▪️︎ Aeleza hatua za Tanzania kuwawezesha wanawake katika kilimo

WAZIRI MKUU Dkt. Mwigulu Nchemba alisema uwezeshaji wa wanawake wakulima ni uwekezaji katika utekelezaji wa dhana ya Afya Moja, kutokana na nafasi yao katika uzalishaji wa chakula, ufugaji, lishe, afya ya mifugo, usalama wa chakula na utunzaji wa mazingira.

“Wanawake hawapo pembezoni mwa mifumo ya chakula na kilimo; wako katikati yake. Kuwawezesha wanawake ni uwekezaji si katika kilimo pekee, bali pia katika Afya Moja,” alisema.

Waziri Mkuu alisema hayo jana (Jumatatu, Septemba 21, 2026) wakati akizungumza katika kikao cha ngazi ya juu kuhusu Mwaka wa Kimataifa wa Mwanamke Mkulima 2026, chenye mtazamo wa Afya Moja, kilichofanyika katika Kituo cha Sheikh Zayed, Makao Makuu ya Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO), jijini Roma, Italia.

Alisema Tanzania inaongozwa na Rais, Dkt. Samia Suluhu Hassan, ambaye ni Rais wa kwanza mwanamke katika historia ya nchi, akieleza kuwa wanawake wana nafasi kubwa katika uzalishaji wa chakula na maendeleo ya kilimo.

Dkt. Mwigulu alisema pamoja na mchango huo, wanawake bado wanakabiliwa na changamoto za upatikanaji wa ardhi, fedha, teknolojia, huduma za ugani, masoko na nafasi za kufanya maamuzi.

Alisema Serikali inaendelea kuwawezesha wanawake na vijana kupitia Mpango wa Kujenga Kesho Bora (BBT), ambao unalenga ifikapo mwaka 2030 kuunda ajira milioni 1.6, kusaidia biashara za kilimo 200,000 zinazomilikiwa na vijana na wanawake na kunufaisha takribani watu milioni 10 katika vijiji 12,000.

Alisema hadi Juni 2026, Sh. bilioni 1.59, sawa na takribani Dola za Marekani 601,000, zilitolewa kwa wanufaika 47, ambapo 17, sawa na asilimia 36, walikuwa wanawake.

Aidha, alisema BBT imesambaza maafisa ugani vijana 2,282 katika mikoa 22, ambao wamewafikia takribani wakulima wadogo 765,600 katika vijiji 5,856 kwa kutoa huduma za ushauri na kuelimisha kuhusu kanuni bora za kilimo.

Alisema Serikali pia inaendelea kuwekeza katika miradi ya maji na kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, ambapo hadi sasa visima 395 vinavyotumia nishati ya jua na kuzingatia teknolojia inayokabiliana na mabadiliko ya tabianchi vimechimbwa katika vijiji 234 vya wilaya 45 nchini.

Dkt. Mwigulu alisema Serikali pia inawawezesha wanawake na vijana kuhamia kutoka uzalishaji wa awali na kushiriki katika shughuli zenye thamani kubwa zaidi, ambapo vijana na wanawake 408 wamepatiwa mafunzo kuhusu uongezaji thamani wa mkonge, hatua inayolenga kuimarisha ushiriki wao katika minyororo ya thamani ya kilimo na kuongeza fursa za kipato.

“Uwekezaji huu si uwekezaji wa kilimo pekee; ni uwekezaji wa Afya Moja,” alisema.

Alisisitiza kuwa wanawake wanapaswa kutambuliwa si kama wanufaika pekee, bali kama wazalishaji, wabunifu, wajasiriamali na wafanya maamuzi, huku akitoa wito wa kuimarisha sera na uwekezaji unaowawezesha kupata ardhi, fedha, teknolojia, maji, huduma za ugani na masoko.

