Kampuni za Uhandisi wa Madini Zaombwa Kuwalenga Wachimbaji Wadogo.

· Kiwanda Kipya cha TZS Bilioni 35 Kupunguza Uagizaji wa Bidhaa Nje

DAR ES SALAAM, Septemba 2, 2026: Serikali imezishauri kampuni zinazotoa huduma za uhandisi wa madini kubuni miradi na bidhaa zao kwa kuzingatia mahitaji ya wachimbaji wadogo na wa kati, ikisema uwekezaji wa ndani katika mnyororo wa ugavi wa sekta ya madini unapaswa kunufaisha sehemu kubwa zaidi ya wadau wa sekta hiyo.

Kamishna wa Tume ya Madini ambaye pia ni Mwenyekiti wa Kamati ya Ushirikishwaji wa Watanzania katika Sekta ya Madini (Local Content), Dkt. Theresia Charles Numbi, alitoa wito huo wakati wa ziara yake katika kiwanda kipya cha uzalishaji na huduma za uhandisi wa madini chenye thamani ya TZS bilioni 35 kinachojengwa na Kampuni ya Mining Engineering Services Tanzania Limited (MES), ambayo ni kampuni mwanachama wa Kundi la Makampuni la VINMART, kilichopo Kigamboni, Dar es Salaam.

Dkt. Numbi alifanya ziara katika kiwanda hicho kipya kinachojengwa kutoka hatua za awali, kwa lengo la kutathmini maendeleo ya mradi huo pamoja na mipango ya shughuli za uzalishaji. Alisema Serikali itaendelea kuunga mkono uwekezaji unaochangia ukuaji wa sekta ya madini, kuimarisha uzalishaji wa viwandani nchini na kuchochea maendeleo ya kiuchumi ya Tanzania.

Alitoa wito kwa kampuni hiyo kuhakikisha kuwa mradi huo pamoja na bidhaa zitakazozalishwa vinabuniwa kwa namna itakayowawezesha wachimbaji wadogo na wa kati katika maeneo mbalimbali nchini kunufaika na uwekezaji huo.

“Serikali itaendelea kuunga mkono uwekezaji kama huu wa MES unaolenga kuwezesha ukuaji wa sekta ya madini na kuchangia maendeleo ya kiuchumi ya nchi,” alisema Dkt. Numbi.

Kiwanda cha MES kinatarajiwa kupunguza kwa kiasi kikubwa utegemezi wa Tanzania kwa bidhaa za matumizi ya mara kwa mara katika shughuli za uchimbaji madini chini ya ardhi, ambazo kwa kiasi kikubwa zimekuwa zikiagizwa kutoka kwa wasambazaji wa nje ya nchi.

Uwekezaji huo wa TZS bilioni 35 unahusisha ujenzi wa kiwanda, mitambo pamoja na miundombinu saidizi inayohitajika kuwezesha uzalishaji wa bidhaa hizo nchini.

Kwa mujibu wa uongozi wa MES, uwekezaji huo unalenga kuchukua nafasi ya bidhaa za matumizi ya mara kwa mara katika uchimbaji wa madini chini ya ardhi, ambazo kwa sasa huagizwa kutoka nje, kwa kuzalisha bidhaa hizo hapa nchini.

Mkurugenzi Mtendaji wa MES, Bw Pulin Manek, alisema kampuni hiyo imewekeza katika uwezo mkubwa wa uzalishaji utakaokidhi mahitaji ya soko la ndani, huku ukiweka mazingira ya Tanzania kuhudumia masoko mengine ya madini katika ukanda huu.

“Sababu ya kuanzisha kiwanda hiki ni kuisaidia Tanzania kupunguza utegemezi wa bidhaa za matumizi ya mara kwa mara katika uchimbaji wa madini chini ya ardhi zinazoagizwa kutoka nje, ambazo zinaendelea kuigharimu nchi kiasi kikubwa cha fedha,” alisema Manek.

“Tumewekeza katika uwezo wa kutosha wa uzalishaji ili kukidhi mahitaji ya soko la ndani, huku tukiiweka Tanzania katika nafasi ya kuhudumia masoko mengine ya madini katika ukanda huu.” Aliongeza.

Kiwanda hicho kitakapoanza kufanya kazi kwa ukamilifu, kitakuwa na uwezo wa kuzalisha bidhaa za ‘split sets’ kwa kiwango kinachokadiriwa kuwa mara mbili na nusu ya mahitaji ya sasa ya Tanzania kwa mwezi.

“Uwezo huu unatosha kuchukua nafasi ya uagizaji wa ‘split sets’ kutoka nje, huku ukiwezesha Tanzania kuuza ziada ya bidhaa hizo katika masoko ya kikanda,” alisema Manek.

