Na Jane Mwakyoma

Shirikisho la Vyama vya Watu wenye Ulemavu Tanzania (SHIVYAWATA) Mkoa wa Rukwa limeiomba Serikali kutoa elimu ya lugha ya alama kwa watumishi wa taasisi za umma ili kurahisisha upatikanaji wa huduma kwa watu wenye ulemavu wa kusikia.

Ombi hilo limetolewa katika kikao cha kujadili masuala mbalimbali yanayohusu ustawi na maendeleo ya watu wenye ulemavu kilichofanyika katika Halmashauri ya Manispaa ya Sumbawanga mkoani Rukwa, ambapo wameeleza kukumbana na changamoto ya mawasiliano wanapohitaji huduma katika ofisi za Serikali.

Wamesema changamoto hiyo imekuwa ikikwamisha upatikanaji wa huduma na utatuzi wa matatizo yao kutokana na baadhi ya watumishi kutokuwa na uelewa wa lugha ya alama.

“Tunapokwenda ofisini tukiwa na shida, kwa mfano mimi ni mlemavu wa kutokusikia, suala la kupata huduma linakuwa gumu kutokana na mtumishi kutokujua namna ya kunielewesha. Hali hii inatuletea ukakasi,” walisema.

Aidha, wameiomba Serikali kuhakikisha katika ofisi za umma, hususan ofisi za wakurugenzi wa halmashauri, kunakuwa na angalau mtumishi mmoja anayefahamu lugha ya alama ili kuwasaidia watu wenye ulemavu wa kusikia kupata huduma na kuelewa maelekezo kwa urahisi.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa SHIVYAWATA Mkoa wa Rukwa, Elina John, amesema licha ya Serikali ya Awamu ya Sita kutatua baadhi ya changamoto zinazowakabili watu wenye ulemavu, bado kuna mahitaji mbalimbali yanayopaswa kushughulikiwa, ikiwemo uelewa wa jamii kuhusu uwezo wa watu wenye ulemavu.

Ameiomba jamii kuwapa fursa na kuwashirikisha watu wenye ulemavu katika shughuli za kijamii, kisiasa na kiuchumi, akisisitiza kuwa wana uwezo wa kutekeleza majukumu mbalimbali kama watu wengine.

Naye Kaimu Mkurugenzi wa Manispaa ya Sumbawanga, Nassir Kirusha, amesema Serikali inaendelea kuboresha mazingira ya huduma kwa watu wenye ulemavu katika sekta mbalimbali, ikiwemo elimu na afya, kwa kujenga miundombinu inayozingatia mahitaji yao, kama vyoo maalumu na njia za kupita.

Aidha, amewataka wazazi na walezi wenye watoto wenye mahitaji maalumu kutowaficha majumbani, bali kuwapeleka shuleni na kuhakikisha wanaandikishwa ili wapate haki ya elimu na kunufaika na fursa mbalimbali zinazotolewa na Serikali.



Qualcomm Technologies, Inc. leo imetangaza kuhitimishwa kwa programu yake ya nne ya kila mwaka ya ‘Qualcomm Make in Africa Startup Mentorship Program’, iliyofikia kilele chake kupitia hafla ya kwanza iliyofanyika ana kwa ana katika maonyesho ya ‘Africa Tech Festival’ jijini Cape Town. Qualcomm pia imetangaza mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo kwa Kijamii wa ‘Qualcomm for Good Social Impact Fund’ wa mwaka 2026.

Mambo muhimu:

  • Programu ya mwaka 2026 ilisaidia kampuni changa kumi (startups) kutoka nchi tisa za Afrika (kampuni ya SafeSip ya Tanzania inayotoa suluhisho la maji salama linalotumia teknolojia janja kwa maeneo ya mijini na pembezoni mwa miji ilikuwa miongoni mwao), zinazotengeneza suluhisho zinazotumia akili mnemba (AI) inayounganishwa na mifumo halisi (embodied AI) na teknolojia ya kompyuta inayochakata taarifa karibu na chanzo chake (edge computing), katika sekta za kilimo, ufugaji wa samaki, usafiri wa kielektroniki, usafishaji wa maji na upatikanaji wa huduma kwa watu wenye mahitaji maalum.

  • Qualikeeper Investments Ltd (Zambia) imechaguliwa kuwa mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa ‘Qualcomm for Good Social Impact Fund’ wa mwaka 2026, kwa kutambua mfumo wake wa bei nafuu wa kidijitali unaounganisha akili mnemba na vifaa vya intaneti ya vitu (Edge-AIoT) kwa ajili ya ufuatiliaji na usimamizi wa mifugo, unaojulikana kama ‘StocKeeper’.

  • Maombi ya kujiunga na programu ya Qualcomm Make in Africa ya mwaka 2027 yamefunguliwa. Waombaji wanaweza kutembelea tovuti ya Qualcomm ili kutuma maombi.

Kilele cha Hafla hiyo kiliwakutanisha washiriki wa programu ya mwaka 2026 jijini Cape Town, ambapo waanzilishi wa kampuni hizo kutoka maeneo mbalimbali barani Afrika waliwasilisha kazi zao kama hitimisho la programu hiyo. Suluhisho zao zinahusisha teknolojia za ‘embodied AI’ na ‘edge computing’, zilizotengenezwa kwa kutumia teknolojia za Qualcomm na jukwaa la maendeleo la Arduino.

Programu hii, ambayo haihitaji washiriki kutoa hisa za kampuni zao, inalenga kusaidia kampuni changa za teknolojia barani Afrika kupitia mafunzo ya biashara, msaada wa kiuhandisi na mwongozo kuhusu haki miliki. Washiriki wa mwaka 2026 walifanya kazi kwa kutumia teknolojia za Qualcomm® na jukwaa la maendeleo la Arduino®, ikiwemo Arduino® UNO™ Q.

