Na Mwandishi Wetu, Mirerani

Na Mwandishi Wetu

WAZIRI wa Uchukuzi, Profesa Makame Mbarawa, amesema mradi wa Reli ya Kisasa (SGR) katika kipande cha sita cha Tabora–Kigoma unatarajiwa kuchochea maendeleo ya kiuchumi na kijamii kwa kurahisisha usafiri wa abiria na usafirishaji wa bidhaa.

Profesa Mbarawa ameyasema hayo, Oktoba 25, 2026, wakati akikagua maendeleo ya ujenzi wa mradi huo, unaotarajiwa kukamilika mwaka 2029.

Amesema treni zitakazotumia reli hiyo zinatarajiwa kwenda kwa kasi ya kilomita 160 kwa saa, hatua itakayopunguza muda wa safari na kuongeza ufanisi wa usafiri wa reli.

Ameeleza kuwa kazi zinazoendelea zinahusisha ujenzi wa miundombinu ya msingi, ikiwemo madaraja, makalvati na misingi, kabla ya kuendelea na ujenzi wa matuta na utandikaji wa reli.

Aidha, amesema Serikali inaendelea kuhakikisha fedha za mradi zinapatikana na mkandarasi analipwa kwa wakati kupitia vyeti vya malipo ya mkandarasi (Contractor’s Payment Certificates) ili kuharakisha utekelezaji na kukamilisha mradi ndani ya muda uliopangwa.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Reli Tanzania (TRC), Mhandisi Machibya Shiwa, amesema eneo la Malagarasi ni miongoni mwa maeneo yenye changamoto kubwa katika ujenzi wa kipande hicho kutokana na umuhimu wake katika usafirishaji wa vifaa na utekelezaji wa mradi.

Amesema eneo hilo linahitaji misimu mitatu ya kiangazi ili kukamilisha sehemu ngumu za ujenzi zenye urefu wa takribani kilomita 30 hadi 40.

Mhandisi Shiwa amesema utekelezaji wa kazi katika eneo hilo umefikia asilimia 12, akieleza kuwa mkandarasi alianza na maeneo yenye changamoto kubwa ili kurahisisha hatua zinazofuata za ujenzi.

Mradi wa SGR wa Tabora–Kigoma ni sehemu ya juhudi za Serikali za kuboresha miundombinu ya usafiri wa reli nchini. Eneo la Malagarasi ni miongoni mwa maeneo muhimu katika mradi huo kutokana na ujenzi wa daraja kubwa na changamoto za kihandisi zinazohitaji ufumbuzi maalumu.

zAIDI YA SPISHI 1,000 ZA WADUDU ZAKUSANYWA MAABARA YA TAWIRI*

Wadudu wana mchango mkubwa katika uhifadhi wa wanyamapori, ambao ni rasilimali muhimu kwa utalii endelevu. Wadudu huchavusha mimea kwa zaidi ya asilimia 75, hurutubisha udongo, hutawanya mbegu na kusaidia kuota kwake, ni viashiria vya afya ya mfumo ikolojia na chakula cha baadhi ya wanyamapori.

TAWIRI, kupitia maabara yake ya wadudu, imekusanya zaidi ya spishi 1,000 za wadudu, ikiendeleza tafiti na elimu kuhusu kundi hili muhimu la viumbe hai ambalo limepewa kipaumbele kidogo katika tafiti, licha ya mchango wake katika uhifadhi wa bioanuai. Duniani, zaidi ya spishi milioni moja za wadudu zimegunduliwa na kurekodiwa na wanasayansi.

KAMATI YA MIPANGO MIJI YAKAGUA ENEO LA MAZIKO MAKALALA

Kamati ya Mipango Miji ya Halmashauri ya Mji Mafinga imefanya ziara ya ukaguzi katika eneo la Makalala, lililopo Kata ya Wambi, kwa lengo la kukagua eneo lililotengwa kwa ajili ya maziko ya waumini wa Kanisa Katoliki.

Ziara hiyo imeongozwa na Mwenyekiti wa Halmashauri ya Mji Mafinga, Mhe. Regnant Kivinge, akiambatana na Mwenyekiti wa Kamati ya Mipango Miji, Mhe. Richard Mduda, Kaimu Mkurugenzi pamoja na wajumbe wa kamati hiyo.

Akiwasilisha taarifa ya ukaguzi wa eneo hilo, Mkuu wa Idara ya Ardhi na Mipango Miji wa Halmashauri ya Mji Mafinga, Ndugu Luis Ndumbaro, amesema kuwa uongozi wa Kanisa Katoliki umetenga eneo lenye ukubwa wa ekari saba kwa ajili ya maziko ya waumini wake.Aidha, ameeleza kuwa eneo hilo litaunganishwa na barabara ili kurahisisha upatikanaji wa huduma za maziko kwa wananchi.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Kamati ya Mipango Miji, Mhe. Richard Mduda, ameushukuru uongozi wa Kanisa Katoliki kwa kutenga eneo hilo kwa ajili ya kuwahudumia wananchi. Vilevile, amesisitiza umuhimu wa eneo hilo kufanyiwa usafi na kutunzwa vizuri ili kuhakikisha linakuwa katika hali nzuri na salama kwa matumizi yaliyokusudiwa. Pia, amependekeza shughuli za uzalishaji wa mkaa katika eneo hilo zifanyike kwa kuzingatia taratibu za uhifadhi wa mazingira.

