MAMLAKA ya Mapato Tanzania (TRA) Mkoa wa Mbeya imewataka wakazi wa Kasumulu na maeneo jirani kuzingatia sheria na taratibu za forodha katika shughuli zao za biashara ili kudhibiti magendo, kuzuia ukwepaji wa kodi na kulinda mapato ya Serikali.

Akizungumza wakati wa zoezi la elimu kwa wananchi, Meneja Msaidizi wa TRA Mkoa wa Mbeya, Mohamed Tukwa, amesema biashara za magendo zinaathiri ukusanyaji wa mapato ya Serikali na kusababisha ushindani usio wa haki kwa wafanyabiashara wanaozingatia sheria na amewasihi wananchi kushirikiana na maafisa wa forodha katika kupambana na vitendo hivyo.

Aidha, Tukwa amewataka wananchi walioingiza vyombo vya moto nchini bila kufuata taratibu za forodha kutumia fursa ya utaratibu maalumu wa miezi mitatu ulioanza Oktoba Mosi, 2026, unaowawezesha kukamilisha taratibu husika bila kutozwa adhabu.

Vilevile amesisitiza umuhimu wa wananchi, hususan wa maeneo ya mipakani, kutumia elimu inayotolewa na TRA, kufuata taratibu za uingizaji wa bidhaa nchini na kutoa taarifa za vitendo vya magendo kwa mamlaka husika ili kuimarisha biashara halali, kulinda mapato ya Serikali na kuchochea maendeleo ya taifa.
Na Mwandishi Wetu, Simanjiro

MADIWANI wa Halmashauri ya Wilaya ya Simanjiro, mkoani Manyara, wameazimia kufuatilia kwa karibu mapato yatokanayo na shughuli za uchimbaji wa madini ili kuhakikisha yanachangia ipasavyo maendeleo ya wilaya hiyo.

Azimio hilo limefikiwa katika kikao cha Baraza la Madiwani kilichofanyika katika makao makuu ya wilaya hiyo, yaliyopo Orkesumet.

Katika kikao hicho, madiwani wamemuagiza Mkurugenzi Mtendaji wa Halmashauri hiyo kuiwezesha Kamati ya Fedha, Uongozi na Mipango kukutana na Afisa Madini Mkazi wa Mirerani (RMO), George Kaseza, kwa lengo la kupata taarifa sahihi kuhusu mapato yatokanayo na madini ya graphite na madini mengine.

Diwani wa Kata ya Ngorika, Albert Msole, amesema kuwa mbali na kufuatilia mapato hayo, madiwani wanataka kuhakikisha kampuni za uchimbaji madini zinatimiza wajibu wao wa uwajibikaji kwa jamii (CSR) kwa kuchangia shughuli za maendeleo katika wilaya hiyo.

Msole amesisitiza kuwa kampuni zinazoshindwa kutekeleza wajibu huo zinapaswa kuchukuliwa hatua kwa mujibu wa sheria na taratibu zinazotawala sekta ya madini.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Halmashauri ya Wilaya ya Simanjiro, Kaleya Melita Mollel, amesema suala la uwajibikaji kwa jamii kwa kampuni za uchimbaji madini linapaswa kupewa kipaumbele ili kuhakikisha wananchi wananufaika na rasilimali zilizopo katika maeneo yao.

"Tutakwenda kwa RMO Mirerani na kupatiwa taarifa sahihi za mapato yatokanayo na graphite na madini mengine ili kufuatilia uwajibikaji kwa jamii kwa wachimbaji," amesema Mollel.




▪️︎ Asema Serikali inathamini mchango wa taasisi za dini katika maendeleo

WAZIRI MKUU Dkt. Mwigulu Nchemba amemwelekeza Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Profesa Adolf Mkenda, kuandaa mpango wa kuimarisha ushirikiano kati ya Serikali na taasisi za dini katika elimu, kwa kuzingatia uzoefu wa ushirikiano uliopo katika sekta ya afya.