Dkt. Mwigulu alisema Tanzania iko tayari kushirikiana na FAO na wadau wengine kuhakikisha Mwaka wa Kimataifa wa Mwanamke Mkulima unaacha matokeo yanayoonekana hata baada ya mwaka 2026.

Akichangia uzoefu wake katika jopo hilo, Mkurugenzi Mkuu wa Taasisi ya Kimataifa ya Utafiti wa Mifugo (ILRI), Dkt. Appolinaire Djikeng, alisema wanawake, hususan wanawake wafugaji, tayari wana nafasi muhimu katika utekelezaji wa dhana ya Afya Moja, akieleza kuwa wanafanya maamuzi ya kila siku kuhusu afya ya mifugo, usalama wa maji, lishe ya kaya na matumizi ya rasilimali, hivyo kutotambuliwa kwao kunaweza kudhoofisha juhudi za kudhibiti magonjwa yanayoambukizwa kutoka kwa wanyama kwenda kwa binadamu.

Dkt. Djikeng pia alisema uchambuzi wa masuala ya kijinsia haupaswi kuwa jambo la kuongezwa mwishoni katika utekelezaji wa Afya Moja, bali unapaswa kuwa sehemu ya mipango tangu mwanzo, huku akisisitiza umuhimu wa kutenga rasilimali za kutosha, ikiwemo fedha na watu, ili kuwawezesha wanawake kushiriki kikamilifu katika uongozi na kufanya maamuzi.









Na Janeth Raphael - MichuziTv 

Taasisi ya Uhamasishaji Uwazi na Uwajibikaji katika Rasilimali Madini, Mafuta na Gesi Asilia (TEITI), imezitaka taasisi zinazowajibika kuwasilisha taarifa za mapato yatokanayo na rasilimali hizo kwa wakati, ili kuimarisha uwazi na uwajibikaji katika usimamizi wa rasilimali za Taifa.

Wito huo umetolewa leo Septemba 22, 2026, mkoani Dodoma na Mwenyekiti wa Kamati ya TEITI, Balozi Wilson Masilingi, alipokuwa akizungumza na waandishi wa habari, ambapo amesisitiza umuhimu wa taasisi kutekeleza wajibu wao wa kisheria kwa kuwasilisha taarifa zinazohitajika kabla ya hatua za kisheria kuchukuliwa dhidi yao.

Balozi Masilingi amesema TEITI ina jukumu la kusimamia na kuhakiki taarifa za mapato yanayotokana na shughuli za madini, mafuta na gesi asilia, pamoja na kufuatilia iwapo mapato hayo yanawasilishwa kwa usahihi na hatimaye kuhakikisha rasilimali hizo zinawanufaisha wananchi.

Amesema ushirikiano wa taasisi zinazohusika ni muhimu katika kufanikisha jukumu hilo, hususan kwa kuhakikisha taarifa za mapato na malipo yanayotokana na sekta za rasilimali zinawasilishwa kwa wakati, kwa usahihi na kwa uwazi.

Miongoni mwa taasisi zinazowasilisha taarifa na kuwa chini ya ufuatiliaji wa TEITI ni Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA), Tume ya Madini, Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC), Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania (TFS), Baraza la Taifa la Hifadhi na Usimamizi wa Mazingira (NEMC) pamoja na Ofisi ya Msajili wa Hazina.

Taasisi nyingine ni mifuko ya hifadhi ya jamii, Mfuko wa Fidia kwa Wafanyakazi (WCF), Mamlaka za Serikali za Mitaa, Wakala wa Vipimo Tanzania (WMA), Mamlaka ya Uwekezaji na Maeneo Maalumu ya Kiuchumi Tanzania (TISEZA), Mamlaka ya Udhibiti wa Mkondo wa Juu wa Petroli (PURA) na Wakala wa Usalama na Afya Mahali pa Kazi (OSHA).