Naye Mwenyekiti wa Halmashauri ya Mji Mafinga, Mhe. Regnant Kivinge, ameushukuru uongozi wa Kanisa Katoliki kwa kutoa eneo hilo kwa ajili ya maziko. Aidha, amependekeza kutokuwepo kwa masharti na kuwanyima fursa waumini wa dini mbalimbali kupata huduma za maziko katika eneo hilo, kwa kuzingatia makubaliano na taratibu zitakazowekwa na mamlaka husika.

Benki ya Exim Tanzania Yatoa Elimu na Huduma za Uchunguzi wa Saratani ya Matiti Bila Malipo

Benki ya Exim Tanzania kupitia programu ya Exim Cares, imefanya zoezi la uhamasishaji kuhusu saratani ya matiti lililowapa fursa wafanyakazi na wanajamii inayowazunguka kupata elimu na huduma ya uchunguzi wa saratani ya matiti bila malipo katika makao makuu ya benki hiyo jijini Dar es Salaam.

Zoezi hilo ni sehemu ya maadhimisho ya Mwezi wa Uhamasishaji kuhusu Saratani ya Matiti, unaoadhimishwa kila Oktoba, kwa lengo la kuongeza uelewa kuhusu ugonjwa huo na kuhimiza utambuzi wa mapema.

Kupitia wataalamu kutoka Taasisi ya Saratani Ocean Road, washiriki walipata elimu kuhusu dalili na mabadiliko yanayoweza kuashiria saratani ya matiti, umuhimu wa tathmini ya kitabibu na hatua za kuchukua wanapobaini mabadiliko yasiyo ya kawaida, huku juhudi zikilenga pia kupunguza hofu na dhana potofu zinazoweza kuchelewesha upatikanaji wa huduma za afya.

Kwa mwaka 2026, Mwezi wa Uhamasishaji kuhusu Saratani ya Matiti unaambatana na kaulimbiu “Kila simulizi ni ya kipekee, kila hatua ina thamani”, inayosisitiza umuhimu wa taarifa sahihi, huduma zinazofaa na msaada kwa watu walioathiriwa na ugonjwa huo.

Hatua hiyo inakuja wakati saratani ya matiti ikiendelea kuwa changamoto ya afya duniani na nchini Tanzania. Kwa mujibu wa Shirika la Kimataifa la Utafiti wa Saratani (IARC), katika makadirio yake ya mwaka 2024, visa vipya takribani milioni 2.43 vya saratani ya matiti vilitokea duniani. Nchini Tanzania, wanawake takribani 3,024 walikadiriwa kugundulika na ugonjwa huo, huku vifo 1,492 vikikadiriwa kutokana na saratani ya matiti katika mwaka huo.

Aidha, kwa mujibu wa Shirika la Afya Duniani (WHO), kiwango cha kuishi kwa angalau miaka mitano baada ya kugundulika na saratani ya matiti kilikadiriwa kuwa asilimia 77.8 duniani, ikilinganishwa na asilimia 39.1 katika Kanda ya Afrika ya WHO, kwa wanawake waliogundulika kati ya mwaka 2017 na 2021. Takwimu hizi zinasisitiza umuhimu wa utambuzi wa mapema na upatikanaji wa huduma za uchunguzi na matibabu kwa wakati ili kuboresha matokeo ya matibabu na kupunguza vifo.

Akizungumzia ushiriki wa benki katika juhudi hizo, Meneja Mkuu wa Masoko na Mawasiliano wa Benki ya Exim Tanzania, Kauthar D’souza, alisema afya na ustawi wa wafanyakazi wa benki na jamii kwa ujumla ni sehemu muhimu ya mchango wa benki kupitia mpango wa Exim Cares.

“Afya ya jamii inahitaji ushirikiano na hatua za pamoja. Kupitia Exim Cares, tunaunga mkono juhudi zinazowasaidia wafanyakazi wetu na jamii kupata taarifa sahihi kuhusu afya na kuelewa umuhimu wa kuchukua hatua kwa wakati. Tunaamini kuwa kuongeza uelewa kuhusu saratani ya matiti ni sehemu muhimu ya kuhimiza utunzaji wa afya na upatikanaji wa huduma zinazofaa,” alisema D’souza.

''Kwa mujibu wa WHO, takribani asilimia 80 ya saratani ya matiti hutokea kwa wanawake wasio na vihatarishi maalumu vinavyojulikana isipokuwa kuwa mwanamke na kuongezeka kwa umri. Hivyo, kutokuwa na historia ya saratani ya matiti katika familia hakumaanishi kuwa mtu hawezi kupata ugonjwa huo, jambo linalosisitiza umuhimu wa kufahamu mabadiliko ya mwili na kutafuta ushauri wa kitaalamu inapohitajika'', aliongeza.

Kwa upande wake, Dactari Maguha Stephano, mwakilishi wa Taasisi ya Saratani Ocean Road alisema kuwa kuelimisha jamii na kuhamasisha watu kutafuta huduma za afya mapema ni sehemu muhimu ya juhudi za kukabiliana na saratani ya matiti.

“Ni muhimu jamii kupata taarifa sahihi kuhusu saratani ya matiti na kutoruhusu hofu au dhana potofu kuwazuia kutafuta huduma za afya. Watu wanapaswa kufahamu mabadiliko ya miili yao na kutafuta ushauri wa kitaalamu wanapobaini mabadiliko yasiyo ya kawaida, kama vile uvimbe kwenye titi au kwapani, au mabadiliko kwenye ngozi ya titi au chuchu. Tathmini ya kitabibu kwa wakati husaidia kuharakisha utambuzi na hatua zinazofaa,” alisema.