Uwezo wa kiwanda hicho wa kuzalisha ‘mine mesh’ utakuwa mkubwa zaidi, ambapo kimebuniwa kuzalisha kiasi kinachokadiriwa kuwa mara nane ya mahitaji ya sasa ya Tanzania kwa mwezi.

Manek alisema uwezo huo wa ziada umeandaliwa kwa makusudi ili kuhudumia migodi mipya ya chini ya ardhi, kusaidia migodi inayobadilisha mfumo wa uchimbaji kutoka wazi kwenda chini ya ardhi, pamoja na kukidhi mahitaji ya masoko ya nchi jirani.

“Tunazalisha zaidi ya mahitaji ya sasa ya nchi kwa sababu tunaangalia mahitaji ya baadaye ya Tanzania katika uchimbaji wa madini chini ya ardhi, pamoja na fursa zilizopo katika ukanda mpana zaidi,” alisema Manek. “Tunaamini kuwa nchi haipaswi kuendelea kuagiza bidhaa za matumizi ya mara kwa mara ambazo zinaweza kuzalishwa hapa nchini.”

Kiwanda hicho kitakuwa na njia kuu tatu za uzalishaji, ambazo ni mine mesh, friction-stabiliser split sets na dome plates. Uwekezaji wa kampuni hiyo unalenga kuhudumia sekta za nishati, usafirishaji na madini.

Kwa mujibu wa Bw Manek, MES pia ni kampuni ya kwanza nchini Tanzania kuwekeza katika mtambo wa hot-dip galvanising bath, uwekezaji unaotarajiwa kuongeza zaidi uwezo wa nchi wa kuzalisha bidhaa zinazohusiana na shughuli za madini hapa nchini.

“Mbali na kupunguza utegemezi wa bidhaa zinazoagizwa kutoka nje, mradi huu unatarajiwa kuunda fursa za ajira kwa Watanzania, hususan katika uzalishaji, uchomeleaji, galvanising na uhandisi, huku ukisaidia kuimarisha ujuzi wa kitaalamu ndani ya mnyororo wa ugavi wa sekta ya madini nchini,” aliongeza Manek.

Kampuni hiyo pia inalenga masoko ya kikanda, yakiwemo Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Zambia na Zimbabwe, ikiwa na mipango ya kutumia nafasi ya kimkakati ya Tanzania pamoja na fursa ya usafirishaji kupitia Bandari ya Dar es Salaam ili kuifanya nchi kuwa kitovu cha uzalishaji na usambazaji wa bidhaa katika ukanda huu.

Aidha, uwezo wa uzalishaji wa kiwanda hicho unatarajiwa kuiwezesha Tanzania kuhudumia soko la ndani na kuuza bidhaa zitakazozalishwa kwa ziada katika masoko ya madini ya kikanda.

Uzalishaji wa ndani unatarajiwa pia kupunguza kwa kiasi kikubwa muda wa kuwasilisha bidhaa kwa wateja. Bidhaa za matumizi ya mara kwa mara katika shughuli za uchimbaji madini zinazoagizwa kutoka nje zinaweza kuchukua kati ya wiki nane hadi 16 kufika nchini, huku MES ikitarajia bidhaa zinazozalishwa ndani ya nchi kufikishwa kwa wateja ndani ya siku chache.

Uwekezaji huo unatajwa kuendana na Sheria ya Madini ya Tanzania pamoja na Kanuni za Maudhui ya Ndani, zinazotoa kipaumbele kwa bidhaa zinazozalishwa nchini na huduma zinazotolewa na raia wa Tanzania pamoja na kampuni zilizosajiliwa nchini.

Ujenzi wa kiwanda cha MES unafanyika wakati Serikali ikiendelea na juhudi za kuongeza ushiriki wa wazawa katika mnyororo wa thamani wa madini, kuongeza uzalishaji wa viwandani nchini na kuhakikisha kuwa uwekezaji katika sekta hiyo unazalisha manufaa mapana zaidi ya kiuchumi kwa Watanzania.



Kamishna wa Tume ya Madini ambaye pia ni Mwenyekiti wa Kamati ya Ushirikishwaji wa Watanzania katika Sekta ya Madini (Local Content), Dkt. Theresia Charles Numbi (katikati-kushoto), akizungumza na Wakurugenzi wa Kampuni ya Mining Engineering Services Tanzania Limited (MES), kampuni mwanachama wa Kundi la Makampuni la VINMART, wakati wa ziara yake katika kiwanda cha kampuni hiyo jijini Dar es Salaam jana.
Mkurugenzi Mtendaji wa Kampuni ya Mining Engineering Services Tanzania Limited (MES), Pulin Manek (katikati), akizungumza na waandishi wa habari wakati wa ziara ya Kamishna wa Tume ya Madini ambaye pia ni Mwenyekiti wa Kamati ya Ushirikishwaji wa Watanzania katika Sekta ya Madini (Local Content), Dkt. Theresia Charles Numbi katika kampuni hiyo jijini Dar es Salaam jana.