Ametoa maelekezo hayo leo (Jumapili, Novemba 1, 2026), wakati akimwakilisha Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika ibada ya uzinduzi wa nyumba mpya ya ibada ya Bethel ya Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT), Usharika wa Nshara, wilayani Hai, mkoani Kilimanjaro.

“Mheshimiwa Waziri, utaenda ukae na wenzako. Kaa na Waziri wa Afya,” amesema.

Dkt. Mwigulu ameelekeza wataalamu wa wizara hizo kuangalia namna ya kuimarisha ushirikiano katika elimu na kuandaa mpango utakaowasilishwa kwa Mheshimiwa Rais kwa ajili ya kupata ridhaa ya Serikali.

Maelekezo hayo yamefuatia maelezo kuhusu ujenzi wa kampasi ya Machame ya Chuo Kikuu Kishiriki cha Kumbukumbu ya Stefano Moshi (SMMUCo), kinachomilikiwa na KKKT, Dayosisi ya Kaskazini, pamoja na ombi la kuimarisha ushirikiano kati ya Serikali na Kanisa katika kutoa elimu.

Akifikisha salamu za Mheshimiwa Rais, Waziri Mkuu amesema Serikali inatambua na kuthamini mchango wa taasisi za dini katika maendeleo ya Taifa na itaendelea kushirikiana nazo katika kutoa huduma kwa wananchi.

Amesema historia ya maendeleo ya Tanzania haiwezi kutenganishwa na mchango wa Kanisa, hususan katika elimu na afya, ambako taasisi za dini zimekuwa zikihudumia wananchi bila kujali imani zao.

“Hauwezi ukayataja maendeleo ya nchi yetu hii kwa ustadi wowote ule bila kutaja mchango wa Kanisa,” amesema.

Dkt. Mwigulu amewapongeza washarika wa Nshara, viongozi wa Kanisa, kamati ya ujenzi na wadau wote waliofanikisha ujenzi wa nyumba hiyo ya ibada, akisema wamefanya kazi kubwa inayostahili kupongezwa.

Kuhusu mazingira, Waziri Mkuu amehimiza wananchi kuchukulia kwa uzito utunzaji wa miti na athari za mabadiliko ya tabianchi. Amemwelekeza Mkuu wa Mkoa wa Kilimanjaro, Nurdin Babu, kufuatilia hoja ya ukataji miti iliyowasilishwa katika ibada hiyo, kwa kushirikiana na viongozi na wadau husika.

Aidha, amemwelekeza Mkuu wa Mkoa kufanyia kazi ombi la kufungwa taa za barabarani katika eneo la kanisa na kufuatilia hoja za miundombinu zilizowasilishwa na Mbunge wa Hai.

Kwa upande wake, Mkuu wa KKKT, Askofu Dkt. Alex Malasusa, amewapongeza washarika na wadau waliofanikisha ujenzi huo, huku akisisitiza umuhimu wa malezi bora, mazungumzo katika familia na upatanishi katika jamii.

Naye Mkuu wa KKKT, Dayosisi ya Kaskazini, Askofu Dkt. Fredrick Onael Shoo, ameomba ushirikiano wa Serikali na Kanisa katika elimu na afya uendelezwe. Amesema uzoefu huo ni msingi wa ushirikiano kati ya sekta ya umma na sekta binafsi (PPP), unaolenga kutoa huduma kwa wananchi.

Akizungumza kwa niaba ya Kamati ya Ujenzi, Mjumbe wa Kamati hiyo, Freeman Mbowe, amesema wananchi walitenga eneo la ekari 50 kwa ajili ya maendeleo ya elimu na kulikabidhi kwa KKKT, Dayosisi ya Kaskazini. Ameeleza matarajio yao ya kuona chuo hicho kinatoa elimu bora inayozingatia sayansi na teknolojia.

Kwa mujibu wa risala ya Usharika wa Nshara, nyumba hiyo ya ibada imejengwa kwa zaidi ya miaka kumi kwa gharama zinazokadiriwa kufikia Sh. bilioni 6.5 na ina uwezo wa kuketisha waumini 2,000 kwa ibada.

