Mazungumzo hayo yamefanyika katika ukumbi wa Kituo cha Mikutano cha Kimataifa cha Arusha (AICC), jijini Arusha.
Mazungumzo hayo yamefanyika katika ukumbi wa Kituo cha Mikutano cha Kimataifa cha Arusha (AICC), jijini Arusha.
Na Mwandishi Wetu
Mkutano Mkuu wa Kimataifa wa Mpango wa Uwazi na Uwajibikaji katika Sekta ya Uziduaji (EITI Global Conference 2026) umefunguliwa rasmi mjini Brussels, Ubelgiji, ukiwakutanisha wawakilishi kutoka zaidi ya nchi 57 zinazotekeleza vigezo vya EITI kwa lengo la kuimarisha uwazi, uwajibikaji na usimamizi bora wa rasilimali za madini, mafuta na gesi asilia.
Akifungua mkutano huo leo Oktoba 8, 2026, Mwenyekiti wa Bodi ya Kimataifa ya EITI anayemaliza muda wake, Rt. Helen Clark, amesisitiza umuhimu wa ushirikiano kati ya serikali, kampuni zinazojihusisha na sekta ya uziduaji pamoja na asasi za kiraia, akieleza kuwa mshikamano wa wadau hao ni muhimu katika kuhakikisha rasilimali hizo zinawanufaisha wananchi na nchi husika kwa ujumla.
Clark, aliyeiongoza Bodi ya EITI kwa kipindi cha miaka saba, amesisitiza umuhimu wa kuendelea kuimarisha utekelezaji wa viwango vya EITI ili kuongeza uwazi na uwajibikaji katika usimamizi wa rasilimali hizo muhimu kwa maendeleo ya nchi.
Kwa upande wake, Mwenyekiti mpya wa EITI, Maria van der Hoeven, ameahidi kushirikiana na nchi wanachama katika kuimarisha utekelezaji wa viwango vya kimataifa vya EITI. Anatarajiwa kuiongoza Bodi ya taasisi hiyo kwa kipindi cha mwaka 2026 hadi 2029.
Katika mkutano huo, Mwenyekiti wa Kamati ya Uwazi na Uwajibikaji katika Rasilimali za Uziduaji Tanzania (TEITI), Balozi Wilson Masilingi, amekutana na Katibu Mtendaji wa EITI, Mark Robinson, aliyeipongeza Tanzania kwa hatua zinazochukuliwa katika kutekeleza shughuli za taasisi hiyo.
Robinson ameeleza kuridhishwa na jitihada za Tanzania katika kuimarisha uwazi na uwajibikaji, huku akipongeza matumizi ya wataalamu wa ndani katika kuandaa ripoti za TEITI za kila mwaka, hatua inayochangia kuimarisha uwezo wa kitaifa katika kusimamia utekelezaji wa vigezo vya EITI.
Tanzania pia imeshiriki katika maonesho yanayoambatana na mkutano huo, yaliyotoa fursa kwa nchi wanachama kuonesha bidhaa, huduma na mbinu mbalimbali wanazotumia kuimarisha uwazi na uwajibikaji katika sekta ya uziduaji.
Miongoni mwa masuala yanayopewa uzito katika mkutano huo ni ushirikiano wa kimataifa na kubadilishana uzoefu kuhusu usimamizi wa rasilimali za madini, mafuta na gesi asilia. Tanzania inatarajiwa kufanyiwa tathmini ya utekelezaji wa shughuli za EITI mwezi Julai 2027.
Mkutano huo unatarajiwa kuhitimishwa Oktoba 9, 2026, ukiwa na lengo la kuimarisha uelewa na ushirikiano wa nchi wanachama katika kuhakikisha rasilimali za uziduaji zinasimamiwa kwa uwazi na uwajibikaji kwa manufaa ya wananchi.
BINTI mdogo wa Kitanzania, Elizabeth Milaho(22), ameweka historia baada ya kupata nafasi ya kuwasilisha mada kuhusu afya ya akili mbele ya wajumbe wa Mkutano wa 153 wa Umoja wa Mabunge Duniani (IPU), akitoa wito kwa Serikali na watunga sera kuwashirikisha vijana katika utengenezaji wa sera na sheria zinazolenga kukabiliana na changamoto za afya ya akili.