Kupitia L2Pro Africa na ushauri wa kitaalamu kutoka Adams & Adams, washiriki walipata msaada wa vitendo katika kulinda na kufanya ubunifu wao kuwa bidhaa au huduma zinazoweza kuuzwa kibiashara. Baada ya kukamilika kwa programu, kampuni hizo pia zitapokea fedha za kusaidia shughuli zao kiasi cha dola za Marekani 5,000, pamoja na kurejeshewa gharama za mpaka dola za Marekani 5,000 kwa ajili ya maombi kamili ya mara moja ya cheti cha matumizi  (utility patent).

“Programu ya Qualcomm Make in Africa inaakisi utabiti wa mifumo ya ubunifu na uvumbuzi inayokua barani Afrika, pamoja na uwezo mkubwa na mafanikio ya kipekee ya wajasiriamali wake,” alisema Wassim Chourbaji, Makamu wa Rais Mwandamizi na Rais wa Qualcomm kwa Ulaya, Mashariki ya Kati na Afrika (EMEA), Qualcomm France S.A.R.L.

“Kwa kuwapatia fursa ya kutumia teknolojia za Qualcomm, jukwaa la maendeleo la Arduino, ushauri na msaada kutoka katika mfumo wa wadau wa teknolojia na ubunifu, tunawasaidia waanzilishi wa kampuni kubadilisha mawazo bunifu na yenye maono makubwa kuwa suluhisho zinazounganishwa na mifumo halisi zinazoweza kupanuliwa na kuleta matokeo halisi kwa jamii, kwa ufanisi na gharama nafuu za matumizi ya nishati. Kupitia Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo kwa Kijamii, tunajivunia kuunga mkono kampuni changa ambayo ubunifu wake unaonesha uwezo mkubwa wa kuboresha maisha na kuleta manufaa endelevu kwa kijamii na kiuchumi barani Afrika.”

“Kampuni changa kumi zilizoshiriki katika programu ya Qualcomm Make in Africa ya mwaka huu zinaonesha namna kujifunza mashine na teknolojia halisi zinavyoweza kutumika kutatua changamoto kwa vitendo katika sekta mbalimbali,” alisema Sudeepto Roy, Makamu wa Rais wa Uhandisi, Qualcomm Incorporated.

“Katika kipindi chote cha programu, kampuni hizo zimeendeleza mifumo yao ya majaribio huku zikijenga uelewa mpana zaidi kuhusu haki miliki na hatua zinazohitajika kuanzia uvumbuzi mpaka kufanikisha biashara. Maendeleo yao ni mfano wa kutia moyo unaoonesha vipaji vya kiteknolojia na ari ya ujasiriamali vinavyoibuka katika maeneo mbalimbali ya Afrika.”

Washirika kutoka serikalini na sekta binafsi pia walisisitiza umuhimu wa programu hiyo katika kuendeleza upatikanaji wa mawasiliano na uvumbuzi wa ndani barani Afrika.

“Kupitia Azimio la Abuja la mwaka 2026 kuhusu Upatikanaji wa Mawasiliano Yenye Tija kwa Afrika (2026 Abuja Declaration on Meaningful Connectivity for Africa), nchi wanachama wa Umoja wa Mawasiliano wa Afrika (ATU) zimethibitisha tena dhamira yao ya pamoja ya kuharakisha ujumuishaji wa kidijitali na kuhakikisha kuwa Waafrika wote wanapata fursa ya kushiriki kikamilifu katika uchumi wa kidijitali.

“Wabunifu waliochaguliwa kushiriki katika programu ya Qualcomm Make in Africa ya mwaka huu wanaonesha jinsi dira hii inavyoweza kutafsiriwa kuwa matokeo halisi, kwa kutumia akili mnemba, mawasiliano ya kisasa na teknolojia nyingine zinazoibuka kutengeneza suluhisho zinazokidhi mahitaji ya ndani, zinazoshughulikia changamoto halisi na kuboresha maisha ya jamii za Afrika,” alisema Martial Dhossa, Naibu Mkurugenzi wa Mawasiliano ya Redio, Umoja wa Mawasiliano wa Afrika (African Telecommunications Union – ATU).

Mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa Qualcomm for Good Social Impact Fund

Mfuko wa Uwekezaji wenye Matoke ya Kijamii wa Qualcomm for Good hutoa ruzuku kwa kampuni moja changa kutoka kila kundi la washiriki wa Qualcomm Make in Africa, ili kusaidia suluhisho lenye uwezo mkubwa wa kuleta manufaa ya kijamii. Ruzuku hiyo husaidia kampuni kuendeleza na kusambaza suluhisho lake, kupima athari zake na kuongeza wigo wa utekelezaji wake.

Qualikeeper imetangazwa kuwa mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa Qualcomm for Good wa mwaka 2026. Kampuni hiyo itapokea ruzuku ya dola za Marekani 75,000 (zaidi ya Shilingi milioni 190 za Kitanzania) ambayo haihitaji kutoa hisa za kampuni, pamoja na msaada maalum wa kiufundi ili kusaidia kupanua suluhisho lake na kuongeza manufaa yake.

“Qualikeeper imechaguliwa kwa kutambua maono yake, ubunifu na dhamira yake ya kuimarisha afya ya mifugo na maisha ya wafugaji katika jamii zinazotegemea mifugo, hususan katika mazingira yenye rasilimali chache.

“Kwa kuunganisha ubunifu wa kiteknolojia na msisitizo wa kuleta matokeo halisi, timu hiyo inaonesha uwezo wa ujasiriamali wa Afrika katika kushughulikia changamoto muhimu na kuleta thamani endelevu kwa jamii,” alisema Erica Ciaraldi, Meneja wa Masuala ya Serikali, Qualcomm Incorporated.