Ibada ya uzinduzi na kubariki nyumba hiyo imeongozwa na Askofu Dkt. Shoo, huku Askofu Dkt. Malasusa akitoa mahubiri.





















📌 Awaasa kutumia fursa za maonesho hayo kufungua masoko, uwekezani na teknolojia;

📌 Tanzania kutangaza bidhaa za kilimo, madini, uvuvi na utalii nchini China;


DAR ES SALAAM

Naibu Waziri wa Wizara ya Viwanda na Biashara, Mhe. Dennis Lazaro Londo (Mb), amelitaka kundi la Tanzania litakaloshiriki Maonesho ya 9 ya Kimataifa ya Uagizaji Bidhaa ya China (9th China International Import Expo – CIIE) kutumia jukwaa hilo kutafuta fursa za masoko, kuimarisha uhusiano wa kibiashara na kuvutia uwekezaji wenye tija kwa uchumi wa Taifa.

Akizungumza katika hafla ya kuwaaga washiriki hao iliyofanyika katika Ubalozi wa Jamhuri ya Watu wa China jijini Dar es Salaam, Mhe. Londo amesema ushiriki wa Tanzania katika maonesho hayo ni fursa muhimu ya kuitangaza nchi kimataifa, kuonesha maendeleo yaliyofikiwa katika uzalishaji wa bidhaa zenye ubora na kuimarisha nafasi ya Tanzania katika biashara ya kimataifa.

Amesema Maonesho ya 9 ya CIIE yanayotarajiwa kufanyika Novemba 5 hadi 10, 2026, jijini Shanghai, China, yatatoa fursa kwa Tanzania kushiriki katika maonesho ya nchi, biashara na kampuni, pamoja na vikao vya kuunganisha wafanyabiashara, majukwaa ya uwekezaji na shughuli za kubadilishana uzoefu. Kupitia jukwaa hilo,.

Tanzania inalenga kutangaza mazingira wezeshi ya uwekezaji yanayojengwa na amani, utulivu na nafasi yake ya kimkakati kama kitovu cha biashara kwa nchi za Afrika Mashariki na Kati na kuongeza kuwa

itatumia maonesho hayo kutangaza bidhaa zake zikiwemo kahawa, chai, korosho na viungo, pamoja na fursa zilizopo katika sekta za madini, uvuvi na utalii,

Aidha Mhe Londo alisema kuwa soko la China lenye zaidi ya watumiaji bilioni 1.4 lina fursa kwa bidhaa bora zinazozalishwa nchini, hivyo ni muhimu kwa washiriki kutumia muda huo kuanzisha mawasiliano na wanunuzi na wawekezaji wa kimataifa.

Akitoa maelekezo kwa wajumbe wa kundi hilo kushiriki kikamilifu katika mikutano ya kibiashara kati ya kampuni na kampuni (B2B), kujenga mahusiano na wanunuzi na wawekezaji, pamoja na kuhakikisha wanawasilisha bidhaa za Tanzania kwa weledi, ubora na uadilifu na amewahimiza kutumia maonesho hayo kujifunza teknolojia za kisasa za uchakataji, viwango vya vifungashio na usimamizi wa mnyororo wa ugavi ili kuongeza thamani ya malighafi zinazozalishwa nchini.

Mhe. Londo ameishukuru Serikali ya China kupitia Ubalozi wake nchini Tanzania kwa ushirikiano na msaada uliotolewa katika maandalizi na usajili wa kundi hilo ma kusema kuwa ushirikiano huo unaonesha namna uhusiano wa kihistoria na kimkakati kati ya Tanzania na China unavyoendelea kuimarisha biashara, uwekezaji na maendeleo ya kiuchumi kwa manufaa ya wananchi wa nchi hizo mbili.

