

Amesisitiza kuwa kaulimbiu “Jiongeze Tuwavushe Salama” ni wito wa kuchukua hatua kwa ajili ya kuhakikisha kila mama, mtoto mchanga, mtoto na kijana anapata fursa ya kuishi na kukua katika mazingira yenye afya bora.















KARATU, ARUSHA

Wakulima wadogo katika Wilaya ya Karatu mkoani Arusha wamepata matumaini mapya ya kuongeza uzalishaji na kipato kufuatia utekelezaji wa mradi wa uchimbaji wa visima vya umwagiliaji unaofadhiliwa kwa asilimia 100 na Serikali ya Awamu ya Sita chini ya uongozi wa Rais Dk. Samia Suluhu Hassan.

Mradi huo unaotekelezwa kupitia Tume ya Taifa ya Umwagiliaji (NIRC), unalenga kutatua changamoto ya muda mrefu ya uhaba wa maji ya umwagiliaji, hususan katika Kata ya Baray, ambayo ni miongoni mwa maeneo yanayoongoza kwa uzalishaji wa zao la kitunguu linalosambazwa katika masoko ya ndani na nje ya nchi.

Furaha na matumaini mapya yamezidi kutanda miongoni mwa wakulima wa Kanda ya Datoga baada ya kukamilika kwa uchimbaji wa visima viwili vitakavyowezesha umwagiliaji wa hekta 66.5 za mashamba.

Akizungumza wakati wa hafla ya uzinduzi wa visima hivyo iliyoongozwa na Mkuu wa Wilaya ya Karatu, Dk. Lameck Karanga, mkulima Gilbert Makirija alisema awali wakulima walilazimika kusubiri maji ya umwagiliaji kwa siku 11 hadi wiki tatu, hali iliyokuwa ikiathiri uzalishaji wao.

Alisema uwepo wa visima hivyo, pamoja na miundombinu ya kusambaza maji hadi mashambani na matanki ya kuhifadhia maji, sasa utawasaidia wakulima kupata maji ya uhakika na hivyo kuwezesha uzalishaji endelevu na kuongeza kipato cha familia.

Kwa upande wake, Afisa Kilimo wa Kata ya Baray, Jaffet Petro, alisema ukosefu wa maji ulikuwa moja ya vikwazo vikubwa vya uzalishaji katika eneo hilo.

Alisema kati ya hekta zaidi ya 5,600 zinazofaa kwa kilimo katika kata hiyo, ni takribani hekta 3,000 pekee zilizokuwa zikitumika, huku zaidi ya hekta 2,600 zikiwa hazitumiki kutokana na changamoto ya upatikanaji wa maji.

Alisema hali hiyo sasa inatarajiwa kubadilika kutokana na upatikanaji wa maji ya uhakika, ambayo yatawezesha maeneo yaliyokuwa hayatumiki kuanza kuzalisha, kuongeza tija ya kilimo na kuimarisha uchumi wa wananchi wa Kata ya Baray na Mkoa wa Arusha kwa ujumla.

Akizungumzia kasi ya utekelezaji wa mradi huo, Dk. Karanga alisema ndani ya wiki mbili tangu Waziri wa Kilimo alipofanya ziara katika eneo hilo na kupokea kero za wananchi, tayari visima 11 kati ya 30 vilivyopangwa kuchimbwa katika Wilaya ya Karatu vimekamilika.

Alisema visima hivyo vinachimbwa katika maeneo mbalimbali yakiwemo Dumbechand, Jobaj, Mbuga Nyekundu na Laghangareri.

Dk. Karanga alimshukuru Rais Samia kwa uwekezaji huo wa kimkakati na kuwataka wananchi kulinda na kutunza miundombinu ya umwagiliaji ili iweze kudumu na kuleta tija kwa wananchi kwa muda mrefu.

Kwa mujibu wa Meneja wa Tume ya Taifa ya Umwagiliaji Mkoa wa Arusha, Mhandisi Willium, mradi huo unahusisha uchimbaji wa visima 30 katika Kata za Baray, Chemchem, Mang’ola, Endamaghan, Daa na Rhotia.

Alisema visima hivyo vina kina cha kati ya mita 80 na 110, huku kila kisima kikiwa na uwezo wa kutoa kati ya lita 30,000 na 45,000 za maji kwa saa.

Mhandisi Willium alisema mpango huo pia unahusisha upimaji wa maeneo, usanifu, uwekaji wa pampu, matanki yenye uwezo wa kuhifadhi lita 10,000 za maji pamoja na mifumo ya usambazaji wa maji hadi mashambani.

Aidha, mradi huo unatarajiwa kutoa fursa za ajira za kudumu kwa vijana wenye ujuzi wa ufundi bomba, ambapo vijana sita watapatiwa ajira katika kila eneo litakalotekelezwa mradi huo.

