NA DENIS MLOWE IRINGA 


SHIRIKA la Ilula Orphan Program (Tanzania) (IOP) limeeleza namna linavyotekeleza miradi mbalimbali ya kijamii na kiuchumi kwa lengo la kuboresha maisha ya jamii, hasa watoto, vijana, wanawake na wazee katika mikoa ya Iringa na wilaya ya Kilolo.

Akizungumza na wanahabari, MkurugenziMtendaji wa . Shirika hilo wakati wa maonesho ya Wiki ya NGOs, ambapo lilieleza shughuli mbalimbali zinazotekelezwa kupitia miradi yake ya kijamii pamoja na miradi ya kujitegemea inayolenga kuhakikisha huduma zinaendelea hata pale ufadhili kutoka kwa wahisani unapopungua.

Msigwa amesema kuwa miongoni mwa miradi ya kijamii inayotekelezwa ni kituo cha watoto kinachohudumia watoto 45, wakiwemo wasichana na wavulana, pamoja na mradi wa ufadhili wa elimu unaowezesha watoto kuanzia elimu ya awali hadi sekondari.

Shirika hilo limeeleza kuwa kupitia mradi huo linawahudumia watoto 616 katika ngazi mbalimbali za elimu, hatua inayolenga kuwawezesha kupata elimu na mazingira bora ya kujifunzia.

Aidha, IOP inaendesha mradi wa utoaji wa chakula cha mchana pamoja na msaada wa pembejeo za kilimo katika shule sita za msingi wilayani Kilolo.

"Lengo la mradi huo ni kuwawezesha watoto kupata mahitaji muhimu wakiwa shuleni, hususan wale wanaotoka katika maeneo ya mbali na shule na ambao hukabiliwa na changamoto mbalimbali zinazoweza kuathiri mahudhurio na ujifunzaji wao." Alisema

Msigwa alisema kuwa katika eneo la kuwawezesha wasichana na akinamama waliopata ujauzito katika umri mdogo, IOP inaendesha programu inayolenga kuwasaidia kurejea katika maisha ya kawaida na kutimiza ndoto zao ambazo zinaweza kuwa zimesitishwa kutokana na changamoto walizokutana nazo.

Ameongeza kuwa kwa sasa, shirika hilo lina akinamama sita wanaoishi katika nyumba maalumu huku wengine wakisaidiwa wakiwa majumbani kwao huku Programu hiyo inawahudumia wasichana na akinamama waliopata ujauzito katika umri mdogo, wakiwemo wenye umri wa miaka 14, 17 na 18, ambao wanakabiliwa na mazingira hatarishi.

Alisema kuwa katika mwaka wa kwanza wa programu hiyo, wanufaika hupatiwa mafunzo, msaada wa kisaikolojia pamoja na elimu ya malezi na makuzi ya watoto huku katika miaka inayofuata, wanajengewa uwezo katika fani mbalimbali kulingana na vipaji na mahitaji yao, huku baadhi wakichagua kurejea shuleni na wengine kujifunza ujuzi wa kuwawezesha kujitegemea.

Alisema kuwa shirika la IOP linaendesha mradi wa kuwawezesha wanawake na vijana katika wilaya za Iringa na Kilolo kwa kuwapatia fursa na ujuzi unaoweza kuwasaidia kujenga maisha yao na upande wa wazee, shirika hilo linaendesha mradi unaowahudumia wazee wenye umri wa miaka 70 na kuendelea, ambapo kwa sasa linawafikia wazee 69.

Aliongeza kuwa IOP pia hufanya shughuli za utetezi kwa ajili ya wazee na kuwawezesha baadhi yao kupata bima za afya kulingana na mahitaji na hali zao ambapo mbali na miradi ya kijamii, IOP imesema imeanzisha miradi ya kujitegemea kutokana na kutokuwa na uhakika wa ufadhili kutoka kwa wahisani ambao wakati mwingine unaweza kukoma bila taarifa ya kutosha.