Ameongeza kuwa Serikali ya Tanzania itaendelea kushirikiana na China katika kuimarisha uhusiano wa kiuchumi na kibiashara, huku akiwataka wajumbe wa delegesheni hiyo kurejea na matokeo yatakayochochea mikataba ya kibiashara, ushirikiano mpya wa uwekezaji na fursa za ajira kwa Watanzania.















Na Mwandishi Wetu.

Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania (TFS) imeshiriki Mkutano wa Uwekezaji katika Sekta ya Bandari na Usafirishaji (PMAESA Ports and Maritime Investment Forum & Exhibition 2026), uliofanyika kuanzia Oktoba 28 hadi 30, 2026, katika Hoteli ya Johari Rotana, jijini Dar es Salaam.

Ushiriki wa TFS katika mkutano huo ni sehemu ya jitihada za kuimarisha mifumo ya ukaguzi wa mizigo bandarini, udhibiti wa shehena zinazopita nchini kwenda nchi nyingine (Transit Cargo) na utekelezaji wa mikataba ya kimataifa inayohusu biashara ya rasilimali za misitu, ikiwemo Mkataba wa Kimataifa wa Biashara ya Wanyama na Mimea Pori iliyo Hatarini Kutoweka  (CITES).

Akizungumza katika mkutano huo, Afisa Uhifadhi Mkuu (SCO), Reuben Magandi, aliyewakilisha TFS, alisema wakala huo utatumia fursa na maarifa yaliyopatikana kuboresha mifumo ya usimamizi na udhibiti wa shehena za mazao ya misitu zinazopitia katika bandari za Tanzania.

Mkutano huo uliandaliwa na Jumuiya ya Usimamizi wa Bandari za Afrika Mashariki na Kusini (PMAESA) na kuwakutanisha wawakilishi wa wizara, taasisi zinazotoa huduma bandarini na mipakani, mawakala wa forodha, wadau wa sekta ya usafirishaji pamoja na nchi wanachama.

Miongoni mwa masuala yaliyojadiliwa ni uwekezaji katika miundombinu ya bandari, matumizi ya teknolojia za kisasa, kuongeza ufanisi wa usafirishaji wa mizigo, biashara endelevu na kuimarisha ushirikiano wa kikanda.

Aidha, washiriki walijadili fursa za uwekezaji katika miundombinu ya usafirishaji, ikiwemo barabara zinazounganisha nchi wanachama, kwa lengo la kurahisisha usafirishaji wa mizigo, kupunguza ucheleweshaji na kuboresha utoaji wa huduma katika minyororo ya biashara ya kikanda na kimataifa.

Mkutano huo ulihusisha nchi na maeneo wanachama wa PMAESA, zikiwemo Tanzania, Kenya, Uganda, Rwanda, Afrika Kusini, Angola, Botswana, Burundi, Comoros, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Djibouti, Ethiopia, Eswatini, Malawi, Msumbiji, Namibia, Zambia na Zimbabwe, miongoni mwa nyingine.





Taasisi za kijamii zimehimizwa kuongeza juhudi za kuwawezesha wanawake na vijana kiuchumi na kielimu sambamba na kuimarisha mapambano dhidi ya vitendo vya ukatili ili jamii iache kuvificha badala yake itoe taarifa kwa mamlaka zinazohusika kwa hatua zaidi za kisheria.

Wito huo umetolewa na mwanahabari mkongwe Bi Idda Mushi, aliyekuwa mgeni rasmi katika maadhimisho ya siku ya kuzaliwa kwa Shirika la Wanawake Katika Elimu (SWE), yaliyofanywa mjini Morogoro kwa ushirikiano na Jeshi la Polisi Mkoa wa Morogoro na Ofisi ya Rais, Sekretarieti ya Maadili ya Viongozi wa Umma, Kanda ya Mashariki.

Idda Mushi, mwenye uzoefu wa zaidi ya miaka 25 katika tasnia ya habari ambaye pia ni Mwenyekiti wa bodi ya Uongozi wa Shirika lisilo la kiserikali linalohusika na malezi ya watoto wenye uhitaji la Kulea Childcare International, Tawi la Tanzania, amesema vitendo vya ukatili wa kijinsia, ukatili dhidi ya watoto na watu wenye ulemavu havipaswi kufichwa kwa sababu ya hofu, aibu au kulinda mahusiano.