Utekelezaji wa mradi huo unatarajiwa kuongeza eneo la kilimo cha umwagiliaji, kuongeza uzalishaji na tija ya mazao pamoja na kuchochea ukuaji wa uchumi wa wakulima katika Wilaya ya Karatu.









Watu wawili wamefariki na askari wanne wa Jeshi la Polisi wamejeruhiwa katika vurugu zilizotokea baada ya tukio la mauaji katika eneo la Tindiga, Wilaya ya Kilosa, Mkoa wa Morogoro.

Kwa mujibu wa taarifa ya Jeshi la Polisi Mkoa wa Morogoro leo Septemba 24, 2026 tukio hilo lilitokea Septemba 23, 2026, majira ya saa 7:00 mchana katika eneo la Mashamba ya Bondeni, Kitongoji cha Legeza Mwendo, Kijiji cha Malangali, Kata ya Tindiga.

Taarifa hiyo imesema Festo Selias Chaula, maarufu Walter, mkulima na mkazi wa Tindiga, alijeruhiwa baada ya kukatwa kichwani kwa kitu chenye makali na kupigwa kwa vitu butu sehemu mbalimbali za mwili.

Baada ya tukio hilo, Jeshi la Polisi lilianza kuwafuatilia na kuwakamata watu waliodaiwa kuhusika kabla ya kuwapeleka Kituo cha Polisi Kilosa kwa mahojiano.

Hata hivyo, wakati watuhumiwa hao wakisafirishwa na askari kwa gari la Polisi aina ya Toyota Hilux pamoja na pikipiki tatu, kundi la watu lilifika eneo hilo na kuanza kuwashambulia askari na watuhumiwa.

Kwa mujibu wa Polisi, watu hao waliodaiwa kuwa wanachama wa chama cha wakulima walitumia silaha mbalimbali za jadi, zikiwemo visu, mapanga, mishale, mikuki, marungu na mawe.

Katika vurugu hizo, askari wanne walijeruhiwa, huku Polisi ikitumia mabomu ya machozi kuwatawanya wananchi waliokuwa wamekusanyika katika eneo hilo.

Katika vurugu hizo Kelvin Mhagama, mkulima na mkazi wa Kichangani, alijeruhiwa na kitu chenye makali na baadaye alifariki akiwa anapatiwa matibabu hospitalini.

Vurugu hizo pia zilisababisha uharibifu wa mali za Polisi, ambapo pikipiki yenye namba PT 3131, aina ya SANLG, ilichomwa moto na kuteketea. Gari la Polisi aina ya Toyota Hilux, lenye namba PT 5877, nalo liliharibiwa baada ya kupigwa kwa mawe.


Na Atley Kuni, WAF-Iringa


Mganga Mkuu wa Manispaa ya Iringa, Dkt. Godfrey Mbangali, amesema Manispaa hiyo imejizatiti na kujiandaa kukabiliana na changamoto zinazoweza kujitokeza kutokana na El nino na Ebola.

Dkt. Mbangali, ameyasema hayo Septemba 23, 2026 wakati wa zoezi maalum la Ufanyaji wa tathmini ya mfumo wa uratibu wa shughuli za afya hususani kipindi hiki ambapo nchi ikiwa kwenye tishio la Ebola na Mvua za El nino zilizo tolewa utabiri na mamlaka za hali ya hewa.

"Tayari Manispaa imeainisha maeneo muhimu yenye changamoto, ikiwemo Kata za Itamba na Ruaha ambazo zipo maeneo ya mabondeni, na imeanza kutoa elimu kwa wananchi kuhusu tahadhari zinazopaswa kuchukuliwa kabla ya kutokea kwa mafuriko", amesema Dkt. Mbangali.

Kuhusu ugonjwa wa Ebola, Dkt. Mbangali amesema kupitia Hospitali ya Manispaa ya Frelimo, wamefanikiwa kuandaa chumba maalum kwa ajili ya kuwahudumia wagonjwa wanaoweza kuwa na dalili za ugonjwa huo. Aidha, wataalamu wamepatiwa mafunzo maalum ili kuwa tayari kukabiliana na hali ya dharura endapo itatokea.

Dkt. Mbangali amesema Halmashauri hiyo imekuwa ikipata fursa ya kushiriki mafunzo ya mara kwa mara kuhusu utayari na mwitikio wa maafa, jambo linalosaidia kuimarisha uwezo wa kukabiliana na majanga.

Akizungumza wakati wa zoezi la kuwajengea uwezo, Mratibu kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu – TAMISEMI, Chipole Mpelembe, amewataka viongozi kuhakikisha wajumbe wote muhimu wanajumuishwa katika kamati za kukabiliana na maafa.