Kutokana na hilo alisema kuwa kama IOP amekuwa na miradi ya kilimo, ambacho mbali na kuzalisha chakula kwa ajili ya shule na vituo vinavyomilikiwa na IOP, pia huzalisha mazao ya ziada yanayouzwa ili kupata mapato.

Shirika hilo pia linaendesha ufugaji wa kuku na uzalishaji wa maziwa, ambapo sehemu ya maziwa hutumika kulisha watoto wanaohudumiwa na IOP na sehemu nyingine huuzwa katika migahawa kwa ajili ya kupata mapato.

Aidha, IOP ina karakana inayohusika na utengenezaji wa samani kwa ajili ya matumizi ya ndani na kuuzwa nje, pamoja na kufanya ukarabati wa majengo ya shirika ,pia linaendesha taasisi za elimu zikiwemo shule ya awali, shule ya sekondari na chuo, ambazo ni sehemu ya juhudi zake za kuchangia maendeleo ya elimu na kujenga uwezo wa jamii.


Na Mwamvua Mwinyi, Kisarawe

MKUU wa Mkoa wa Pwani, Stanslaus Nyongo, amesema uwepo wa kiwanda cha baruti na vilipuzi cha Ideal Detonators Tanzania Limited wilayani Kisarawe utasaidia kupunguza gharama na utegemezi wa uagizaji wa bidhaa hizo kutoka nje ya nchi.

Nyongo amesema bidhaa hizo ni muhimu katika shughuli mbalimbali za miundombinu, ikiwemo ulipuaji wa miamba na uchimbaji wa madini, hivyo uzalishaji wake nchini utasaidia kurahisisha upatikanaji wake.

Ameyasema hayo Oktoba 6, 2026, baada ya kukagua kiwanda hicho wakati wa ziara yake wilayani Kisarawe, ambapo alisema miaka ya nyuma hakukuwa na sheria zilizowezesha ujenzi wa viwanda vya kutengeneza vilipuzi nchini.

Hata hivyo, alisema Serikali imefanya maboresho ya sheria na kuweka mazingira yaliyowezesha kuanzishwa kwa viwanda hivyo nchini.

Nyongo aliishukuru Serikali inayoongozwa na Rais Samia Suluhu Hassan kwa kuweka mazingira yaliyowezesha uwekezaji huo, akisisitiza kuwa Mkoa wa Pwani ni miongoni mwa mikoa yenye fursa kubwa za viwanda na uwekezaji.

Alisema mkoa utaendelea kushirikiana na halmashauri kuhakikisha wawekezaji wanapata mazingira rafiki ya uzalishaji, ikiwemo upatikanaji wa huduma muhimu za maji na umeme.

Aidha, Nyongo amekemea uvamizi wa maeneo ya wawekezaji na migogoro ya ardhi, huku akiwataka viongozi, wakiwemo wabunge, kutoa elimu kwa wananchi kuhusu umuhimu wa uwekezaji badala ya kuwa vikwazo kwa wawekezaji.

Kwa upande wake, Mbunge wa Kisarawe, Dkt. Selemani Jafo, alisema kiwanda hicho kinatarajiwa kutoa ajira kwa vijana, hususan wazawa, pamoja na kuongeza mapato na kuchochea shughuli za kiuchumi katika eneo hilo.

Jafo pia alisema uwepo wa kituo cha kupoozea umeme katika eneo hilo utasaidia kuongeza uwezo wa usambazaji wa umeme katika maeneo mbalimbali.

Alipongeza Serikali kupitia Wizara ya Madini kwa hatua zinazochukuliwa katika kuendeleza sekta hiyo, akisema uwekezaji huo unaonesha utekelezaji wa dhana ya kuongeza thamani ya madini kwa kuzalisha bidhaa zinazohitajika katika shughuli za uchimbaji badala ya kuishia kwenye uchimbaji pekee.

Naye Mkuu wa Wilaya ya Kisarawe, Petro Magoti, alisema wilaya hiyo inaendelea kuweka mazingira bora ya uwekezaji ili kuharakisha ujenzi na uanzishaji wa viwanda.