“Tunafurahi kutambua mafanikio yao kupitia Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa Qualcomm for Good. Tunatarajia kuona namna watakavyoendelea kukuza mfumo wao wa teknolojia jumuishi wa akili mnemba (AIoT) wa ufuatiliaji wa mifugo, kufikia jamii mpya na kupanua manufaa yao barani Afrika na maeneo mengine duniani.”

Mwelekeo wa Baadaye: Programu ya Qualcomm Make in Africa Startup Mentorship Program 2027

Kwa kuendeleza mafanikio ya programu hiyo, maombi ya kujiunga na Qualcomm Make in Africa Startup Mentorship Program ya mwaka 2027 sasa yamefunguliwa.

Taarifa zaidi na maelezo ya namna ya kutuma maombi yanapatikana kupitia: https://www.qualcomm.com/company/locations/africa/qualcomm-make-in-africa

Kuhusu Qualcomm

Qualcomm inaendelea kufanya ubunifu wa kiteknolojia kwa lengo la kuwezesha mifumo ya kompyuta erevu kutumika kila mahali, kusaidia dunia kukabiliana na baadhi ya changamoto zake muhimu zaidi. Kwa kuendeleza uzoefu wake wa miaka 40 katika uongozi wa teknolojia na kuleta ubunifu unaobadilisha zama, kampuni inatoa wigo mpana wa suluhisho zinazotumia teknolojia zake za kisasa za akili mnemba, mifumo ya kompyuta yenye utendaji wa juu na matumizi madogo ya nishati, pamoja na uwezo wa kipekee wa mawasiliano.

Majukwaa ya Snapdragon® yanawezesha uzoefu wa kipekee kwa watumiaji, huku bidhaa za Qualcomm Dragonwing™ zikisaidia biashara na sekta mbalimbali kufikia viwango vipya vya ukuaji na mafanikio. Kwa kushirikiana na wadau wake katika mfumo wa teknolojia, Qualcomm inawezesha mabadiliko ya kidijitali ya kizazi kijacho ili kuboresha maisha, kuimarisha biashara na kuendeleza jamii.

Qualcomm Incorporated inajumuisha biashara yake ya utoaji leseni, QTL, pamoja na sehemu kubwa ya jukwaa lake la haki miliki. Qualcomm Technologies, Inc., kampuni tanzu ya Qualcomm Incorporated, pamoja na kampuni zake tanzu, husimamia takribani shughuli zote za uhandisi na utafiti na maendeleo, pamoja na sehemu kubwa ya biashara zake za bidhaa na huduma, ikiwemo biashara ya semikondakta ya QCT.

Bidhaa zenye chapa ya Snapdragon na Qualcomm ni bidhaa za Qualcomm Technologies, Inc. na/au kampuni zake tanzu. Teknolojia zilizo na cheti cha matumizi za Qualcomm zinatolewa kwa leseni na Qualcomm Incorporated. Qualcomm na Wireless Reach ni chapa za biashara au chapa za biashara zilizosajiliwa za Qualcomm Incorporated.

Qualcomm, Snapdragon na Qualcomm Dragonwing ni chapa za biashara au chapa za biashara zilizosajiliwa za Qualcomm Incorporated. Arduino ni chapa ya biashara au chapa ya biashara iliyosajiliwa ya Arduino S.r.l.


QualiKeeper Investments Ltd. ikipokea ruzuku ya Dola za Marekani 75,000 kupitia Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo kwa Kijamii wa ‘Qualcomm for Good Social Impact Fund’. Ruzuku hiyo ilikabidhiwa wakati wa hafla ya kilele cha programu ya Qualcomm Make in Africa (QMIA) 2026, iliyofanyika katika Africa Tech Festival jijini Cape Town, Afrika Kusini, tarehe 17 Novemba 2026.

Katika picha (kutoka kushoto kwenda kulia): Martial Dhossa (Umoja wa Mawasiliano wa Afrika – African Telecommunications Union), Erica Ciaraldi (Qualcomm International, Inc.), Elijah Chileshe (QualiKeeper Investments Ltd.), Nicholas Katanekwa (QualiKeeper Investments Ltd.), na Elizabeth Migwalla (Qualcomm International, Inc.).

WAZIRI MKUU, Dkt. Mwigulu Nchemba amesema kuwa Tanzania inaendelea kutambua sayansi, teknolojia na ubunifu kama nguzo muhimu za mabadiliko ya kiuchumi na kijamii.

Amesema kuwa katika kuelekea uchumi shindani unaotegemea maarifa, Serikali imeweka mazingira wezeshi ya kuimarisha tafiti, ukuzaji wa teknolojia na ubunifu.

Amesema hayo leo (Jumatano, Novemba 18, 2026) kwenye maadhimisho ya kilele cha miaka 40 ya Tume ya Taifa ya Sayansi na Teknolojia (COSTECH) yaliyofanyika katika ukumbi wa mikutano wa Mlimani City.

Akielezea kuhusu mifumo ya data na uratibu, Waziri Mkuu amesema katika dunia ya leo, maendeleo ya sayansi na teknolojia hayawezi kufanikiwa pasipo uwepo wa mifumo madhubuti ya ukusanyaji, uchambuzi, uhifadhi na matumizi ya taarifa.

“Ninaipongeza COSTECH kwa kuanzisha na kuendeleza Mfumo wa Taifa wa Taarifa za Sayansi, Teknolojia na Ubunifu (NISSTI), ambao unaimarisha uratibu wa tafiti za kisayansi nchini na kuwezesha upatikanaji wa taarifa sahihi kwa ajili ya kufanya maamuzi.”

Amesisitiza kuwa mfumo huu unaweka msingi wa kuunganisha watafiti, taasisi za elimu ya juu, wabunifu, watunga sera na wadau wengine katika jukwaa moja la kitaifa. “Kupitia mfumo huu, Tanzania inajenga hazina ya maarifa itakayosaidia kupanga maendeleo kwa misingi ya ushahidi na takwimu sahihi.”

