PROF.SEDOYEKA AWATAHADHARISHA WANAFUNZI MATUMIZI YA AI

Na Mwandishi Wetu, Dar es Salaam

WANAFUNZI wa vyuo vikuu nchini wametakiwa kutumia teknolojia ya akili bandia (AI) kama nyenzo ya kuboresha ujifunzaji na tafiti zao badala ya kuitegemea kuwaandikia kazi za kitaaluma, hali inayoweza kudhoofisha uwezo wao wa kufikiri kwa kina na kufanya tafiti huru.

Wito huo umetolewa na Mkuu wa Chuo cha Uhasibu Arusha (IAA), Profesa Eliamani Mathew Sedoyeka, aliyesema matumizi sahihi ya AI yanaweza kuongeza ufanisi wa tafiti kwa kuwasaidia wanafunzi kubaini mapungufu, kupata taarifa na kuboresha ubora wa kazi zao za kitaaluma.

Hata hivyo, amesema kumekuwa na tabia ya baadhi ya wanafunzi, hususan wa masomo ya uzamili, kutumia teknolojia hiyo kuwaandikia tasnifu na makala za kitaaluma badala ya kufanya utafiti na kuandaa kazi hizo wenyewe.

Amesema mwenendo huo unaweza kuathiri ubora, uhalisia na uaminifu wa tafiti za kitaaluma, huku akisisitiza umuhimu wa wanafunzi kuitumia AI kama nyenzo ya kuwaongezea maarifa badala ya kuchukua nafasi ya uwezo wao wa kufikiri na kuchambua mambo.

Ameongeza kuwa mifumo ya uchunguzi wa kazi za kitaaluma kama Turnitin inaweza kusaidia katika kukagua uhalisia wa kazi hizo na kubaini masuala yanayohitaji uchunguzi zaidi.

Profesa Sedoyeka amewataka wanafunzi na wahadhiri kujifunza matumizi sahihi ya teknolojia hiyo ili kunufaika na maendeleo ya kidijitali bila kupoteza misingi ya utafiti, ubunifu na fikra huru.

Kwa upande wake, mwanafunzi wa Shahada ya Uzamili ya Uongozi, Sharfani Zuberi, amesema matumizi yasiyo sahihi ya AI yanaweza kuwafanya wanafunzi kuwa tegemezi kwa teknolojia hiyo na kushindwa kutumia uwezo wao binafsi katika kutatua changamoto za kitaaluma.

Amesema ni muhimu wanafunzi kuitumia kama nyenzo ya kuongeza uelewa na kurahisisha mchakato wa kujifunza na kufanya tafiti, badala ya kuifanya kuwa mbadala wa maarifa na uwezo wao.

Naye mwanafunzi wa Shahada ya Uzamili ya Mipango na Usimamizi wa Miradi, Imtihal Salum Taufiq, amesema katika utafiti wake unaohusu miundombinu ya barabara na mchango wake katika kuboresha mtiririko wa magari na usalama barabarani, amekutana na changamoto mbalimbali.

Amezitaja baadhi ya changamoto hizo kuwa ni pamoja na kupata ushirikiano kutoka kwa baadhi ya wadau wa Serikali na jamii, pamoja na changamoto za kiteknolojia zinazoweza kuathiri utekelezaji wa utafiti wake.