Alifafanua kuwa kwa sasa Kisarawe ina viwanda viwili vya baruti na vilipuzi, ambavyo ni Solar Intracom Chemicals (Solar Nitrochemicals Limited), ambacho tayari kimeanza uzalishaji, na Ideal Detonators Tanzania Limited, kinachoendelea na maandalizi ya kuanza uzalishaji.

Magoti alisema Ideal Detonators ni miongoni mwa viwanda vikubwa vya aina hiyo katika ukanda wa Afrika Mashariki, huku uwekezaji wake ukifikia zaidi ya Sh bilioni 15.

“Wilaya hiyo iko tayari kwa mapinduzi makubwa ya viwanda na inatarajia kupokea uwekezaji mwingine katika uzalishaji wa bidhaa mbalimbali, zikiwemo nondo, spika na viwanda vya kutotolesha kuku,” alisema Magoti.

Meneja Mkuu wa Ideal Detonators Tanzania Limited, Ramadhan, alisema lengo la kiwanda hicho ni kutoa suluhisho la upatikanaji wa bidhaa za vilipuzi zinazohitajika katika shughuli za uchimbaji madini na shughuli nyingine zinazohitaji matumizi ya vilipuzi.









Na Mwamvua Mwinyi, Kisarawe

MKUU wa Mkoa wa Pwani, Stanslaus Nyongo, ameliomba Bunge kuangalia upya sheria na taratibu za manunuzi ili kurahisisha upatikanaji wa fedha na vifaa vya miradi ya maendeleo, akisema ucheleweshaji wake unasababisha miradi kutokamilika kwa wakati.

Nyongo alitoa ombi hilo Oktoba 6, 2026, baada ya kukagua ujenzi wa Chuo cha Mamlaka ya Elimu na Mafunzo ya Ufundi Stadi (VETA) kinachojengwa katika Kata ya Kazimzumbwi, wilayani Kisarawe.

Alisema moja ya changamoto zinazokwamisha kasi ya ujenzi wa chuo hicho ni ucheleweshaji wa fedha pamoja na taratibu za manunuzi, hali inayosababisha baadhi ya kazi kusuasua.

“Kuna umuhimu wa kurahisisha mchakato wa manunuzi pale fedha za mradi zinapokuwa tayari, ili utekelezaji uweze kwenda kwa kasi na miradi ikamilike kwa wakati,” alisema Nyongo.

Alieleza kuwa ujenzi wa chuo hicho ulitarajiwa kukamilika mwaka 2023, lakini umekumbwa na changamoto mbalimbali zilizosababisha kuchelewa, huku akipongeza kasi ya utekelezaji iliyopo kwa sasa.

Nyongo alisema kuongezeka kwa viwanda wilayani Kisarawe kunahitaji uwepo wa vijana wenye ujuzi wa ufundi, hivyo kukamilika kwa chuo hicho kutasaidia kuzalisha wataalamu watakaokidhi mahitaji ya soko la ajira na viwanda vinavyoendelea kuanzishwa wilayani humo.

Kwa upande wake, Mhandisi Mshauri wa mradi huo, Saidi Masoud Kisiki, alisema mradi huo unatekelezwa kwa awamu mbili, ambapo awamu ya kwanza inahusisha ujenzi wa majengo tisa.

“Ujenzi umefikia asilimia 68.3, huku kazi katika majengo manane ikiwa imesimama kusubiri vifaa ambavyo mchakato wa manunuzi yake unaendelea katika ngazi ya Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia (MoEST),” alisema.

Aliongeza kuwa mradi huo pia unakabiliwa na changamoto za upatikanaji wa maji, barabara na umeme.

Mkuu wa Wilaya ya Kisarawe, Petro Magoti, alisema tayari wamewasiliana na Wakala wa Barabara za Vijijini na Mijini (TARURA) kuhusu changamoto ya barabara inayoelekea chuoni hapo na kwamba hatua za kuishughulikia zinaendelea.