Hatua hiyo inalenga kuimarisha mfumo wa uwazi katika sekta za madini, mafuta na gesi asilia, kwa kuwezesha mamlaka husika kupata taarifa sahihi za mapato yanayotokana na rasilimali hizo na kufuatilia namna yanavyokusanywa na kusimamiwa kwa manufaa ya Taifa.





Rais wa Zanzibar na Mwenyekiti wa Baraza la Mapinduzi, Mhe. Dkt. Hussein Ali Mwinyi, amefika nyumbani kwa familia ya Marehemu Mama Fatma Karume, Mbweni, Wilaya ya Magharibi “B”, Unguja, leo tarehe 22 Septemba 2026, kutoa pole na rambirambi kufuatia kifo chake. Mama Fatma Karume alikuwa mjane wa Hayati Sheikh Abeid Amani Karume, Rais wa Kwanza wa Zanzibar.

Rais Dkt. Mwinyi amesaini kitabu cha maombolezo na kutoa pole kwa wanafamilia, akiwataka kuwa na subira, uvumilivu na ustahimilivu katika kipindi hiki kigumu cha kuondokewa na mpendwa wao.

Aidha, Rais Dkt. Mwinyi amewaomba wanafamilia, ndugu, jamaa na marafiki kuendelea kumuombea Marehemu Mama Fatma Karume, Mwenyezi Mungu amrehemu na amjaalie makaazi mema Peponi, huku akiwaombea wafiwa subira na moyo wa ustahimilivu.









Kijiji cha Kinyamwenda, Kilichopo Mkoani Singida, kimeweka utaratibu wa kuwawajibisha wananchi wanaotumia punda kubeba mizigo bila kuzingatia matumizi ya matandiko maalumu, ikiwa ni hatua ya kupunguza majeraha na maumivu yanayowapata wanyama hao wakati wa ubebaji wa mizigo.

Hayo yameelezwa na Mwenyekiti wa Kijiji hicho, Ndugu. Iddi Ismaili, amesema punda wanatumika kwa kiasi kikubwa katika kubeba mizigo katika eneo hilo, hivyo matumizi ya matandiko ni muhimu kwa kuwa huzuia mzigo kugusa moja kwa moja mwili wa mnyama na kusababisha majeraha.

Amesema matandiko yaliyotengenezwa na kupelekea kijijini hapo na Shirika la INADES Formation Tanzania Tanzania kupitia Mradi wa kuboresha maisha ya jamii kupitia mnyamakazi punda, yamewapa wanakijiji fursa ya kujifunza namna ya kuyatengeneza ili yaweze kupatikana kwa wingi na kutumiwa na watu wengi zaidi.

“Punda Kinyamwenda ni wengi, lakini wakati mwingine wanabeba mizigo bila kufuata utaratibu unaozingatia haki yao, Matandiko haya yanamwezesha punda kubeba mzigo katika hali nzuri bila kuumia."

Katika kuunga mkono hatua hiyo, INADES-Formation Tanzania imekabidhi magunia na kamba kwa vikundi vinavyohusika na ustawi wa punda, kwa ajili ya kutengeneza matandiko yatakayosaidia kupunguza vidonda vinavyosababishwa na msuguano wa mizigo kwenye migongo ya punda.

Daktari wa Mifugo wa INADES Tanzania, Charles Lucas Bukula, amesema lengo la msaada huo ni kuboresha afya na ustawi wa punda ili waweze kuendelea kutumika kwa muda mrefu katika shughuli za uzalishaji na kusaidia wamiliki wao kupata kipato, huku akiwashukuru wafadhili wa shirika hilo, Brooke West Africa, kwa kuendelea kuunga mkono shughuli hizo kwa takribani miaka sita.

Kwa ujumla, ushirikiano kati ya Kijiji cha Kinyamwenda, na Shirika la INADES-Formation Tanzania unalenga kuhakikisha matumizi ya punda yanafanyika kwa kuzingatia ustawi wao, huku hatua za kuzuia majeraha na kuboresha afya ya wanyama hao zikichangia pia kuwalinda kama rasilimali muhimu katika shughuli za kiuchumi za wananchi.