Elizabeth, ambaye ni mratibu wa programu katika taasisi ya Akili Tulivu yenye makao yake makuu Jijini Dar es salaam, amesema ushiriki wa vijana katika mchakato wa utungaji wa sera ni muhimu kwa kuwa wao ni miongoni mwa makundi yanayoathirika kwa kiasi kikubwa na changamoto mbalimbali za afya ya akili.
Akizungumza na wajumbe wa mkutano huo, Elizabeth amesema afya ya akili si suala linalowaathiri vijana pekee, bali linaweza kuathiri familia, uchumi na jamii kwa ujumla, hivyo linahitaji kushughulikiwa kuanzia ngazi ya chini hadi kitaifa.
Elizabeth amesema kutokana na hali hiyo, Serikali inapaswa kuweka mazingira yatakayowawezesha vijana kushiriki kikamilifu katika majadiliano na utengenezaji wa sera zinazohusu afya ya akili.
“Tunatengeneza sera ambazo zitawasaidia vijana, lakini vijana nao wanapaswa kuwa miongoni mwa washiriki wa suala zima la utengenezaji wa sheria zetu,” amesema.
Amesema vijana wanakabiliwa na changamoto mbalimbali ikiwemo shinikizo la kiuchumi, matatizo ya kifamilia na mazingira wanayoishi, mambo ambayo yanaweza kuwa na athari katika afya yao ya akili.
Ameongeza kuwa maendeleo ya teknolojia za kidijitali yameleta changamoto nyingine, kwa kuwa vijana ni miongoni mwa watumiaji wakubwa wa teknolojia hizo na hukutana na mazingira mbalimbali yanayoweza kuathiri ustawi wao wa kisaikolojia.
Elizabeth amesema taasisi ya Akili Tulivu ilianzishwa Tanzania kwa lengo la kuwasaidia vijana kukabiliana na changamoto za afya ya akili, huku mpango huo ukiendelea kupanuka na kufikia maeneo mbalimbali duniani.
“Akili Tulivu inatoa jukwaa salama na lenye faragha linalowawezesha vijana kueleza changamoto wanazopitia na kutafuta msaada unaohitajika kwa kutumia Kiswahili au Kiingereza,” amesema
Amesema fursa ya kuwasilisha mada hiyo katika Mkutano wa IPU imemuwezesha kufikisha ujumbe wa vijana mbele ya viongozi na wawakilishi wa mabunge kutoka mataifa mbalimbali duniani.
Kwa mujibu wa Elizabeth, viongozi hao wana nafasi muhimu katika kutengeneza sera na sheria, hivyo ni muhimu wao kuelewa changamoto halisi zinazowakabili vijana katika masuala ya afya ya akili.
Amesema ujumbe uliowasilishwa kupitia Akili Tulivu umepokelewa vyema, huku akieleza matumaini kwamba hatua zaidi zitachukuliwa kuweka mazingira bora ya kushughulikia changamoto za afya ya akili kabla hazijawa kubwa na kusababisha madhara zaidi katika jamii.
Elizabeth amesema sababu kubwa ya kuanza na vijana ni kwamba kundi hilo ndilo linalotarajiwa kuwa viongozi, watunga sera na waamuzi wa masuala mbalimbali ya nchi katika siku zijazo.
“Tunategemea vijana hawa baadaye kuwa viongozi, kutengeneza sera na kuwa watu watakaokuwa wanaongoza nchi yetu. Kwa hiyo tunahitaji kuanza kuwasaidia mapema,” amesema.
Amewataka vijana kutokuwa na hofu ya kuzungumza kuhusu changamoto wanazopitia, akisisitiza umuhimu wa kutafuta watu sahihi wa kuwaeleza pale wanapokabiliwa na changamoto za afya ya akili.