Magoti alisema kukamilika kwa chuo hicho kutakuwa na manufaa makubwa kwa vijana wa Kisarawe kwa kuwa kitawapa fursa ya kupata elimu ya ufundi na ujuzi utakaowawezesha kujiajiri.

Naye Mbunge wa Kisarawe, Dkt. Selemani Jafo, alisema vyuo vya VETA vina nafasi muhimu katika kukabiliana na changamoto ya ajira kwa vijana kwa kuwapatia elimu ya vitendo na ujuzi unaowawezesha kujiajiri, kuajiriwa au kuajiri wengine.

Jafo alisema chuo hicho ni fursa kubwa kwa vijana wa Kisarawe kupata ujuzi katika fani mbalimbali na kutumia ujuzi huo kujikwamua kiuchumi.







Na Munir Shemweta, WANMM DODOMA


Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, Mhe. Dkt. Leonard Akwilapo, ametoa rai kwa mamlaka za miji, taasisi na wananchi kuanza kuchukua hatua za maandalizi dhidi ya athari zinazoweza kujitokeza wakati wa mvua za El Niño na kusisitiza umuhimu wa upangaji bora wa maeneo ya makazi na uimarishaji miundombinu.

Dkt. Akwilapo ametoa rai hiyo Oktoba 5, 2026 jijjni Dodoma wakati akizungumza katika Maadhimisho ya Siku ya Makazi Duniani 2026, yaliyofanyika chini ya kaulimbiu isemayo Makazi Toshelezi kwa Wote.

Amesema, uzoefu wa mafuriko yaliyowahi kutokea nchini ni ukumbusho wa umuhimu wa kuchukua hatua mapema ili kulinda maisha ya wananchi, makazi na miundombinu.

“Tusisubiri mvua inyeshe ndipo tuanze kuchukua hatua, kila mmoja wetu aanze sasa. Mamlaka za miji na taasisi zote zizingatie hatua zote kama zilivyoelekezwa na mamlaka za nchi ili kupunguza athari za janga hili,” amesema Dkt. Akwilapo.

Akizungumzia makazi bora, Dkt. Akwilapo amesema, makazi toshelezi hayamaanishi kuwa na nyumba pekee, bali yanahusisha nyumba salama, ardhi iliyopangwa, huduma muhimu, usalama wa miliki, miundombinu imara pamoja na mazingira yanayoweza kustahimili changamoto za mazingira na mabadiliko ya tabianchi.

Hata hivyo, amesema ongezeko la watu na kasi ya upanuzi wa miji nchini linahitaji mipango madhubuti ya kuhakikisha maeneo ya makazi yanapangwa na kuendelezwa kwa kuzingatia usalama wa wananchi na uwezo wa kukabiliana na changamoto zinazoweza kujitokeza, ikiwemo mafuriko.“Uzoefu wa mafuriko unatukumbusha umuhimu wa kupanga vizuri, kujenga kwa usalama, kutunza mazingira na kuimarisha miundombinu” amesema.

Ameongeza kuwa, Serikali inaendelea kuchukua hatua mbalimbali za kuimarisha maendeleo ya makazi na miji, ikiwemo mchakato wa maboresho ya Sera ya Taifa ya Maendeleo ya Makazi ya mwaka 2000 ili iendane na mahitaji na changamoto za Tanzania ya sasa.

Kwa mujibu wa Dkt. Akwilapo, juhudi za Serikali katika kuboresha miji zinaenda sambamba na utekelezaji Dira ya Taifa ya Maendeleo ya 2050, Ajenda Mpya ya Miji na Lengo la 11 la Maendeleo Endelevu (SDG 11), linalolenga miji na makazi kuwa jumuishi, salama, himilivu na endelevu.

Ametoa wito kwa Serikali, sekta binafsi, taasisi za fedha, vyuo na taasisi za utafiti, mashirika ya kimataifa, washirika wa maendeleo na wananchi kushirikiana kuhakikisha Tanzania inajenga makazi salama, bora, yanayomudu gharama na yanayostahimili changamoto za sasa na zijazo.