Exim Cares ni programu ya uwajibikaji kwa jamii ya Benki ya Exim Tanzania inayolenga kuboresha maisha kupitia juhudi katika sekta za afya, elimu, mazingira, ubunifu na elimu ya fedha. Katika sekta ya afya, benki imekuwa ikiunga mkono kampeni za uchangiaji damu kwa kushirikiana na Huduma ya Taifa ya Damu Salama (NBTS), kuimarisha huduma za afya hospitalini kupitia msaada wa vifaa tiba na kuboresha mazingira kwaajili ya wagonjwa wenye changamoto ya afya ya akili. Juhudi hizi zinaonesha dhamira ya benki katika kuendeleza afya na ustawi wa jamii.

Benki ya Exim Tanzania inawahimiza wafanyakazi wake na jamii kwa ujumla kufanya utunzaji wa afya kuwa sehemu ya maisha ya kila siku, kupata ushauri wa kitaalamu kuhusu uchunguzi unaofaa na kutochelewa kutafuta huduma za afya wanapobaini mabadiliko yasiyo ya kawaida.

Meneja Mkuu wa Masoko na Mawasiliano wa Benki ya Exim Tanzania, Kauthar D’souza, akiwa katika hatua moja wapo ya uchunguzi wa saratani ya matiti wakati wa zoezi la uhamasishaji lililoandaliwa na benki hiyo kupitia programu ya Exim Cares kwa kutumia wataalamu kutoka Taasisi ya Saratani Ocean Road, jijini Dar es Salaam, tarehe 23 Oktoba 2026. Zoezi hilo liliwapa wafanyakazi wa benki na wanajamii inayowazunguka kupata elimu na huduma ya uchunguzi bila malipo, ikiwa ni sehemu ya maadhimisho ya Mwezi wa Uhamasishaji kuhusu Saratani ya Matiti, unaoadhimishwa kila Oktoba, kwa lengo la kuhamasisha utambuzi wa mapema na matumizi ya taarifa sahihi za afya

PWANI YAWEKA MIKAKATI KUDHIBITI MIGOGORO YA WAKULIMA NA WAFUGAJI

Na Mwamvua Mwinyi, Pwani

MKUU wa Mkoa wa Pwani, Stanslaus Nyongo, na Mbunge wa Jimbo la Chalinze, Ridhiwani Kikwete, wametaka maeneo maalumu ya kilimo na ufugaji kutengwa na kusimamiwa ipasavyo ili kudhibiti migogoro kati ya wakulima na wafugaji.

Nyongo ametoa agizo hilo kwa viongozi wa wilaya, akiwataka kuhakikisha maeneo ya malisho ya mifugo yanatengwa ili kupunguza migogoro inayojirudia kati ya makundi hayo.

Amesema tayari ametoa tamko la kutenga maeneo maalumu ya malisho, akisisitiza kuwa hataki kuona mauaji yanayotokana na migogoro hiyo.

“Nimeshatoa tamko la kutenga maeneo hayo kuondoa magomvi hayo na katika mkoa wangu sitaki kuona mauaji ya wakulima na wafugaji,” alisema Nyongo, akibainisha kuwa ameliagiza Jeshi la Polisi mkoani humo kuhakikisha hali hiyo inadhibitiwa.

Aidha, amewataka wakulima na wafugaji kuacha kujichukulia sheria mkononi na badala yake kutumia kamati za usuluhishi kutatua changamoto zao kwa mujibu wa sheria.

Pia, amewataka wakulima na wafugaji kuzingatia taratibu zinazokubalika katika matumizi ya ardhi, huku akisisitiza umuhimu wa wafugaji kuepuka kuingiza mifugo katika mashamba ya watu na kuharibu mazao.

Kwa upande wake, Kikwete amewataka viongozi wa vijiji, Serikali na vyombo vinavyohusika kusimamia matumizi ya ardhi na kudhibiti uingizaji holela wa mifugo katika mashamba ya wakulima.

Amesema migogoro hiyo inachangiwa kwa kiasi kikubwa na ushindani wa matumizi ya ardhi, maji na malisho, pamoja na uhamaji wa wafugaji wanaotafuta rasilimali hizo.

Kutokana na hali hiyo, amependekeza kutengwa kwa maeneo maalumu ya kilimo na ufugaji, kusimamiwa kwa njia za kupitisha mifugo na kusajiliwa kwa wakulima na wafugaji ili kurahisisha usimamizi wa shughuli zao.

Kikwete pia amesisitiza umuhimu wa kuimarisha vikao vya ujirani mwema vitakavyowapa wakulima na wafugaji nafasi ya kujadili na kutatua changamoto zao kwa pamoja kabla hazijazua migogoro mikubwa.

Naye Mkuu wa Wilaya ya Bagamoyo, Shaibu Ndemanga, amesema Serikali imekuwa ikifanya operesheni za kukabiliana na migogoro ya ardhi, ikiwemo inayohusisha wakulima na wafugaji.

Amesema jitihada hizo zinaambatana na kuhamasisha umoja, amani na kuheshimiana, kwa kuzingatia maeneo na shughuli za kiuchumi za kila kundi.

Kwa upande wake, mfugaji wa Chalinze, Seleman Hassan, ameishukuru Serikali kwa kutoa elimu kwa wafugaji, akisema wataendelea kushirikiana na wakulima ili kuondoa kero zinazojitokeza na kudumisha amani katika maeneo wanayoishi.