Amesema vijana wanapaswa kutumia fursa zilizopo katika shule, vyuo vikuu na ngazi nyingine za jamii kuzungumzia changamoto zinazowakabili, ili kujenga jamii inayotambua afya ya akili kama sehemu muhimu ya maendeleo ya kizazi cha sasa na kijacho.
Tanzania inatarajiwa kuwa kitovu cha mijadala kuhusu maendeleo ya vyama vya ushirika wa akiba na mikopo barani Afrika kupitia Kongamano la 26 la Vyama vya Ushirika wa Akiba na Mikopo Afrika (SACCA Congress 2026), litakalofanyika jijini Dar es Salaam kuanzia Oktoba 11 hadi 16, 2026, katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Julius Nyerere (JNICC).
Akizungumza na waandishi wa habari jijini Dodoma leo ,Waziri wa Kilimo, Daniel Chongolo, amesema kongamano hilo linatarajiwa kuwakutanisha zaidi ya washiriki 1,000 kutoka nchi zaidi ya 40 za Afrika na maeneo mengine duniani, likilenga kuimarisha ushirikiano na kubadilishana uzoefu katika sekta ya ushirika wa kifedha.
Amesema Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Mwigulu Lameck Nchemba, anatarajiwa kuwa mgeni rasmi katika ufunguzi wa kongamano hilo lenye kaulimbiu isemayo “Building Trust, Driving Transformation: The Future of Financial Cooperatives in Africa”, inayosisitiza kujenga uaminifu na kuleta mabadiliko katika mustakabali wa vyama vya ushirika wa kifedha barani Afrika.
Kwa mujibu wa Chongolo, kongamano hilo litaiwezesha Tanzania kujifunza mbinu bora za uendeshaji wa SACCOS, kuimarisha uwezo wa taasisi hizo na kufungua fursa mpya za uwekezaji. Ameeleza kuwa huduma za kifedha kupitia SACCOS zina nafasi muhimu katika kuwawezesha wakulima, vijana, wanawake na wafanyabiashara wadogo kupata huduma zinazoweza kuchochea shughuli zao za kiuchumi.
Aidha, amesema Tanzania itanufaika na fursa za kutangaza utalii, utamaduni na mazingira ya uwekezaji kwa wageni watakaohudhuria kongamano hilo, hatua inayoweza kuongeza mwamko wa washiriki kuhusu vivutio na fursa zilizopo nchini.
Kwa upande wake, Mrajis wa Vyama vya Ushirika na Mtendaji Mkuu wa Tume ya Maendeleo ya Ushirika Tanzania, Dkt. Benson Ndiege, amesema maandalizi ya kongamano hilo yanaipa Tanzania nafasi ya kuimarisha uhusiano na wadau wa kimataifa, kuvutia uwekezaji na kujifunza uzoefu wa nchi nyingine katika kuendeleza vyama vya ushirika.
Dkt. Ndiege amesema zaidi ya washiriki 600 wanatarajiwa kutoka nje ya Tanzania, jambo litakaloongeza fursa za kibiashara na kutoa mchango kwa sekta ya utalii kupitia matumizi ya huduma za hoteli, usafiri na biashara nyingine wakati wa kongamano hilo.
Ameongeza kuwa wageni hao watapata nafasi ya kutembelea vivutio mbalimbali vya utalii, vikiwemo vilivyopo Dar es Salaam, Morogoro, Ngorongoro na Zanzibar, hali inayotarajiwa kuchochea shughuli za kiuchumi na kuitangaza Tanzania kimataifa.
Amesema kongamano hilo pia litatoa fursa ya kujengeana uwezo kwa vyama vya ushirika nchini kupitia mijadala na mafunzo kuhusu utawala bora, usimamizi wa vyama na mikakati ya kuimarisha maendeleo ya SACCOS. Vilevile, Tanzania itapata jukwaa la kuonesha mafanikio iliyoyapata katika sekta ya ushirika na kujifunza maeneo yanayohitaji maboresho.
Kwa mujibu wa Dkt. Ndiege, Tanzania kupewa nafasi ya kuandaa kongamano hilo ni ishara ya kutambulika kwa maendeleo ya sekta ya ushirika nchini na nafasi yake katika majukwaa ya kimataifa.