Ametaja baadhi ya wajumbe muhimu kuwa ni Afisa Habari wa Manispaa pamoja na Mratibu wa Afya Shuleni, akisisitiza kuwa ushirikishwaji wa wadau mbalimbali ni muhimu katika kuhakikisha taarifa na huduma muhimu zinawafikia wananchi kwa wakati.











Katika jitihada za kuimarisha utendaji kazi na kuendana na viwango vya kimataifa, Jeshi la Magereza nchini Tanzania limeingia kwenye ukurasa mpya baada ya kunufaika na fursa ya kujiunga na Shirikisho la Kimataifa la Askari wa Kike na Wasimamizi wa Sheria (International Association of Women Police - IAWP).

Hatua hii haijafungua tu milango ya kujifunza mbinu za kisasa za urekebishaji, bali pia imekuwa nguzo muhimu katika kuwajengea uwezo na kujiamini askari wa kike ndani ya jeshi hilo.

​Jeshi la Magereza limeeleza kufurahishwa kwake na fursa hiyo, likibainisha kuwa ushiriki huo umelipa jeshi nafasi ya kipekee ya kujifunza na kupata mbinu za kisasa kutoka kwa wataalamu na washiriki wa mataifa mbalimbali yaliyoendelea duniani.

​Maboresho Katika Huduma za Urekebishaji

​Akizungumza kuhusu ushiriki huo, Kamishna Msaidizi wa Magereza, ACP Edith Mbogo, ameeleza kuwa Jeshi la Magereza linajivunia maboresho makubwa yaliyofanyika katika utendaji wake wa kazi, hususan katika eneo la utoaji wa huduma za urekebishaji kwa wafungwa.

​Katika maelezo yake, ACP Mbogo ametoa pongezi za pekee kwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, kwa namna ambavyo Serikali yake imeendelea kuliwezesha Jeshi la Magereza kutekeleza majukumu yake kikamilifu na kuboresha huduma zinazotolewa kwa jamii.

​Amesisitiza kuwa, kwa sasa Jeshi la Magereza limejikita zaidi katika kufanya maboresho ya kimkakati kwenye maeneo mbalimbali ikiwemo kujenga uwezo wa askari ili waweze kutekeleza majukumu yao kwa ufanisi wa hali ya juu na kutoa huduma bora zaidi.

​Kuwajengea Uwezo na Kujiamini Askari

​Kwa upande wa utendaji wa kila siku, mafunzo hayo yameonekana kuleta matokeo chanya ya haraka kwa watendaji. Sajenti wa Magereza Elizabeth Haule amebainisha kuwa mafunzo hayo ya IAWP yamewajengea uwezo mkubwa na kuongeza kiwango cha kujiamini katika kutekeleza majukumu yao ya kila siku ya kiutendaji.

​Sajenti Haule ameongeza kuwa ushiriki katika mafunzo kama hayo utasaidia sana kuongeza uelewa miongoni mwa askari, pamoja na kuwahamasisha kushiriki mara kwa mara katika programu mbalimbali za kimataifa kwa lengo la kujifunza, kubadilishana uzoefu, na kuendelea kuboresha huduma.

​Kuimarisha Ushirikiano wa Kimataifa

​Akihitimisha maelezo yake, ACP Edith Mbogo amemshukuru Mkuu wa Jeshi la Magereza nchini Tanzania CGP Jeremiah Yoram Katungu kwa jitihada zake za kuwafungulia dunia ya kujifunza kutoka kwa wadau mbalimbali duniani.

​Amesema fursa hizo zitawawezesha kujenga mtandao imara wa mawasiliano na ushirikiano mzuri wa kimataifa, jambo linalotazamiwa kuongeza idadi ya washiriki kutoka Jeshi la Magereza katika mafunzo na programu mbalimbali za kimataifa hapo baadaye.

Washiriki wa Mkutano wa shirikisho la askari wa kike na wasimamizi wa sheria (IAWP) wakijianda kuingia katika Madarasa na muendelezo wa masomo yao yanayoendelea Bali Indonesia leo September 24,2026.





Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, amemwakilisha Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, katika Mkutano wa Ngazi ya Juu wa Viongozi kuhusu Afya ya Mama na Mtoto uliofanyika jijini New York, Marekani.

Mkutano huo uliandaliwa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa kushirikiana na Kituo cha Afrika cha Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (Africa CDC) na kufanyika pembezoni mwa Mkutano wa 81 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81).

Mkutano huo uliwakutanisha viongozi kutoka nchi mbalimbali za Afrika pamoja na viongozi na wawakilishi wa mashirika ya kimataifa na wadau wa maendeleo, kwa ajili ya kujadili masuala yanayohusu afya ya mama na mtoto.