Migogoro ya wakulima na wafugaji imeendelea kuwa changamoto katika baadhi ya maeneo ya Mkoa wa Pwani, yakiwemo Chalinze, Bagamoyo, Rufiji, Kisarawe, Kibaha Vijijini na Kibiti.

TANZANITE YENYE THAMANI YA SH3.23 BILIONI YAZALISHWA MIRERANI

Na Mwandishi Wetu, Mirerani

KAMATI ya Kudumu ya Bunge ya Nishati na Madini imeelezwa kuwa jumla ya gramu 274,634.32 za madini ya Tanzanite, zenye thamani ya Sh3.23 bilioni, zimezalishwa katika kipindi cha Julai hadi Septemba 2026.

Takwimu hizo zimetolewa na Ofisa Madini Mkazi wa Mkoa wa Kimadini wa Mirerani (RMO), George Kaseza, mbele ya kamati hiyo ilipotembelea maeneo ya uchimbaji wa madini ya Tanzanite kwa lengo la kujifunza na kutathmini shughuli za uchimbaji, biashara na uongezaji thamani wa madini hayo.

Kaseza amesema uzalishaji huo ni wa robo ya kwanza ya mwaka wa fedha 2026/2027, huku akieleza kuwa Serikali imeendelea kuchukua hatua mbalimbali kuimarisha usalama na usimamizi wa shughuli za uchimbaji ndani ya Ukuta wa Mirerani.

Amesema hatua hizo zinajumuisha ujenzi wa ukuta uliokamilika Aprili 2018, kuanzishwa kwa Soko la Madini la Mirerani mwaka 2021, pamoja na uwekaji wa kamera 310 za CCTV na taa 573 za usalama.

Aidha, amesema mwaka 2026 Serikali iliagiza kofia ngumu 12 zenye kamera kwa ajili ya wadhibiti wa shughuli za uchimbaji chini ya migodi.

Akizungumzia biashara ya Tanzanite, Kaseza amesema katika mwaka wa fedha 2025/2026, mnada wa wafanyabiashara wadogo uliofanyika Mei 15, 2026, ulihusisha uuzaji wa gramu 2,809.31 za madini hayo, zilizoripotiwa kuwa na thamani ya Sh271.270 bilioni.

Amesema mnada wa wafanyabiashara wakubwa uliofanyika Mei 21, 2026, uliwezesha kuuzwa kwa gramu 10,174.92 za Tanzanite, zenye thamani iliyoripotiwa kuwa Sh721.750 bilioni.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Kamati hiyo, Subira Mgalu, amesema ziara hiyo imelenga kujifunza na kutathmini shughuli za uchimbaji, biashara na uongezaji thamani wa madini zinazofanyika ndani ya Ukuta wa Mirerani.

Akitoa maoni ya wadau wa sekta hiyo, Mwenyekiti wa Chama cha Wachimbaji Madini Mkoa wa Manyara (MAREMA), Elisha Mnyawi, ameiomba Serikali kuruhusu lango la kuingia na kutoka ndani ya ukuta wa madini ya Tanzanite kufanya kazi saa 24.

Mnyawi amesema kwa sasa, ifikapo saa 12 jioni, wachimbaji hawaruhusiwi kuingiza zana za kazi, hali ambayo amesema inahitaji kuangaliwa ili kurahisisha shughuli za uchimbaji.

Naye Mwenyekiti wa MAREMA Tawi la Mirerani, Samwel Rugemalila, ameishukuru Serikali kwa hatua mbalimbali inazoendelea kuchukua kuboresha sekta ya madini.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Wafanyabiashara wa Madini ndani ya Ukuta wa Mirerani, Magreth Nelson, ameishukuru Serikali kwa kurejesha minada ya madini, akisema hatua hiyo imewawezesha wafanyabiashara kuuza madini yao kwa uwazi na katika mazingira ya ushindani wa bei.

Hata hivyo, mjumbe wa chama cha wafanyabiashara wa madini, Victor Kunyara, ameiomba kamati hiyo kuangalia uwezekano wa kuweka kanuni zitakazowataka wachimbaji kutenga asilimia 10 ya uzalishaji wao na kuwauzia wafanyabiashara wa ndani.

Amesema hatua hiyo itasaidia wafanyabiashara kupata madini kwa ajili ya biashara zao na kuongeza uwezekano wa kulipa kodi kwa mujibu wa sheria.

KAMATI YA UCHUMI, AFYA NA ELIMU YAPONGEZA MAENDELEO YA UJENZI KITUO CHA AFYA WAMBI

Kamati ya Uchumi, Afya na Elimu ya Halmashauri ya Mji Mafinga ikiongozwa na Mwenyekiti wa Halmashauri,Kaimu Mkurugenzi pamoja na Wakuu wa Idara wa Halmashauri imefanya Ziara katika Kata ya Wambi na kupongeza Maendeleo ya Ujenzi wa Kituo cha Afya cha Wambi.

Akiwasilisha ripoti ya Ujenzi wa Kituo hicho cha Afya, Mwenyekiti wa Kamati ya Ujenzi Ndugu Eusebius Ngatunga amesema wamepokea Fedha za Ujenzi Kutoka Serikali kuu Tsh.Milioni Mia Tatu na hatua ya ujenzi inakaribia kukamilika kwa wakati ili kuwawezesha Wakazi wa Kata ya Wambi kupata huduma ya Afya.