Amesema jamii inapaswa kutambua kuwa kupinga ukatili ni jukumu la kila mtu, likiwahusisha majirani, wazazi, viongozi wa mitaa na vijiji, viongozi wa kata pamoja na viongozi wa dini.

Ameeleza kuwa kunyamazia matukio hayo kunaweza kuongeza madhara kwa waathirika, hivyo amewataka wanaokumbana na vitendo vya ukatili au wanaovishuhudia kutoa taarifa kupitia Dawati la Jinsia na Watoto la Jeshi la Polisi na mifumo mingine ya mamlaka husika.

Amesisitiza kuwa jamii inapaswa kuwa sehemu ya ulinzi wa watoto, wanawake na watu wenye ulemavu kwa kuhakikisha waathirika hawatelekezwi wala kunyimwa nafasi ya kupata msaada.

Akizungumza katika maadhimisho hayo, mwakilishi wa Jeshi la Polisi, Sajini Sajini Aziza Itonye, kutoka Dawati la Jinsia na Ulinzi wa Mtoto, Manispaa ya Morogoro, amesema dawati hilo limekuwa likipokea zaidi ya matukio 20 kwa siku yanayohusishwa na vitendo vya ukatili.

Itonye ametaja matukio ya ubakaji na vipigo kuwa miongoni mwa vitendo vinavyoripotiwa, akisema jamii inapaswa kuendelea kuelimishwa kuhusu namna ya kukabiliana na vitendo hivyo.

Amesisitiza umuhimu wa wananchi kuelewa kuwa taarifa za matukio ya ukatili zinapaswa kufikishwa kwenye mamlaka zinazohusika ili hatua stahiki ziweze kuchukuliwa.

Katika maelezo yake, Idda Mushi pia amehusisha mapambano dhidi ya ukatili na umuhimu wa malezi bora, akisema elimu ya mtoto haipaswi kuishia kwenye masomo ya darasani pekee, bali inapaswa kuambatana na maadili, heshima na uwajibikaji.

Amesema baadhi ya kauli za matusi na vitisho zinazoonekana kwenye mitandao ya kijamii zikifanywa na baadhi ya mabinti wadogo zinapaswa kupokewa kama changamoto kwa wazazi, walezi na jamii kutafakari nafasi yao katika malezi.

Hata hivyo, amesisitiza kuwa si sahihi kuwahukumu vijana wote kutokana na matendo ya baadhi yao, bali ni muhimu kutambua wajibu wa kuwaongoza na kuwajengea misingi mizuri ya maisha.

Amesema malezi ni jukumu la baba na mama kwa pamoja, likihitaji pia ushiriki wa walimu, viongozi wa dini na jamii kwa ujumla.

Mbali na masuala ya malezi na ukatili, Mushi ameyataka mashirika ya kijamii kuweka malengo yanayopimika na kuyatekeleza kwa vitendo ili kuchangia juhudi za Taifa kufikia Dira ya Maendeleo 2050.

Amesema malengo ya SWE ya kuwawezesha wanawake, wasichana na vijana kupitia elimu, ujasiriamali, ujuzi wa kidijitali na ubunifu yana uhusiano na matarajio ya maendeleo ya Taifa kuelekea mwaka 2050.

Ameeleza kuwa taasisi kama SWE zina nafasi ya kuchangia katika safari hiyo kwa kuandaa programu zinazowajengea wananchi uwezo wa kujitegemea, kushiriki katika shughuli za kiuchumi na kutumia maarifa kutatua changamoto zinazowazunguka.

Hata hivyo, amesisitiza kuwa kuwa na malengo mazuri kwenye maandishi pekee hakutoshi, bali shirika hilo linapaswa kuweka viashiria vya kupima mafanikio yake, ikiwemo idadi ya wanawake na vijana wanaopata mafunzo, wanaoanzisha shughuli za kiuchumi na wanaonufaika na programu zake.