Akitolea mfano, Dkt. Mwigulu alisema zipo bunifu zilizofanywa na vijana ambazo zinatumika kukausha mazao bila kukata miti. “Kwa COSTECH, hii ni miaka 40 ya mafanikio yenye kuleta ufumbuzi kwenye maisha ya kila siku ya Watanzania.”

“Katika maeneo ya vijijini hivi sasa wanatumia mbegu zilizofanyiwa utafiti na pia wananchi wanatumia mbolea, jambo ambalo zamani lisingeweza kufanyika. Mheshimiwa Rais Dkt. Samia mwenyewe ameweka msisitizo kwenye matumizi ya sayansi na teknolojia ambapo ameanzisha Mfuko wa Samia wa Ubiasharishaji Ubunifu ili kuhakikisha matokeo ya tafiti na ubunifu yanageuzwa kuwa bidhaa, huduma na biashara zinazoweza kuleta ajira, kuongeza mapato na kukuza uchumi wa Taifa.”

Aidha, Waziri Mkuu ametoa wito kwa wadau wote waendelee kujenga ubia imara utakaowezesha ubunifu wa Watanzania kufikia masoko ya ndani na nje ya nchi.

Mapema, akimkaribisha Waziri Mkuu, Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Prof. Adolf Mkenda, alisema kuwa na teknolojia bila sayansi ni sawa na kumiliki shamba lakini huwezi kulilima; badala yake unategemea mtu aje alime, avune na kisha aje akugawie.

Pia, Prof. Mkenda amefafanua kuwa Tanzania inapaswa kuwa na vijana wabobezi wa sayansi na teknolojia watakaotumia ujuzi wao kwenye sekta za madini, uchukuzi, miundombinu, afya na kilimo.

Akiwasilisha Maazimio ya Wadau wa Sayansi na Teknolojia kuelekea utekelezaji wa Dira 2050, Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu), Dkt. Jim Yonaz, alisema wadau wamekubaliana vipaumbele vya utafiti viendane na mahitaji ya Taifa, uzalishaji, maendeleo ya watu na changamoto za jamii.

“Tanzania ielekeze nguvu na rasilimali katika maeneo machache ya tafiti na teknolojia yenye manufaa makubwa kwa uchumi na wananchi. Fedha za utafiti zisaidie kutatua matatizo yanayowakabili wakulima, wazalishaji na wafanyabiashara.”

Amesisitiza kuwa Dira ya 2050 itafikiwa pale maarifa na teknolojia zitakapoongeza uzalishaji, kufungua ajira na kuboresha maisha ya wananchi.









· Chazinduliwa na Jaji Mkuu Masaju

· Chaeleza historia na mchango wa Jaji Mstaafu Eusebia Nicholas Munuo

Na MARY GWERA, Mahakama-Dodoma

Tarehe 17 Novemba, 2026 itabaki kuwa katika historia ya Mhimili wa Mahakama na Taifa la Tanzania kwa ujumla kufuatia tukio la uzinduzi wa Kitabu cha Jaji Mstaafu wa Mahakama ya Rufani, Mhe. Eusebia Nicholas Munuo aliyekuwa Mwanamke wa kwanza Mtanzania kuwa Hakimu na Jaji wa Mahakama ya Rufani.

Katika kusherehekea mchango mkubwa wa Jaji Mstaafu huyo almaarufu kwa jina la Mama Munuo/Jaji Munuo, Mahakama ya Tanzania kupitia aliyekuwa Jaji Mkuu Mstaafu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Prof. Ibrahim Hamis Juma iliona umuhimu wa kuwa na kitabu kitakachoeleza historia yake, hivyo, walikieleza Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto kuandika Kitabu cha Historia ya Mwanamama huyo mahiri kufuatia historia yake nzuri na utumishi wa umma uliotukuka kwa Mahakama na Taifa kwa ujumla.

Wazo la kuandika kitabu hicho lililozaliwa tarehe 20 Machi, 2024 limezaa matunda na kuja na Kitabu kiitwacho ‘JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer in the Legal Profession in Tanzania,’ ambacho kimezinduliwa na Mgeni Rasmi wa hafla ambaye alikuwa Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju kwenye Ukumbi wa Mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.

Mhe. Masaju amesema kuwa, Kitabu hicho ni hazina mpya na dira muhimu ya kisheria na kimaadili kwa kizazi cha sasa na kijacho na kinasalia kuwa funzo kwa Majaji, Mahakimu, Wanasheria, Wanafunzi wa Sheria na kila Mtanzania kuwa mafanikio ya kweli hujengwa kwa maono, uwezo, ujasiri, nidhamu, uadilifu na moyo wa dhati wa kuitumikia jamii.

Akitoa hotuba yake kabla ya kuzindua Kitabu hicho, Mhe. Masaju amesema kuwa, uzinduzi wa kitabu hicho unadhihirisha kwa mara nyingine tena umahiri, ujasiri na alama isiyofutika iliyoachwa na Jaji Mstaafu, Mhe. Munuo katika utumishi wake uliotukuka uliodumu kwa miongo kadhaa, ukiwa ni kielelezo cha umahiri wa kipekee na utetezi thabiti wa misingi ya haki, usawa na utawala wa sheria nchini Tanzania.

Jaji Mkuu amekiri kufurahishwa na tukio hilo na kusema kuwa, kwake ni faraja na anamshukuru Mungu kwa kumpa fursa hiyo ya kuzindua kitabu hicho, ambapo amesema, “nina furaha kubwa kushiriki tukio hili lenye umuhimu mkubwa kwa Mahakama ya Tanzania,Taaluma ya sheria, masuala ya jinsia na Taifa letu kwa ujumla, kwani leo hatuzindui kitabu tu, tunazindua kumbukumbu ya historia, tunatambua mchango wa mtumishi aliyejitolea maisha yake katika utumishi wa haki na tunahifadhi utetezi wa taaluma kwa ajili ya kizazi hiki na vizazi vijavyo.”