Akizungumza katika Ziara hiyo Diwani wa Kata ya Wambi ambaye pia ni Mwenyekiti wa Kamati ya Uchumi,Afya na Elimu Mhe.Frank Kalinga amesema anampongeza Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe.Dkt.Samia Suluhu Hassan kwa kuwatengea Fedha za Mradi kwa sababu ujenzi ukikamilika utasaidia kutatua changamoto za Afya kwa Wananchi wa Kata ya Wambi.

Naye kiongozi wa Ziara hiyo ambaye ni Mwenyekiti wa Halmashauri ya Mji Mafinga Mhe.Regnant Kivinge amepongeza jitihada za Wananchi na kamati ya Ujenzi kwa ushirikiano na amewasihi waendelee kusimamia Mradi huo kwa weledi ili waweze kufikia Malengo.

Aidha,Diwani wa Viti Maalumu wa Halmashauri ya Mji Mafinga Mhe.Dainess Msolwa amewapongeza Wananchi wa Kata ya Wambi kwa kutenga muda wao kusaidia shughuli za ujenzi pamoja na kushirikiana vyema na kamati ya Ujenzi kwa lengo la kukamilisha Jengo kwa wakati.

Sambamba na hayo,Kaimu Mkurugenzi wa Halmashauri ya Mji Mafinga Ndugu Peter Ngussa amepongeza jitihada za ujenzi pia amewasisitiza kamati ya ujenzi ifikapo January 2027 ujenzi wa Kituo hicho uwe umekamilika ili huduma za awali za Afya zianze kutolewa kwa Wananchi wa Kata ya Wambi.

KAMATI YA LAAC YARIDHISHWA NA UTEKELEZAJI WA MIRADI YA MAENDELEO MANISPAA YA IRINGA

Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Hesabu za Serikali za Mitaa (LAAC), ikiongozwa na Mwenyekiti wake, Mhe. Ado Shaibu, imeridhishwa na kasi ya utekelezaji wa miradi ya maendeleo inayotekelezwa na Halmashauri ya Manispaa ya Iringa, huku ikisisitiza kukamilishwa kwa miradi hiyo kwa wakati na kwa kuzingatia viwango vya ubora.

Leo, Oktoba 24,2026, Kamati hiyo imetembelea na kukagua miradi mbalimbali ya kimkakati, ikiwemo ujenzi wa barabara ya Mtwivila machinjio ya kisasa Ngelewala na Soko la kihesa kwa lengo la kufuatilia maendeleo ya utekelezaji wake.

Akizungumza baada ya ukaguzi, Mhe. Ado Shaibu amesema ameridhishwa na kasi ya utekelezaji na kutoa maelekezo kwa Halmashauri kuhakikisha miradi yote inakamilika kwa wakati na inakidhi viwango vinavyotakiwa.

Ziara hiyo imehudhuriwa na Mkuu wa Mkoa wa Iringa, Mhe. Kheri James; Mkuu wa Wilaya ya Iringa, Mhe. Benjamin Sitta, Katibu Tawala wa Mkoa, Bi. Doris Kalasa; Mkurugenzi wa Manispaa ya Iringa, Bi. Zaina Mlawa; Mstahiki Meya wa Manispaa, Mhe. Ibrahim Ngwada; Katibu Tawala Wilaya, Ndg. Bernard Urassa, Wajumbe wa Kamati ya LAAC, pamoja na wakuu wa idara na vitengo wa ofisi ya Mkuu wa Mkoa wa Iringa na wa Halmashauri ya Manispaa ya Iringa.

HOMERA ATANGAZA MAPINDUZI YA UMEME VITONGOJINI, AIPONGEZA REA KWA UTEKELEZAJI

Waziri wa Nishati, Mhe. Dkt. Juma Homera, amepongeza juhudi za Mkurugenzi Mkuu wa Wakala wa Nishati Vijijini (REA), Mhandisi Hassan Saidy, katika kusimamia utekelezaji wa miradi ya umeme vijijini, huku akitangaza kuongezwa kwa kasi ya operesheni ya kuwasha umeme katika kila kitongoji nchini.

Waziri Homera amesema operesheni hiyo ni sehemu ya mkakati wa Serikali wa kuhakikisha huduma ya umeme inawafikia wananchi katika maeneo yote nchini, sambamba na kuchochea maendeleo ya kiuchumi na kijamii, hususan katika maeneo ya vijijini.

Akizungumza wakati akiwasha umeme Kitongoji cha Lindi B, Wilaya ya Namtumbo, na Kitongoji cha Nakanyonyo, Wilaya ya Tunduru, mkoani Ruvuma, amesema Wakuu wa Mikoa wataendelea kushiriki katika kuwasha umeme kwenye miradi iliyokamilika ili kuhakikisha wananchi wanaanza kunufaika na huduma hiyo kwa wakati.

Ameeleza kuwa hatua hiyo inalenga kuongeza kasi ya matumizi ya miundombinu ya umeme iliyokamilika, huku Serikali ikiendelea kutekeleza miradi mipya katika vitongoji ambavyo bado havijafikiwa na huduma hiyo.

Akizungumzia hali ya upatikanaji wa umeme mkoani Ruvuma, Waziri Homera amesema mkoa huo una jumla ya vitongoji 3,691, ambapo vitongoji 2,235 tayari vimefikiwa na umeme, sawa na takribani asilimia 61 ya vitongoji vyote.