Waziri Chongolo ametoa wito kwa wadau wa vyama vya ushirika, washiriki kutoka Afrika na sehemu nyingine duniani kushiriki kongamano hilo, akieleza kuwa litakuwa jukwaa muhimu la kujenga mitandao ya ushirikiano, kukuza uwekezaji, kutangaza utalii na kuimarisha mchango wa SACCOS katika maendeleo ya kiuchumi na kijamii.
📌Awakilishwa na Naibu Katibu Mkuu kuzindua kikosi kazi hicho chini ya chemba ya wafanyabiashara wa Marekani-AMCHAM
📌Awataka Wazalishaji kutumia fursa ya soko la AGOA kuuza bidhaa zao.
Waziri wa Viwanda na Biashara, Mhe. Judith Salvio Kapinga, leo amezindua Kikosi Kazi cha Uzalishaji (Manufacturing Working Group) chini ya Chemba ya Wafanyabiashara wa Marekani Tanzania (AMCHAM Tanzania), ikiwa ni jukwaa muhimu la kuimarisha ushirikiano kati ya Serikali na sekta binafsi katika kukuza uzalishaji, uwekezaji na mauzo ya bidhaa za Tanzania katika masoko ya kimataifa.
Uzinduzi huo uliwakilishwa na Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Viwanda na Biashara, Bw. Aristides Mbwasi, ambaye aliwasilisha ujumbe wa Serikali na kusisitiza umuhimu wa sekta binafsi kushirikiana na Serikali katika kutatua changamoto zinazoathiri ushindani wa bidhaa za Tanzania.
Akizungumza wakati wa uzinduzi huo, Bw. Mbwasi amesema kuanzishwa kwa Kikosi Kazi hicho kunalenga kuwaleta pamoja wazalishaji, wawekezaji na Serikali, ili kujadili kwa utaratibu changamoto zinazokabili sekta ya uzalishaji na kuibua suluhisho zinazoweza kuongeza uzalishaji, uwekezaji, ajira na mauzo ya nje.
Amesema Serikali inahimiza wazalishaji wa Tanzania kutumia kikamilifu fursa ya soko la Marekani kupitia African Growth and Opportunity Act (AGOA), hususan katika kipindi kilichosalia cha mpango huo, kwa kuongeza idadi ya bidhaa na makampuni ya Tanzania yanayofikia soko hilo.
“Tunaendelea kuhimiza wazalishaji kutumia fursa zilizopo katika masoko ya kimataifa, ikiwemo soko la Marekani kupitia AGOA, ili kuongeza mauzo ya nje na kuongeza thamani ya bidhaa zinazozalishwa hapa nchini,” amesema Bw. Mbwasi.
Ameongeza kuwa takwimu za mwaka 2025 zinaonesha kuwa shughuli za uzalishaji zimeendelea kukua ambapo amesema Serikali ina dhamira ya kuendelea kuweka mazingira wezeshi kwa wazalishaji na wawekezaji, ikiwemo kuboresha miundombinu, sera na mifumo ya biashara, pamoja na kushughulikia changamoto zinazoweza kupunguza ushindani wa bidhaa zinazozalishwa nchini.
Aidha, amesisitiza umuhimu wa Kikosi Kazi hicho kuwa jukwaa la mazungumzo ya mara kwa mara kati ya Serikali na sekta binafsi, ambapo changamoto zitawasilishwa kwa ushahidi, kupatiwa taasisi zinazohusika na kufuatiliwa hadi kupata ufumbuzi.
Katika uzinduzi huo, wawakilishi wa sekta binafsi waliwasilisha changamoto mbalimbali zinazokabili wazalishaji, zikiwemo gharama na upatikanaji wa nishati, bidhaa bandia na biashara isiyo rasmi, masuala ya kodi, ushuru na tozo, upatikanaji wa ardhi ya viwanda, changamoto katika mnyororo wa thamani wa nguo, pamba na malighafi, pamoja na upatikanaji wa masoko ya nje.