Rais wa Zanzibar na Mwenyekiti wa Baraza la Mapinduzi, Mhe. Dkt. Hussein Ali Mwinyi, leo amemuapisha Mhe. Othman Masoud Othman kuwa Makamu wa Kwanza wa Rais wa Zanzibar, katika hafla iliyofanyika Ikulu Zanzibar.

Akizungumza katika hafla hiyo, Rais Dkt. Mwinyi amesema maridhiano yaliyofikiwa kati ya Chama Cha Mapinduzi (CCM) na ACT Wazalendo ni mwanzo wa hatua mpya katika kuimarisha amani, umoja na utulivu Zanzibar, huku nguvu zikielekezwa katika kuharakisha maendeleo na kutatua changamoto zinazowakabili wananchi.

Amesema kuapishwa kwa Othman Masoud ni hatua muhimu katika utekelezaji wa makubaliano yaliyofikiwa kati ya CCM na ACT Wazalendo, kufuatia Tamko la Pamoja lililotiwa saini Julai 9, 2026 katika viwanja vya Ikulu Zanzibar.

Dkt. Mwinyi amesisitiza kuwa maridhiano hayo si mwisho wa safari, bali ni mwanzo wa kazi mpya, akiwataka viongozi na wananchi kuendeleza ushirikiano na kuelekeza nguvu katika kukuza uchumi, kuongeza ajira na fursa kwa vijana, kuwawezesha wanawake, kuimarisha sekta ya utalii, kuendeleza Uchumi wa Buluu na kuvutia uwekezaji.

Kwa upande wake, Makamu wa Kwanza wa Rais wa Zanzibar, Mhe. Othman Masoud Othman, amemshukuru Rais Dkt. Mwinyi kwa kumwamini na kumpa dhamana hiyo, akiahidi kutekeleza majukumu yake kwa uaminifu, weledi na kwa kuzingatia maslahi ya Zanzibar na wananchi wake.

Uteuzi na kuapishwa kwa Othman Masoud ni sehemu ya utekelezaji wa maridhiano ya kisiasa yaliyofikiwa kati ya CCM na ACT Wazalendo, yenye lengo la kuimarisha umoja, mshikamano na maendeleo ya Zanzibar.








Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Afrika Mashariki, Mhe. Balozi Dkt. Mahmoud Thabit Kombo (Mb), amesema Tanzania na Misri zimedhamiria kuendelea kuimarisha uhusiano na ushirikiano wa nchi hizo katika biashara, uwekezaji, miundombinu, elimu, afya na masuala ya kimataifa.

Waziri Kombo amesema hayo katika mazungumzo na Waziri wa Mambo ya Nje anayeshughulikia pia Ushirikiano wa Kimataifa na masuala ya Wamisri waishio Nje ya Nchi, Mhe. Dkt. Badr Abdelatty, yaliyofanyika pembezoni mwa Mkutano wa 81 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, jijini New York, nchini Marekani ambapo amesisitiza umuhimu wa kuongeza biashara na uwekezaji kati ya nchi hizo.

Amesema Misri ina miradi 61 ya uwekezaji nchini Tanzania yenye thamani ya dola za Marekani bilioni 1.5, inayotekelezwa katika sekta mbalimbali na kutoa ajira 5,364.

Akizungumzia ushirikiano wa kimkakati, Waziri Kombo amesema Tanzania inathamini mchango wa kampuni za Misri katika kutekeleza miradi ya maendeleo nchini, hususan Mradi wa Kufua Umeme wa Julius Nyerere wenye uwezo wa kuzalisha megawati 2,115. Mradi huo ulitekelezwa na kampuni za Misri na kuzinduliwa Agosti 22, 2026.