Amesema Serikali imewekeza zaidi ya shilingi bilioni 224.7 katika miradi mbalimbali ya umeme inayotekelezwa na REA mkoani humo, ikiwa ni sehemu ya juhudi za kupanua wigo wa upatikanaji wa nishati hiyo kwa wananchi.

Kwa mujibu wa Waziri Homera, vitongoji 799 vipo katika hatua mbalimbali za utekelezaji wa miradi ya kuviunganishia umeme, huku vitongoji 657 vikiwa bado havijafikiwa na huduma hiyo na havipo katika miradi inayoendelea kutekelezwa.

Amefafanua kuwa kukamilika kwa miradi inayoendelea kutasaidia kuongeza kiwango cha upatikanaji wa umeme katika vitongoji vya Mkoa wa Ruvuma kutoka asilimia 61 ya sasa hadi takribani asilimia 82.

Amesema ongezeko hilo linatarajiwa kufungua fursa zaidi za shughuli za kiuchumi, ikiwemo biashara, uzalishaji mali na utoaji wa huduma za kijamii, hivyo kuboresha maisha ya wananchi wa maeneo ya vijijini.

Aidha, Waziri Homera amewataka wananchi kuendelea kuiombea Wizara ya Nishati ili iweze kutekeleza majukumu yake kwa ufanisi, akisisitiza kuwa Serikali itaendelea kushirikiana na wadau mbalimbali kuhakikisha azma ya kufikisha umeme kila kitongoji inafikiwa.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkuu wa REA, Mhandisi Hassan Saidy, amesema kasi ya utekelezaji wa miradi ya umeme vijijini imeendelea kuongezeka na kwamba Wakala hautarudi nyuma katika kutimiza dhamira ya Serikali ya kuhakikisha wananchi wote wanafikiwa na huduma ya umeme.

Mhandisi Saidy amesisitiza kuwa Wakala utaendelea kuongeza juhudi za kusogeza huduma ya umeme katika maeneo ambayo bado hayajafikiwa, sambamba na kufungua fursa mpya za kiuchumi, kuongeza uzalishaji na kuboresha ustawi wa wananchi wa vijijini.

TANZANIA YATAKA HATUA ZA DHATI KULINDA ZIWA TANGANYIKA

Na Karama Kenyunko Michuzi Tv

TANZANIA imetoa wito kwa nchi wanachama zinazopakana na Ziwa Tanganyika kutekeleza kwa vitendo makubaliano ya kikanda ya kukabiliana na uchafuzi wa mazingira, mabadiliko ya tabianchi na shinikizo la matumizi ya rasilimali zinazotishia mfumo wa ikolojia wa ziwa hilo.

Wito huo umetolewa na Katibu Mkuu wa Ofisi ya Makamu wa Rais anayeshughulikia Muungano na Mazingira, Dk. Richard Muyungi, leo Oktoba 25, 2026, wakati akifungua Mkutano wa 15 wa Kawaida wa Kamati ya Usimamizi ya Mamlaka ya Ziwa Tanganyika unaofanyika Dar es Salaam.

Dk. Muyungi amesema kulinda ziwa hilo kunahitaji ushirikiano wa kikanda, ufuatiliaji madhubuti wa mazingira na uwajibikaji ili kuhakikisha maazimio yanayofikiwa yanatekelezwa kwa vitendo.

Amesema mkutano huo unajadili mpango kazi na bajeti ya mamlaka hiyo kwa mwaka 2026 pamoja na utekelezaji wa maazimio ya mawaziri yaliyopitishwa mjini Livingstone, Zambia.

Ameonya kuwa kuharibika kwa mazingira ya ziwa hilo kunatishia maisha na kipato cha mamilioni ya watu wanaotegemea rasilimali zake, hivyo Tanzania, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Zambia zinapaswa kuratibu mikakati ya kulinda ziwa hilo.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mtendaji wa Mamlaka ya Ziwa Tanganyika, Dk. Emma Liwenga, amesema mamlaka hiyo inaendelea kuboresha Mpango Mkakati wa Utekelezaji wa mwaka 2012 na kuandaa ripoti ya kina ya bonde la ziwa hilo kwa msaada wa Shirika la Maendeleo la Ujerumani (GIZ) na Mfuko wa Dunia wa Mazingira (GEF).

Amesema mipango mingine ni pamoja na tathmini ya hali ya samaki katika ziwa lote inayoungwa mkono na Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO), pamoja na miradi ya uhifadhi wa bayoanuwai na usalama wa maji.

Mwenyekiti wa mkutano huo, Richard Mlungu, amesema Ziwa Tanganyika ni rasilimali muhimu kwa nchi wanachama kutokana na mchango wake katika upatikanaji wa maji, uvuvi, bayoanuwai na shughuli za kiuchumi.

Hata hivyo, amesema ziwa hilo linakabiliwa na changamoto zinazoongezeka, zikiwemo uvuvi usio endelevu, uchafuzi wa mazingira, uharibifu wa makazi ya viumbe hai, mabadiliko ya tabianchi na ongezeko la watu.

Amesema mkutano huo pia unajadili ripoti ya mwaka ya Mamlaka ya Ziwa Tanganyika (LTA), mpango kazi na bajeti ya mwaka 2027, huku akizitaka nchi wanachama kuongeza ushirikiano na rasilimali za kifedha kwa ajili ya kulinda ziwa hilo.

Naye Mkurugenzi wa Mazingira na Mjumbe wa Kamati, Kemilembe Mutasa, amesema Ziwa Tanganyika si mpaka wa kijiografia unaotenganisha nchi wanachama, bali ni rasilimali inayozileta pamoja kutokana na mchango wake katika maisha ya wananchi, usalama wa chakula na maendeleo ya kiuchumi.