Kwa upande wake, Serikali imewahimiza wadau kuwasilisha mapendekezo yenye ushahidi, vipaumbele na suluhisho mahsusi, ili kurahisisha hatua za Serikali katika kushughulikia changamoto hizo.
Kikosi Kazi cha AMCHAM Manufacturing Working Group kinajumuisha wawakilishi wa wazalishaji, wawekezaji na wadau mbalimbali wa sekta ya uzalishaji, kwa lengo la kuimarisha ushindani wa viwanda vya Tanzania na kukuza uwekezaji pamoja na biashara kati ya Tanzania na Marekani.
Uzinduzi huo unatarajiwa kuwa mwanzo wa ushirikiano wa karibu zaidi kati ya Serikali na sekta binafsi, hususan katika kuongeza uzalishaji wa ndani, thamani ya bidhaa, ajira na mauzo ya bidhaa za Tanzania katika masoko ya kikanda na kimataifa.

RAIS wa Umoja wa Mabunge Duniani (IPU), Dkt. Tulia Ackson, ameyataka mabunge duniani kuimarisha sheria, kuongeza uwekezaji na kuweka mifumo madhubuti ya uwajibikaji ili kuhakikisha wanawake, watoto, watoto wachanga na vijana wanapata huduma bora za afya.
Dkt. Tulia ameyasema hayo wakati wa mazungumzo ya pamoja ya kibunge kuhusu afya ya uzazi, mama na mtoto yaliyofanyika jijini Arusha sambamba na Mkutano wa 153 wa IPU.
Amesema afya ya wanawake, watoto, watoto wachanga na vijana si suala la afya pekee, bali ni suala linalogusa haki za binadamu, usawa, maendeleo na utulivu wa taifa.
Dkt. Tulia ametoa shukrani kwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, Serikali, Bunge la Tanzania na wananchi kwa ukarimu wao na kuwezesha mazingira mazuri ya kufanyika kwa mkutano huo muhimu wa kimataifa wa mabunge.
Amesema uongozi na dhamira ya Rais Samia vimechangia kuileta pamoja jumuiya ya wabunge duniani katika mkutano huo, huku akieleza kuwa uongozi wake umeendelea kusukuma ajenda ya kuboresha afya na ustawi wa jamii, kuimarisha mifumo ya afya pamoja na kuhakikisha uwekezaji endelevu na uwajibikaji katika sekta hiyo.
Kwa mujibu wa Dkt. Tulia, wabunge wana nafasi muhimu ya kutunga sheria zinazolinda afya na haki za wanawake na watoto, kutenga rasilimali zinazohitajika, kusimamia matumizi yake na kuhakikisha Serikali zinawajibika katika utoaji wa huduma hizo.
Amesema ni muhimu ahadi za kisiasa kutafsiriwa katika bajeti kwa kuwekeza katika huduma za afya ya msingi, afya ya mama na mtoto mchanga, lishe pamoja na upatikanaji wa dawa muhimu za kuokoa maisha.
Dkt. Tulia pia amesisitiza umuhimu wa kuimarisha usimamizi na uwajibikaji, akisema matumizi ya takwimu na ushahidi wa kuaminika ni muhimu katika kubaini maeneo yenye ukosefu wa usawa na kuhakikisha wanawake, vijana na jamii wanashirikishwa katika maamuzi yanayohusu maisha yao.
Aidha, amewataka wabunge kuimarisha ushirikiano na kubadilishana uzoefu, suluhisho na mbinu bora kati ya mabunge ili kutafsiri ahadi za kimataifa kuwa vipaumbele vya kitaifa na matokeo yanayopimika.
Amesema IPU imejizatiti kuwa mshirika wa vitendo kwa mabunge katika kuimarisha uwezo wa kutunga sheria madhubuti za afya, kuandaa na kusimamia bajeti, kufanya uangalizi na kudai uwajibikaji.
Dkt. Tulia amesema lengo linapaswa kuwa “kutoka kwenye ahadi kwenda utekelezaji, kutoka utekelezaji kwenda uwajibikaji na kutoka uwajibikaji kwenda kwenye matokeo,” akisisitiza kuwa hakuna muda wa kuchelewesha hatua za kukabiliana na vifo na madhara yanayoweza kuzuilika.