Katika sekta za kijamii, Tanzania na Misri zimekubaliana kuimarisha ushirikiano katika elimu, afya, kilimo, maji na teknolojia. Misri imeahidi kutoa nafasi 10 za ufadhili kupitia Samia Scholarship, huku zaidi ya Watanzania 420 wenye matatizo makubwa ya moyo wakinufaika na huduma za upasuaji kupitia kambi za madaktari wa Misri nchini Tanzania.

Kwa upande wake, Mhe. Abdelatty amesisitiza dhamira ya Misri ya kuendelea kushirikiana na Tanzania katika masuala ya kiuchumi, kijamii, kidiplomasia na ushirikiano wa kimataifa kwa maslahi ya wananchi wa nchi hizo mbili.













 WAZIRI wa Madini, Mafuta na Nishati wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), Mateka Mufuwa Simplice, ameishukuru Serikali ya Tanzania kupitia Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) kwa utayari wake wa kushirikiana na DRC katika kuimarisha udhibiti wa upotevu wa mapato ya Serikali, hususan kupitia upatikanaji na ubadilishanaji wa taarifa za mizigo inayoingia DRC kupitia Tanzania.

Simplice ameyasema hayo leo, Septemba 21, 2026, katika kikao kilichofanyika Ofisi ya Ubalozi Mdogo wa DRC mkoani Kigoma, kati ya Ubalozi huo na TRA Mkoa wa Kigoma, kwa lengo la kujadili namna bora ya kukabiliana na changamoto zinazojitokeza katika taratibu za uingizaji wa bidhaa nchini DRC, pamoja na kuimarisha ushirikiano wa kibiashara na kiutawala kati ya Tanzania na DRC.

Akizungumza katika kikao hicho, Simplice alisema tofauti na kutokulingana kwa taarifa zilizomo katika nyaraka za usafirishaji wa mizigo (manifest documents) ni miongoni mwa changamoto zinazoathiri upatikanaji wa taarifa sahihi za mizigo na hivyo kuwa na athari katika ukusanyaji wa mapato ya Serikali ya DRC. Alieleza kuwa ushirikiano wa karibu kati ya mamlaka husika za Tanzania na DRC, hususan katika ubadilishanaji wa taarifa za mizigo, unaweza kusaidia kuimarisha uwazi, ufuatiliaji na udhibiti wa mizigo inayopita katika njia za biashara kati ya nchi hizo mbili.

Kwa upande wake, Meneja wa TRA Mkoa wa Kigoma, Beatus Nchota, alisema TRA iko tayari kuendelea kushirikiana na mamlaka za DRC katika kuboresha usimamizi na ufuatiliaji wa mizigo inayopita Tanzania kuelekea DRC, pamoja na mizigo inayosafirishwa moja kwa moja kutoka Tanzania kwenda nchini humo.


Nchota alipendekeza kuwa DRC itumie fursa za ushirikiano zilizopo kupitia Jumuiya ya Afrika Mashariki, hususani ushuru wa pamoja, kwa kufungua ofisi na uwepo wa maafisa wa Forodha hapa nchini Tanzania ili kurahisisha upatikanaji wa taarifa za mizigo kwa wakati, pamoja na kuwezesha ufuatiliaji wa mwenendo wa mizigo inayopita Tanzania kuelekea DRC.

Aidha, Nchota aliwakaribisha maafisa wa Forodha wa DRC kutembelea Tanzania na kujifunza kuhusu taratibu na mifumo inayotumika katika uingizaji, usafirishaji na udhibiti wa bidhaa, hatua ambayo itasaidia kuongeza uelewa wa pamoja na kurahisisha ubadilishanaji wa taarifa kuhusu mizigo inayoingia nchini DRC kupitia Tanzania.

Kikao hicho kimeendelea kuonesha umuhimu wa ushirikiano wa kikanda katika usimamizi wa mipaka na biashara, hususan katika kuboresha ubadilishanaji wa taarifa, kuimarisha udhibiti wa mizigo na kusaidia nchi zote mbili kuongeza ufanisi katika ukusanyaji wa mapato ya Serikali.