Amesema maamuzi na ushauri wa Kamati ya Usimamizi kwa Baraza la Mawaziri la mamlaka hiyo ni muhimu katika kuhakikisha linatekeleza wajibu wake kwa ufanisi na kusimamia rasilimali za ziwa hilo kwa uendelevu.

DKT. KIJAJI: HAKUNA KULALA, MIRADI YA UTALII IKAMILIKE KWA WAKATI NA VIWANGO

Waziri wa Maliasili na Utalii, Dkt. Ashatu Kijaji, ameitaka Menejimenti ya Mamlaka ya Hifadhi ya Ngorongoro (NCAA) kuhakikisha miradi ya kuboresha miundombinu ya utalii inakamilika kwa wakati na kwa kuzingatia viwango vinavyotakiwa.

Amesema uboreshaji wa miundombinu katika vivutio vya utalii vya Maporomoko ya Maji ya Endoro na Mapango ya Tembo ni sehemu ya jitihada za kufanikisha azma ya Ilani ya Chama Cha Mapinduzi (CCM) ya kufikisha idadi ya watalii milioni nane ifikapo mwaka 2030.

Dkt. Kijaji ameyasema hayo wakati akikagua maendeleo ya miradi hiyo, ambapo alieleza kuridhishwa na kasi ya utekelezaji wake, akisisitiza kuwa fedha za miradi inayofadhiliwa na Mfuko wa Maendeleo ya Utalii (TDL) zinapatikana na hivyo hakuna sababu ya kuchelewesha utekelezaji wake.

Amesema hadi sasa Mamlaka ya Hifadhi ya Ngorongoro imetengewa Sh bilioni 10 kwa ajili ya kutekeleza miradi mbalimbali, ikiwemo ujenzi wa barabara, huku akibainisha kuwa wakandarasi wanaendelea kulipwa kulingana na hatua za utekelezaji wa kazi.

Aidha, amesema Sh bilioni 1.67 zimetengwa kwa ajili ya kuboresha vivutio vya utalii vya Endoro na Ngoitoktok vilivyopo ndani ya Hifadhi ya Ngorongoro. Miradi hiyo imefikia asilimia 68 ya utekelezaji na inatarajiwa kukamilika Desemba 2026.

Msimamizi wa miradi hiyo, SACC Mariam Kobelo, amesema mradi wa Endoro unahusisha ujenzi wa majengo ya ofisi, geti, njia za kutembelea kwa miguu zenye urefu wa mita 2,200, njia za mbao (boardwalk), alama za maelekezo, vyoo pamoja na maeneo ya wageni kupumzikia.

Ameongeza kuwa mradi wa Ngoitoktok unalenga kuboresha mazingira ya eneo la mapumziko ya wageni kwa kuongeza miundombinu itakayowawezesha watalii kukaa na kupumzika kwa urahisi.

Kwa upande wake, Kamishna wa Uhifadhi wa Ngorongoro, Abdul-Razaq Badru, amesema ujenzi wa barabara ya tabaka gumu kutoka Loduare hadi Geti la Seneto, yenye urefu wa kilomita 29.5, unaendelea vizuri.

Amesema mradi huo unaotekelezwa kwa kipindi cha miaka miwili kwa gharama ya Sh bilioni 80.36 umefikia asilimia nane ya utekelezaji, huku juhudi zikiendelea kuimarisha usimamizi na kuongeza kasi ya kazi ili kuhakikisha unakamilika kwa wakati.

MSIGWA AFUNGUKA BILIONI 730 ZA EL NIÑO, ASEMA SI BAJETI MPYA YA SERIKALI

Na Janeth Raphael -MichuziTv

Msemaji Mkuu wa Serikali, Gerson Msigwa, amefafanua kuwa makadirio ya Shilingi Bilioni 730 yaliyotajwa katika Mpango wa Taifa wa Dharura wa Kujiandaa na Kukabiliana na Madhara ya El Niño kwa mwaka wa fedha 2026/2027 si bajeti mpya ya Serikali, bali ni jumla ya makadirio ya rasilimali zinazohitajika kutoka taasisi mbalimbali za Serikali na zisizo za Serikali kwa ajili ya kutekeleza shughuli za kukabiliana na athari zinazoweza kujitokeza.

Akizungumza na waandishi wa habari jijini Dodoma, Oktoba 25, 2026, Msigwa amesema mpango huo umeandaliwa kufuatia utabiri wa Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA), ulioonesha uwezekano wa kutokea kwa El Niño yenye nguvu na kusababisha madhara yakiwemo mafuriko, maporomoko ya ardhi na magonjwa ya mlipuko kwa binadamu na wanyama.

Amesema maandalizi ya mpango huo yaliratibiwa na Ofisi ya Waziri Mkuu kwa kushirikisha Wizara, Idara na Taasisi za Serikali, Mamlaka za Mikoa na Serikali za Mitaa, mashirika ya kitaifa na kimataifa, taasisi zisizo za kiserikali pamoja na sekta binafsi. Amefafanua kuwa taasisi hizo zitatekeleza majukumu yake kwa kutumia rasilimali na bajeti zilizoidhinishwa kwa mwaka wa fedha 2026/2027, huku kipaumbele kikitolewa kwa shughuli za kulinda maisha na mali za wananchi.