Miongoni mwa waliohudhuria ni Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Afya Duniani (WHO), Dkt. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Mkurugenzi Mkuu wa Africa CDC, Dkt. Jean Kaseya, pamoja na Mwenza wa Rais wa Benin, Bi. Nathalie Vilette Wadagni.

Aidha, mkutano huo ulihudhuriwa na wawakilishi wa taasisi na mashirika ya maendeleo, wakiwemo Gates Foundation, Global Fund, Gavi, UNFPA, UNICEF, Susan Thompson Buffett Foundation, Beginning Fund, pamoja na viongozi kutoka Umoja wa Afrika (AU).

Mkutano huo ni sehemu ya jitihada za kuimarisha ushirikiano wa kimataifa na wa Afrika katika kuboresha afya ya mama na mtoto, hususan katika kupunguza vifo vinavyoweza kuzuilika na kuhakikisha upatikanaji wa huduma bora za afya kwa wanawake na watoto.













Serikali kupitia Wizara ya Mifugo na Uvuvi imeendelea kuchukua hatua za kuboresha ustawi wa punda nchini, ikiwemo kuingiza masuala ya mnyama huyo katika mitaala ya mafunzo ya wataalamu wa mifugo kuanzia ngazi ya cheti na diploma pamoja na kuandaa mwongozo maalumu wa matibabu ya punda.

Hayo yamebainishwa Septemba 23, 2026, katika kikao Maalum kati ya wadau wa Mnyama punda na Ofisi ya Mkurugenzi wa Huduma za Mifugo, ambapo Mkurugenzi wa Huduma za Mifugo Tanzania, Dkt. Benezeth Lutege Malinda, amesema hatua hizo zinalenga kuhakikisha wataalamu wanaomaliza mafunzo wanakuwa na uelewa kuhusu punda na huduma zinazohitajika, akieleza kuwa awali kulikuwa na pengo katika mitaala ya mafunzo ya mifugo kuhusu mnyama huyo.

Dkt. Malinda amesema Serikali pia imeendelea kushirikiana na wadau katika kuongeza uelewa kuhusu umuhimu wa punda katika jamii, akieleza kuwa mnyama huyo hutumika kubeba maji, kuni na mizigo, kusaidia shughuli za kilimo na katika baadhi ya maeneo kusaidia watoto kufika shuleni, amesema pia mwitikio wa viongozi na jamii katika maadhimisho ya Siku ya Punda Duniani umeendelea kuongezeka, hatua inayosaidia kuongeza uelewa kuhusu ustawi wa mnyama huyo.

Amesema Serikali kwa kushirikiana na wadau imeandaa mwongozo wa matibabu ya punda, ambao unawasaidia wataalamu kutoa huduma kwa mnyama huyo, wakiwemo wataalamu waliopata mafunzo kabla ya masuala ya punda kuingizwa katika mitaala, aidha, amesema Serikali imeendelea kuchukua hatua za kudhibiti uchinjaji na biashara ya punda pamoja na mazao yake kwenda nje ya Tanzania.

Mkurugenzi wa INADES Formation Tanzania, Jacqueline Nicodemus, amesema kikao hicho kililenga kumtambua punda katika huduma za mifugo zinazotolewa nchini pamoja na kushughulikia hatua za kumtambua punda kama mnyama asiyehusika na matumizi ya chakula kupitia Gazeti la Serikali, ameeleza kuwa wamepata hakikisho kutoka Serikalini kuhusu hatua zinazoendelea za kuhakikisha wanyama kazi, akiwemo punda, wanatambuliwa katika mfumo wa huduma za afya ya mifugo, utambuzi wa mifugo na magonjwa ya mifugo.

Jacqueline amesema wamepata taarifa kuhusu mchakato wa kanuni ya uchinjaji wa kibinadamu wa wanyama, Humane Slaughter Regulation, 2024, ambao amesema umefikia hatua nzuri na unatarajiwa kukamilika mwaka huu au mwanzoni mwa mwaka 2027, ameishukuru Serikali, Waziri wa Mifugo na Uvuvi pamoja na watendaji wa Wizara kwa ushirikiano katika kuhakikisha wanyama kazi wanatambuliwa na kupewa uzito katika mipango na bajeti zinazohusu sekta ya mifugo.

Kwa upande wake, Mkurugenzi wa Shirika la kutetea wanyama la ASPA (Arusha Society for the Protection of Animals) Livingstone Masija, amesema punda amekuwa msaidizi mkubwa katika shughuli za kiuchumi na kijamii, lakini bado anakabiliwa na changamoto ya kutopatiwa huduma za afya kama wanyama wengine, ambapo punda anahitaji matibabu, chanjo na huduma nyingine za mifugo, huku akiiomba Serikali kumtambua zaidi kama mnyama kazi na kuchukua hatua za kuimarisha ulinzi na ustawi wake ili aendelee kuwa na mchango katika jamii.






Top News