Amesema, tukio hilo ni la uhusishaji wa maarifa, uhusishaji wa hekima na akili, lakini na maadili katika utumishi na jamii ya watu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na kwamba Mahakama itaendeleza matukio hayo ya uandishi wa vitabu kwa Majaji na watumishi wengine wa Mahakama waliostaafu, kama sehemu na mkakati wa kuhifadhi maarifa, Hekima, akili na maadili ya wenzetu.

Mhe. Masaju amesema kitabu hicho kitabu hicho kina umuhimu unaozidi maelezo ya maisha ya mtu mmoja na kwamba ni nyaraka ya kihistoria ya mageuzi ya Mahakama ya Tanzania; ni kumbukumbu ya juhudi za wanawake katika taaluma ya sheria; ni ushahidi wa mabadiliko ya nafasi ya mwanamke katika uongozi wa kitaifa na kimataifa; na zaidi ya yote, ni somo kuhusu namna mtu mmoja anavyoweza kuacha alama katika taasisi na jamii nzima.

“Kwa kusoma kitabu hiki, ndipo tunaweza kujua kujifunza mambo mengi yaliyofanywa na Mhe. Munuo alipokuwa katika utumishi wa umma katika Mhimili huu wa Mahakama,” ameeleza Jaji Mkuu.

Kadhalika, Mhe. Masaju amesema kuwa, Jaji Eusebia Nicholas Munuo si sehemu tu ya historia ya Mahakama ya Tanzania bali ni miongoni mwa watu walioisaidia historia hiyo kubadilika katika Taifa la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Kufuatia historia ya Jaji Munuo, Jaji Mkuu amesema, kuna haja ya kuangalia maisha yake si kwa kuhesabu tu vyeo alivyowahi kushika, bali kuangalia milango aliyofungua, taasisi alizojenga, watu aliowainua, kanuni za haki alizozisimamia na kizazi cha wataalam alichokipa ujasiri wa kuamini kwamba nacho kinaweza kufika mbali.

Aidha, Mhe. Masaju amekipongeza Chuo cha Uongozi wa Mahakama Lushoto (IJA) kwa kulitekeleza jukumu la kuandika kitabu hicho kwa ufanisi ipasavyo mara tu walipoelekezwa na aliyekuwa Jaji Mkuu wa Tanzania wa wakati huo, Mhe. Prof. Ibrahim Hamis Juma pamoja na wote walioshiriki kuandika na kuweka mada zao ndani ya kitabu hicho.

Ametoa rai kwa Uongozi wa Mahakama, bado kuna haja na deni kubwa la kuendelea kuandika vitabu kwa Majaji wengine na hasa ambao bado wako hai. Miongoni mwao ameshauri uangaliwe uwezekano wa kuandika mapema iwezekanavyo kitabu kinachohusu sifa za maisha ya Jaji Damian Lubuva.

Akizungumzia maisha na safari ya uongozi wa Mhe. Munuo, Jaji Mkuu amesema kwamba, ni kielelezo cha pekee cha uvumilivu, uwezo mkubwa, na utumishi uliotukuka uliovunja vizuizi vya kijinsia na kuweka msingi thabiti katika mfumo wa sheria na utoaji haki nchini Tanzania.

Amesema, safari ya Jaji Munuo ndani ya Mhimili wa Mahakama ni ushahidi thabiti kuwa, uwezo hauna jinsia. Alianza kazi yake akiwa na umri wa miaka 24 na kuvunja rekodi katika kila ngazi aliyopitia ambazo ni pamoja na kuwa Hakimu Mkazi wa Kwanza Mwanamke Tanzania aliajiriwa rasmi tarehe 01 Julai, 1970 katika Mahakama ya Hakimu Mkazi Kivukoni, Dar es Salaam, Hakimu Mkazi Mfawidhi katika Vituo vya Mwanza na Tabora, akiongoza shughuli za kimahakama, ugawaji wa mashauri, na usimamizi wa watumishi.

Nafasi nyingine alizowahi kushika Jaji Munuo ni pamoja na Hakimu Mkazi mwenye Mamlaka ya Ziada (1984), Jaji wa Mahakama Kuu (1987): alipandishwa cheo na kuhudumu katika kanda mbalimbali zikiwemo Mbeya, Songea, Moshi, na Dar es Salaam, Jaji wa Mahakama ya Rufani (2002), alikuwa mwanamke wa kwanza katika historia ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kuingia katika Mahakama ya juu ya Nchi.

Mhe. Masaju amesema kuwa, Jaji Munuo aliwahi pia kuwa Kaimu Jaji Mkuu wa Tanzania ambapo alikabidhiwa dhamana ya kuiongoza Mahakama nzima ya Tanzania katika vipindi mbalimbali.

Mbali na vyeo hivyo, Jaji Mkuu ameeleza kuwa, Mhe. Munuo alienda zaidi ya hukumu na kuwa Mwalimu, Mlezi na Mjenzi wa Taasisi. Amesema, “Jaji Munuo hakuwa tu mtoa maamuzi ya kisheria, bali alikuwa mchango hai katika kujenga uwezo wa kitaaluma na taasisi imara nchini.”

Kwa upande wa Elimu na Mafunzo, Mhe. Masaju amesema kuwa, Jaji Munuo aliwahi kuwa Mhadhiri katika Chuo cha Usimamizi wa Maendeleo Mzumbe (IDM), akiandaa Maofisa Mahakama na Mahakimu. Alikuwa mtoa mada mkuu katika maadili ya Mahakama, haki za binadamu, usawa wa kijinsia, na kupambana na vitendo vya rushwa ya ngono (sextortion).