Awali Mkurugenzi wa Idara ya Maendeleo ya Makazi wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi Bw. Deogratias Kalimenze akizungumza kwa niaba ya Katibu Mkuu wa wizara hiyo Mhandisi Anthony Sanga ameielezea Siku ya Makazi Duniani kuwa inatoa fursa ya kutafakari kwa pamoja kuhusu hali ya makazi nchini, mafanikio yaliyopatikana na changamoto zilizopo na hatua zinazoweza kuchukuliwa ili kuhakikisha wananchi wanapata makazi bora salama na ya gharama nafuu.

Kwa upande wake Mwakilishi ya Shirika la Umoja wa Mataifa la Makazi Duniani nchini Tanzania Dkt. Grace Lubaale amesema wakati dunia ikiadhimisha siku ya Makazi duniani Tanzania inaendelea kukua kwa kasi huku miji nayo ikiendelea kupanuka.

"Ukuaji huu unaongeza mahitaji ya nyumba, ardhi iliyopangwa, miundombinu na huduma za msingi, hivyo tunahitaji kuendelea kuimarisha ushirikiano kati ya serikali na wadau mbalimbali katika kutafuta kwa pamoja suluhisho kwa pamoja "kidole kimoja hakivunji chawa"amesema.

Siku ya Makazi Duniani huadhimishwa kila mwaka Jumatatu ya kwanza ya mwezi Oktoba ambapo kwa mwaka huu wa 2026 siku hiyo imeadhimishwa Oktoba 5, 2026.
Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, Mhe. Dkt. Leonard Akwilapo akizungumza katika Maadhimisho ya Siku ya Makazi Duniani Oktoba 5, 2026 jijini Dodoma
Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, Mhe. Dkt. Leonard Akwilapo akizungumza wakati wa Maadhimisho ya Siku ya Makazi Duniani Oktoba 5, 2026 jijini Dodoma. Kulia ni Mkurugenzi wa Idara ya Maendeleo ya Makazi wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi Bw. Deogratias Kalimenze.

Mwakilishi ya Shirika la Umoja wa Mataifa la Makazi Duniani nchini Tanzania Dkt. Grace Lubaale akizungumza wakati wa maadhimisho ya Siku ya Makazi Duniani Oktoba 5, 2026 jijini Dodoma.
Mkurugenzi wa Idara ya Maendeleo ya Makazi wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi Bw. Deogratias Kalimenze akizungumza kwa niaba ya Katibu Mkuu wa Wizara hiyo Mhandisi Anthony Sanga katika Madhimisho ya Siku ya Makazi Duniani yaliyofanyika jijini Dodoma Oktoba 5, 2026.


Sehemu ya washiriki wa Maadhimisho ya Siku ya Makazi Duniani yaliyofanyika jijini Dodoma Oktoba 5, 2026
Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, Mhe. Dkt. Leonard Akwilapo (Katikati waliokaa) akiwa katika picha ya pamoja na washiriki wa Maadhimisho ya Siku ya Makazi Duniani yaliyofanyika jijini Dodoma Oktoba 5, 2026. (PICHA ZOTE NA WIZARA YA ARDHI)  

 

Meneja wa Benki ya CRDB, Tawi la Ubungo, Hollo Buyamba, akizungumza na wateja pamoja na wafanyakazi wa benki hiyo wakati wa maadhimisho ya Wiki ya Huduma kwa Wateja yaliyofanyika leo jijini Dar es Salaam.

Katika tukio hilo, Buyamba alieleza umuhimu wa kuendelea kuboresha huduma, kusikiliza maoni ya wateja na kuhakikisha wanapata huduma kwa ufanisi, huku akisisitiza nafasi ya ushirikiano kati ya wafanyakazi na wateja katika kujenga uzoefu bora wa huduma.



































Picha mbalimbali za wafanyakazi wa Benki ya CRDB, Tawi la Ubungo, wakati wa hafla ya uzinduzi wa Wiki ya Huduma kwa Wateja iliyofanyika leo jijini Dar es Salaam.
( PICHA NA ZOTE NA EMMANUEL MASSAKA WA MMG )




 


Top News