Kwa mujibu wa Msigwa, shughuli zilizopangwa ni pamoja na kuboresha miundombinu ya barabara, madaraja na mitaro, kuimarisha huduma za afya, elimu, maji na umeme, kuhifadhi akiba ya chakula, kununua vifaa vya uokoaji, kuandaa maghala ya misaada ya kibinadamu na makazi ya muda kwa wananchi watakaolazimika kuhama maeneo hatarishi. Serikali pia itaendelea kutoa elimu kwa jamii kuhusu namna ya kujiandaa na kukabiliana na majanga.

Katika hatua nyingine, Msigwa amesisitiza kuwa Serikali itaendelea kukamilisha miradi ya maendeleo iliyoanzishwa, akieleza kuwa utekelezaji wake unaendelea katika hatua tofauti kulingana na upatikanaji wa rasilimali. Amesema pamoja na dhamira ya kukamilisha miradi yote, Serikali haiwezi kutekeleza mahitaji yote kwa wakati mmoja, hivyo baadhi ya miradi hutekelezwa kwa awamu ili kuzingatia vipaumbele vya maendeleo na majukumu mengine ya kitaifa.

Akizungumzia maendeleo yaliyofikiwa, Msigwa amesema idadi ya watu nchini imeongezeka kutoka milioni 12.3 mwaka 1967 hadi takribani milioni 70 mwaka 2026, huku umaskini wa mahitaji ya msingi ukipungua kutoka asilimia 38.6 mwaka 1991/92 hadi asilimia 25.1 mwaka 2025. Aidha, ametoa wito kwa wananchi kufuatilia taarifa rasmi za tahadhari zinazotolewa na TMA na mamlaka husika, huku akizitaka pia taasisi za habari kuzingatia weledi, maadili na misingi ya uandishi wa habari katika kuripoti masuala ya umma.

RAIS SAMIA KUFUNGUA RASMI MJINI WA SERIKALI MTUMBA OKTOBA 30, 2026.

Na Janeth Raphael - MichuziTv

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, anatarajiwa kuzindua rasmi majengo ya ofisi za Wizara na Taasisi za Serikali pamoja na miundombinu ya kisasa katika Mji wa Serikali Mtumba, jijini Dodoma, Oktoba 30, 2026.

Msemaji Mkuu wa Serikali, Gerson Msigwa, amethibitisha tarehe hiyo alipokuwa akizungumza na waandishi wa habari jijini Dodoma kuhusu utekelezaji wa shughuli mbalimbali za Serikali. Amesema uzinduzi huo, ambao uliahirishwa kufuatia kifo cha mume wa Rais, sasa utafanyika kama ulivyopangwa upya, ukiwa hatua muhimu katika kuimarisha utendaji wa Serikali na hadhi ya Dodoma kama makao makuu ya shughuli za Serikali nchini.

Mradi wa Mji wa Serikali Mtumba umetekelezwa kwa awamu, ambapo awamu ya kwanza ilianza Novemba 28, 2018, kwa ujenzi wa majengo 23 ya ofisi za muda yaliyokamilika Machi 22, 2019. Awamu ya pili ilianza Oktoba 2021, ikilenga kujenga majengo ya kudumu ya Wizara na Taasisi za Serikali pamoja na miundombinu wezeshi. Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu, Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu, Profesa Palamagamba Kabudi, mradi huo unahusisha majengo ya Wizara 26, Taasisi 11 za Serikali na barabara za lami zenye urefu wa kilomita 57.1. Miundombinu hiyo inatarajiwa kuwezesha watumishi 18,510 kufanya kazi katika eneo hilo.

Mji huo umeendelezwa kwa kuzingatia dhana ya mji janja (Smart City), kwa kuweka mifumo ya kisasa ya umeme, maji, mawasiliano na usalama. Mradi unajumuisha kilomita 42 za miundombinu ya umeme inayopita chini ya ardhi, mifumo ya maji safi na maji taka, TEHAMA pamoja na kamera za ulinzi (CCTV). Aidha, Wakala wa Ufundi na Umeme Tanzania (TEMESA) ni miongoni mwa taasisi zinazoshiriki katika kufunga mifumo ya umeme, mawasiliano, viyoyozi, lifti na vifaa vingine vya kielektroniki katika baadhi ya majengo hayo.

Mbali na majengo ya ofisi, Mji wa Serikali Mtumba una barabara za lami, Uwanja wa Mashujaa, kituo cha zimamoto na mifumo ya mifereji ya maji. Usanifu wa eneo hilo pia umezingatia utunzaji wa mazingira kupitia mipango inayohusisha matumizi ya nishati mbadala, uvunaji wa maji ya mvua, upandaji miti na uboreshaji wa mandhari, kwa lengo la kujenga mazingira bora na endelevu ya kufanyia kazi.

Uzinduzi huo unatarajiwa kuimarisha uratibu wa shughuli za Serikali kwa kuzikutanisha Wizara na Taasisi mbalimbali katika eneo moja lenye miundombinu ya kisasa. Hatua hiyo inalenga kuboresha mazingira ya kazi, kuongeza ufanisi katika utoaji wa huduma kwa wananchi na kuchochea shughuli za kiuchumi na kijamii jijini Dodoma. Kukamilika na kuanza kutumika kwa miundombinu hiyo ni sehemu ya juhudi za Serikali za kuendeleza Mtumba kuwa kitovu muhimu cha shughuli za kiutawala nchini.

MSIGWA: WANANCHI WASITUMIE VURUGU KUDHIMISHA MADAI YAO