Vilevile, Jaji Munuo alifanya Utumishi wa Kitaifa Nje ya Mahakama ambapo aliwahi kuwa Mwenyekiti wa Regional Housing Tribunal, Arusha (1984 - 1987), Mwenyekiti wa Regional Local Government Election Committee, Kamishna wa Law Reform Commission of Tanzania (1984 - 1990), akishiriki katika uchunguzi wa mfumo wa haki jinai, Mwenyekiti wa Kamati ya Maadili ya Majaji (2007–2012) na Mwenyekiti wa National Parole Board of Tanzania (2013–2016).

Katika hatua nyingine, Jaji Mkuu amesema kuwa, ili kuhakikisha kuwa mafanikio yake hayabaki kuwa ya pekee yake, Jaji Munuo aliongoza juhudi za kuanzisha Chama cha Majaji Wanawake Tanzania (TAWJA) mwaka 2000, akihudumu kama Mwanzilishi na Mwenyekiti wake wa kwanza ili kuwajengea uwezo, kuwaunganisha, na kuwalinda wanawake na watoto kisheria.

“Ushawishi wake ulivuka mipaka ya nchi hadi kufikia kuongoza International Association of Women Judges (IAWJ) kama Rais wa Kimataifa (2012 - 2014). Chini ya uongozi wake, Tanzania iliweka historia ya kuwa mwenyeji wa Mkutano wa 12 wa Kimataifa wa IAWJ uliofanyika Arusha mwezi Mei, 2014,” amesema Mhe. Masaju.

Kwa upande wa Maamuzi muhimu ya Kimahakama yaliyounda Sheria, Jaji Mkuu amesema kupitia maamuzi yake makuu ya kimahakama, Jaji Munuo alisaidia kuimarisha misingi ya kisheria na utawala bora nchini.

Mhe. Masaju amesema mchango wa Jaji Munuo ulitambuliwa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mwezi Desemba, 2012 alipotunukiwa nishani ya heshima ya kitaifa ya Nishani ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Daraja la Pili (Order of the United Republic of Tanzania, Second Class Medal) na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania wa wakati huo, Mhe. Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, pamoja na tuzo nyingine za kitaifa na kimataifa.

Mhe. Eusebia Munuo alizaliwa tarehe 01 Septemba, 21946 katika Kijiji cha Njari, Uru Kaskazini Moshi mkoani Kilimanjaro.

Hafla ya uzinduzi wa Kitabu hicho iliyoratibiwa na Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto imehudhuriwa na Majaji wa Mahakama ya Rufani, baadhi ya Majaji wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Mtendaji Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Dkt. John Antony Jingu, Msajili Mkuu wa Mahakama, Mhe. Eva Kiaki Nkya, Wasajili wa Mahakama ya Rufani na Mahakama Kuu, Naibu Wasajili, Wajumbe wa Menejimenti ya Mahakama na ya IJA pamoja na Watumishi wa Mahakama

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju akizindua Kitabu cha historia ya Jaji Mstaafu wa Mahakama ya Rufani, Mhe. Eusebia Nicholas Munuo kinachoitwa ‘JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer in the Legal Profession in Tanzania’ tarehe 17 Novemba, 2026 kwenye ukumbi wa mikutano Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania-Dodoma. Wanaoshuhudia zoezi hilo kushoto ni, Jaji Mstaafu, Mhe. Munuo na kulia ni Jaji wa Mahakama ya Rufani na Mwenyekiti wa Baraza la Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto, Mhe. Dkt. Mary Levira.



Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju (kulia) akimkabidhi Jaji Munuo nakala za vitabu vya JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania mara baada ya kukizindua tarehe 17 Novemba, 2026 kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.





Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Mhe. George Masaju akitoa hotuba yake wakati wa uzinduzi wa Kitabu cha Histioria ya Jaji Mstaafu wa Mahakama ya Rufani, Mhe. Eusebia Munuo kinachoitwa JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania. Kulia ni Jaji wa Mahakama ya Rufani na Mwenyekiti wa Baraza la Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto, Mhe. Dkt. Mary Levira na katikati ni Jaji Kiongozi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Mhe. Dkt. Mustapher Mohamed Siyani.







Majaji, Viongozi pamoja na Watumishi wengine wa Mahakama Dodoma wakifuatilia hotuba ya Mgeni Rasmi Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Mhe. George Masaju alipokuwa akitoa hotuba yake wakati wa uzinduzi wa Kitabu cha Histioria ya Jaji Mstaafu wa Mahakama ya Rufani, Mhe. Eusebia Munuo kinachoitwa JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania.




Meza Kuu ikiongozwa na Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Mhe. George Masaju (katikati). Wa tatu kulia ni Jaji wa Mahakama ya Rufani na Amidi wa Mahakama hiyo, Mhe. Augustine Mwarija, wa pili kulia ni Jaji wa Mahakama ya Rufani na Mkuu wa Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto, Mhe. Dkt. Paul Kihwelo, wa pili kushoto ni Jaji wa Mahakama ya Rufani na Mwenyekiti wa Baraza la Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto, Mhe. Dkt. Mary Levira, wa tatu kushoto ni Jaji Mstaafu wa Mahakama ya Rufani, Mhe. Eusebia Munuo, wa kwanza kushoto ni Jaji Kiongozi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Mhe. Dkt. Mustapher Mohamed Siyani na wa kwanza kulia ni Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo Dodoma, Mhe. Joachim Tiganga.



Jaji Mstaafu wa Mahakama ya Rufani, Mhe. Eusebia Munuo akizungumza wakati wa Hafla ya uzinduzi wa Kitabu chake kiitwacho JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania iliyofanyika tarehe 17 Novemba, 2026 kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.



Jaji wa Mahakama ya Rufani na Mkuu wa Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto, Mhe. Dkt. Paul Kihwelo akitoa neno wakati wa Hafla ya uzinduzi wa Kitabu chake kiitwacho JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania iliyofanyika tarehe 17 Novemba, 2026 kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.