Kwa upande wake, Spika wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Mussa Azzan Zungu, amesema ni heshima na fursa kubwa kwa Tanzania kuwa mwenyeji wa mazungumzo hayo ya kibunge yanayolenga kuimarisha uongozi katika masuala ya afya ya wanawake, akina mama, watoto, watoto wachanga na vijana.
Spika Zungu amesema afya ya makundi hayo si suala la afya pekee, bali linahusiana pia na haki za binadamu, usawa, maendeleo na utulivu wa taifa.
Amesisitiza umuhimu wa huduma muhimu za kuokoa maisha kupewa kipaumbele katika ufadhili, akitolea mfano dawa na huduma za kudhibiti na kuzuia kuvuja damu wakati wa kujifungua.
Aidha, Spika Zungu amempongeza Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, kwa uongozi na kujitoa katika kuhakikisha huduma za afya ya mama na mtoto zinaendelea kuboreshwa nchini, akisema juhudi hizo ni sehemu muhimu ya kuimarisha afya na ustawi wa wanawake na watoto Tanzania.

Katibu Mkuu wa Umoja wa Mabunge Duniani (IPU), Mhe. Anda Filip, ameipongeza Tanzania kwa hatua iliyopiga katika kuongeza idadi ya ushiriki wa wanawake katika siasa na uongozi, na kueleza kuwa uzoefu wa Tanzania unaweza kuwa somo kwa mataifa mengine katika kujenga mifumo jumuishi ya kufanya maamuzi.
Akizungumza katika mahojiano maalumu yaliyofanyika Oktoba 7, 2026 wakati wa Mkutano wa 153 wa IPU unaofanyika Arusha, Filip amesema anavutiwa na namna Tanzania ilivyoongeza idadi uwakilishi wa wanawake katika Bunge la Jamhurin ya Muungano wa Tanzania, ambao kwa sasa umefikia zaidi ya asilimia 39.
Katika mkutano huo, Mhe. Filip amesisitiza kuhusu umuhimu wa kuhakikisha wanawake wanapata nafasi ya kushiriki kikamilifu katika michakato ya kisiasa na maamuzi ya kitaifa.
Filip amesema kupitia Dira ya Maendeleo 2050, Tanzani ina fursa ya kuimarisha ushiriki wa wanawake na vijana katika kujenga na kutekeleza ajenda za maendeleo ya muda mrefu, ili kuhakikisha vipaumbele vya taifa vinaendelea kutekelezwa na vizazi vijavyo bila kutegemea mabadiliko ya awamu za uongozi.
Katika mkutano wa IPU unaendelea jijini Arusha, Tanzania inawakilishwa na Wabunge nane ambapo kati ya hao, Wabunge wanne ni wananwake ikiwa ni sawa na asilimia 62.5 ya uwakilishi wa wanawake wanaoiwakilisha Tanzania katika Umoja wa Mabunge Duniani (IPU).
Wabunge hao wanawake ni Mheshimiwa Dkt. Pindi Chana, Mheshimiwa Dkt. Zeyana Hamid, Mheshimiwa Kiza Myeye, Mheshimiwa Mhandisi Fatma Rembo na Mhehimiwa Asha Feruzi.
Wabunge wengine waliopo IPU ambao ni wanaume ni Mheshimiwa. Dkt. Damas Ndumbaro, Mheshimiwa Elibariki Kingu na Mheshimiwa Rashid Shangazi, ambao idadi yao ni sawa na asilimia 37.2 ya uwakilishi wa wabunge wa Tanzania.
Mkutano wa 153 wa Umoja wa Mabunge Duniani ulianza tarehe 5 Oktoba, 2026 katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano Arusha (AICC) na unatarajia kuhitimishwa Ijumaa Oktoba 9, 2026. Mkutano huu umeshirikisha wajumbe zaidi ya 2000 kutoka mataifa mbalimbali.











.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)










.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)


.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)



.jpeg)