Na Mwandishi wetu - Dar es Salaam

Taasisi ya OpenMap Development Tanzania (OMDTZ), kwa kushirikiana na Serikali, imekamilisha zoezi la kukabidhi Mipango ya Maandalizi na Kukabiliana na Mafuriko kwa jamii katika kata tano za Jiji la Dar es Salaam.

Zoezi hilo limewezesha zaidi ya washiriki 1,345 kutoka katika kata za Keko, Mabibo, Ubungo, Makurumla na Tabata kupata mipango, elimu na taarifa muhimu za maandalizi na mwitikio wa mafuriko.

Aidha utekelezaji wa zoezi hilo umepitia Mradi wa “Ramani Zetu, Sauti Zetu”, unaofadhiliwa na Zayed Sustainability Prize, kwa lengo la kuhakikisha jamii na viongozi wa kata hizo wanakuwa na taarifa sahihi kuhusu maeneo yao ili kuwawezesha kujiandaa kabla ya mafuriko, kuchukua hatua wakati wa hatari na kuendelea kuwa salama baada ya tukio.

Katika kata hizo wananchi walipatiwa taarifa kuhusu maeneo hatarishi, njia salama za uhamishaji, maeneo ya mikusanyiko na maeneo yanayohitaji uangalizi zaidi wakati wa mafuriko.

Aidha, walipata elimu kuhusu hatua za kuchukua kabla na wakati wa mafuriko, matumizi ya Mifumo ya Tahadhari za Mapema, hatua za msingi za uokoaji na taarifa kuhusu mwenendo wa mvua za El Niño.

Akifunga rasmi zoezi hilo katika Kata ya Tabata, Diwani wa Kata hiyo, Mheshimiwa Masudi Masudi, amesisitiza umuhimu wa kuendeleza ushirikiano kati ya jamii, viongozi na wadau katika kukabiliana na changamoto za mafuriko.

“Ushirikiano kati ya OMDTZ, viongozi na jamii umetusaidia kutambua changamoto na kuchukua hatua katika maeneo yetu. Mfano ni eneo la Mtaa wa Msimbazi Magharibi ambapo hatua zimechukuliwa na OMDTZ kwa kujenga mfereji wa kupokea maji. Tunahitaji kuendelea na ushirikiano huu ili kuhakikisha maandalizi yanaendelea kuwa sehemu ya maisha ya jamii,” amesema Mhe. Masudi

Kwa upande wake, Mkurugenzi wa OpenMap Development Tanzania, Bw. Innocent Maholi, amesema kukamilika kwa zoezi hilo ni hatua muhimu katika kuhakikisha mipango na taarifa zilizotengenezwa kwa kushirikisha wananchi zinarejeshwa kwa jamii na kutumika katika kuchukua hatua.

Amehimiza viongozi na wananchi kuendelea kutumia zana zilizotolewa na OMDTZ katika shughuli za usafi wa mazingira, hususan usafishaji wa mifereji na maeneo yanayoweza kuziba na kusababisha maji kutuama.

"Mradi wa Ramani Zetu, Sauti Zetu unalenga kuimarisha ustahimilivu wa jamii dhidi ya mafuriko kupitia matumizi ya ramani shirikishi, taarifa za jamii, mipango ya maandalizi na mwitikio wa maafa pamoja na uhamasishaji wa hatua za mapema," alisema Maholi

Aliongezea kuwa kupitia mradi huo, OMDTZ itaendelea katika Mikoa ya Pwani na Morogoro  kushirikiana na Serikali na jamii katika kutumia taarifa za maeneo husika kuimarisha maandalizi, kupunguza vihatarishi na kuongeza uwezo wa jamii kukabiliana na athari za mafuriko.










Top News