Jaji wa Mahakama ya Rufani na Mwenyekiti wa Baraza la Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto, Mhe. Dkt. Mary Levira akitoa neno tarehe 17 Novemba, 2026 wakati wa Hafla ya uzinduzi wa Kitabu chake kiitwacho JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania iliyofanyika kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.



Wakili Eric Ng'maryo akitoa maelezo kuhusu Mtazamo wa Kisheria katika Kitabu cha JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.


Prof. Ruth Meena akitoa neno kuhusu Mtazamo wa Kijinsia katika Kitabu cha JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.



Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Mhe. George Masaju (katikati) pamoja na Viongozi wengine walioketi meza kuu wakiwa katika picha ya pamoja na Majaji wa Mahakama ya Rufani waliohudhuria katika hafla ya uzinduzi wa Kitabu cha JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.



Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Mhe. George Masaju (katikati) pamoja na Viongozi wengine walioketi meza kuu wakiwa katika picha ya pamoja na baadhi ya Majaji wa Mahakama Kuu waliohudhuria katika hafla ya uzinduzi wa Kitabu cha JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.




Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Mhe. George Masaju (katikati) pamoja na Viongozi wengine walioketi meza kuu wakiwa katika picha ya pamoja na Wajumbe wa Menejimenti ya Mahakama ya Tanzania waliohudhuria katika hafla ya uzinduzi wa Kitabu cha JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.



Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Mhe. George Masaju (katikati) pamoja na Viongozi wengine walioketi meza kuu wakiwa katika picha ya pamoja na baadhi ya Watumishi wa Makao Makuu ya Mahakama Dodoma waliohudhuria katika hafla ya uzinduzi wa Kitabu cha JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.
Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Mhe. George Masaju (katikati) pamoja na Viongozi wengine walioketi meza kuu wakiwa katika picha ya pamoja na Ndugu wa Jaji Mstaafu, Mhe. Eusebia Munuo (wa tatu kushoto).



Picha ya pamoja na sehemu ya walioshiriki kuandika Kitabu cha JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.

Picha ya pamoja na Naibu Wasajili waliohudhuria katika uzinduzi wa Kitabu kijulikanacho kwa jina la JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.



Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Mhe. George Masaju (katikati) pamoja na Viongozi wengine walioketi meza kuu wakiwa katika picha ya pamoja na baadhi ya Wanachama wa Chama cha Majaji Wanawake Tanzania (TAWJA) waliohudhuria katika hafla ya uzinduzi wa Kitabu cha JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.

Picha ya pamoja na Mahakimu waliohudhuria katika uzinduzi wa Kitabu kijulikanacho kwa jina la JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer In The Legal Profession in Tanzania kilichozinduliwa tarehe 17 Novemba, 2026 na Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwenye ukumbi wa mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.


(Picha na JAMES BUSANYA & PAUL MAKANILE, Mahakama-Dodoma)
Na MARY GWERA, Mahakama-Dodoma


Jaji Mstaafu na Mahakama ya Rufani Tanzania, Mhe. Eusebia Nicholas Munuo amesisitiza kuwa, juhudi zote za kuleta mabadiliko chanya kwenye jamii, ikiwemo kulinda haki za wanawake na watoto, zinapaswa kuendeshwa kwa pamoja kupitia elimu, mafunzo, na maandishi badala ya migogoro na mabishano.

Akitoa neno la shukrani tarehe 17 Novemba, 2026 kwenye ukumbi wa Mikutano wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma wakati wa hafla ya uzinduzi wa Kitabu maalum kinachomuenzi kinachoitwa ‘JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer in the Legal Profession in Tanzania,’ kilichoandaliwa chini ya uratibu wa Chuo cha Uongozi wa Mahakama Lushoto (IJA), Jaji Munuo almaarufu kwa jina la Mama Munuo alieleza kuwa nguvu ya kalamu na maarifa husafiri kila kona na kuleta mageuzi ya kudumu kuliko kutumia nguvu.

Katika hotuba yake iliyojaa hisia na kumbukumbu za safari yake ndefu ya utumishi, Jaji Munuo ameishukuru Mahakama ya Tanzania pamoja na Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto kwa hatua waliochukua ya kuona umuhimu wa kuwa na kitabu hicho.

Kadhalika, Jaji Mstaafu huyo, alikumbushia mchango wa Mwanazuoni na Mwanaharakati wa Haki za Binadamu, Prof. Ruth Meena, ambaye wamefanya naye kazi kwa karibu miongo kadhaa. Alisimulia namna ushirikiano wao ulivyosaidia kufungua milango ya kimataifa, ikiwemo safari yake ya kwanza mwaka 1996 kuhudhuria mkutano wa Chama cha Kimataifa cha Majaji Wanawake (IAWJ) mjini Ottawa, Canada, kwa msaada wa mtandao huo na Ford Foundation.

Aliongeza kuwa, jitihada za pamoja zilizofanywa kupitia asasi za kiraia na mashirika ya kimataifa kama ‘UN Women’ zimesaidia kupiga vita vitendo vya rushwa ya ngono (sextortion), kiasi kwamba leo hii elimu hiyo imefika hadi vijijini na kuongeza uelewa mpana kwa jamii.

Akizungumzia uanzishwaji wa Chama cha Majaji Wanawake Tanzania (TAWJA), Jaji Munuo alibainisha kuwa mafanikio ya chama hicho hayakujengwa na wanawake pekee, bali yalitokana na ushirikiano thabiti wa Mahakama na Majaji wa kiume (akiwataja viongozi kama aliyekuwa Jaji Mkuu, Mhe. Prof. Ibrahim Juma, Jaji Ignas Kitusi na Mhe. Masati.

Alieleza kuwa, uwepo wa Majaji wa kiume katika mafunzo yaliyotolewa vijijini uliimarisha uaminifu (credibility) kwa jamii, kwani wananchi waligundua kuwa lengo kuu lilikuwa ni maendeleo ya familia nzima na usalama wa watoto, badala ya mgawanyiko wa kijinsia.

Jaji Munuo alihitimisha kwa kutoa rai kwa Majaji, Mahakimu na Wanasheria vijana kwamba, Uongozi wa kimahakama unavuka mipaka ya kusikiliza mashauri mahakamani pekee, bali watumishi wa sheria wanapaswa kujitokeza kama Viongozi na waelezi wazuri katika jamii ili kuhakikisha kuna amani, upendo katika familia na taifa kwa ujumla.

Kitabu hicho kipya kinatazamwa kama hazina kubwa na kifungua macho (eye opener) kitakachonufaisha vizazi vya sasa na vijavyo katika kuimarisha misingi ya utawala wa sheria nchini Tanzania na kimataifa.

Awali akitoa neno la utangulizi wakati wa uzinduzi wa Kitabu hicho kilichozinduliwa na Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju, Hakimu Mkazi Mkuu na Mkurugenzi wa Mafunzo-Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto, Mhe. Dkt. Patricia Kisinda alisema siku hiyo si ya kuzindua kitabu pekee; bali pia ni siku ya kutambua historia, kuenzi utumishi uliotukuka na kuthamini mchango wa kipekee katika maendeleo ya haki na utawala wa sheria nchini Tanzania wa Jaji Mstaafu, Mhe. Eusebia Munuo.

“Tukio hili la leo lina umuhimu wa kipekee kwakuwa linaakisi historia ya Jaji Munuo, Mwanamke aliyefungua njia katika taaluma ya sheria Nchini,” alisisitiza Mhe. Dkt. Kisinda.

Aliongeza kuwa, historia ya Jaji Mstaafu, Mhe. Munuo ni fahari ya Mahakama na Nchi kwa ujumla kwakuwa mafanikio yake ni somo la na urithi wa utumishi wake wa umma uliotukuka ni mwongozo wa kizazi cha sasa na vizazi vijavyo.



Jaji Mstaafu na Mahakama ya Rufani Tanzania, Mhe. Eusebia Nicholas Munuo akitoa neno la shukrani wakati wa Hafla ya Uzinduzi wa Kitabu cha Historia ya Jaji Munuo kiitwacho ‘JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer in the Legal Profession in Tanzania, kilichozinduliwa na Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju tarehe 17 Novemba, 2026 kwenye Ukumbi wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.







Baadhi ya Majaji, Viongozi, Watumishi wa Mahakama pamoja na Wageni waalikwa walioshiriki katika Hafla ya Uzinduzi wa Kitabu ‘JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer in the Legal Profession in Tanzania, kilichozinduliwa na Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju tarehe 17 Novemba, 2026 kwenye Ukumbi wa Makao Makuu ya Mahakama ya Tanzania jijini Dodoma.


Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju (kushoto) akiwa pamoja na Hakimu Mkazi Mkuu na Mkurugenzi wa Mafunzo - Chuo cha Uongozi wa Mahakama (IJA) Lushoto, Mhe. Dkt. Patricia Kisinda wakati wa Hafla ya Uzinduzi wa Kitabu cha Jaji Mstaafu, Mhe. Eusebia Munuo kiitwacho ‘JUSTICE EUSEBIA MUNUO: A Trailblazer in the Legal Profession in Tanzania.'

Rais wa Zanzibar na Mwenyekiti wa Baraza la Mapinduzi, Mhe. Dkt. Hussein Ali Mwinyi, amefungua Jukwaa la Uwekezaji la Zao la Mwani Zanzibar 2026 leo tarehe 18 Novemba 2026 katika Hoteli ya Golden Tulip Mkoa wa Mjini Magharibi, akisisitiza umuhimu wa kuimarisha usarifu wa mwani na uzalishaji wa bidhaa zenye thamani kubwa ili kuongeza kipato cha wakulima, ajira na kuchochea ukuaji wa Uchumi wa Buluu.

Amesema Serikali imeweka sekta ya Uchumi wa Buluu katika nafasi muhimu ya mageuzi ya uchumi wa Zanzibar, hivyo itaendelea kuwekeza katika teknolojia za kisasa, kilimo cha mwani katika kina kirefu cha bahari, upatikanaji wa mbegu bora na tafiti za kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi.

Aidha, Serikali inaendelea kuboresha miundombinu ya ukaushaji, uhifadhi, ukusanyaji na usarifu wa mwani ili kuongeza ubora wa zao hilo, kupunguza upotevu baada ya mavuno na kuwawezesha wakulima kunufaika zaidi na shughuli zao.

Rais Dkt. Mwinyi amewakaribisha wawekezaji wenye mitaji, teknolojia na utaalamu kuwekeza katika sekta hiyo, akisisitiza umuhimu wa uwekezaji utakaowezesha upatikanaji wa masoko ya uhakika, kuongeza ajira kwa vijana na kuwashirikisha wananchi katika mnyororo mzima wa thamani wa zao la mwani.

Katika hafla hiyo, Rais Dkt. Mwinyi amezindua Zanzibar Seaweed Investment Promotion Deal Book, inayobainisha fursa za uwekezaji katika uzalishaji wa mbegu bora, teknolojia za kilimo, ukaushaji, uhifadhi, usarifu wa viwandani na utengenezaji wa bidhaa zitokanazo na mwani kwa matumizi ya vyakula, vipodozi, dawa na kilimo.

Viongozi mbalimbali wamehudhuria wakiwemo wa Serikali, wawakilishi wa Umoja wa Mataifa, wawekezaji, taasisi za fedha, washirika wa maendeleo, watafiti, sekta binafsi, wakulima na wadau mbalimbali wa zao la mwani kutoka ndani na nje ya nchi.













Top News