Kwa upande wake, mwanzilishi wa Shirika la Wanawake Katika Elimu, George Lukoa, amesema shirika hilo limekuwa likipambana kusaidia wanawake na wasichana kujikimu kiuchumi sambamba na kuwapatia elimu katika maeneo mbalimbali.

Amesema programu za shirika hilo zinahusisha elimu ya ujasiriamali, ubunifu, stadi za kidijitali, ulinzi wa mtoto, uongozi na utawala bora, na kwamba hadi sasa limefikia zaidi ya wanawake 5,000.

Lukoa amesema SWE ilianza shughuli zake mwaka 2013 ikiwa na dhamira ya kukuza elimu, uwezeshaji wa wanawake na maendeleo ya jamii.

Maadhimisho hayo yamefanyika kwa ushirikiano wa pamoja na Jeshi la Polisi Mkoa wa Morogoro pamoja na Ofisi ya Rais, Sekretarieti ya Maadili ya Viongozi wa Umma, Kanda ya Mashariki, yakilenga pia kuangazia nafasi ya elimu, uwezeshaji na ushiriki wa jamii katika kuboresha maisha ya wanawake, watoto na vijana.








Na George Maziku, Geita

BALOZI wa amani kutoka Shirikisho la Vyama vya wachimbaji wadogo wa madini nchini (FEMATA), Mess Chengula amewashauri vijana kubadilika na kuanza kuziona fursa za maisha na kuzitumia, badala ya kutumia muda mwingi kulalamikia serikali.

Mess ametoa ushauri huo jana mjini Masumbwe, wilayani Mbogwe, mkoani humo wakati akihojiwa na vyombo vya habari kuhusu fursa za kazi kwa vijana katika sekta ya madini ambamo yeye amekuwa akifanya kazi na kupata mafanikio makubwa. 

"Mimi kama balozi wa amani nchini nawashauri vijana wenzangu kubadili mitazamo, wasitumie muda wao mwingi kulalamikia serikali kwamba haiwapi kazi. Wazione fursa zilizopo na kuzitumia kutengeneza maisha yao. Kwa mfano huku migodini tunakofanya kazi kuna fursa nyingi mno za kazi ambazo mtaji wake ni nguvu zako tu, hauhitaji mkopo wa mamilioni ya fedha ila unahitaji afya njema tu, hata mimi na vijana wenzangu tuliofanikiwa hatukuwa na mtaji wa fedha bali nguvu pekee", alibainisha Balozi Mess.

Aliongeza, "Hii serikali ya awamu ya sitta chini ya mama yetu mpendwa Rais Samia Suluhu Hassan inatupenda sana vijana wa kitanzania na inataka tufanikiwe kwa kuondokana na umaskini, ndio maana katika sekta hii ya madini serikali imekuja na mpango mahususi wa kutenga maeneo ambayo yatagawiwa kwa vijana wa kitanzania", alifafanua Balozi Mess.

"Lakini pia serikali imetuundia wizara kamili ya vijana ambayo kazi yake kubwa ni kutatua matatizo yetu, hususani matatizo ya ajira", alisisitiza Balozi Mess.

Mchimbaji huyo kijana ambaye amewekeza katika migodi mbalimbali ya wachimbaji wadogo nchini na kufanikiwa kujikusanyia utajiri mkubwa, alisema kuwa ameanza kuwakusanya vijana na kuwasaidia kupata fursa ya uchimbaji katika migodi mbalimbali nchini ukiwemo mgodi mpya wa dhahabu unaopatikana katika kijiji cha Lugunga, wilayani Mbogwe.

"Hivi karibuni nilialikwa kwenye kongamano mjini Mwanza, na baada ya kongamano lile niliwaambia vijana waangazie fursa za maisha migodini, na nilijitolea kuwatembeza katika migodi kadhaa kwa gharama zangu ili wajionee fursa na wazitumie kubadili maisha yao, nashukuru kuwaona baadhi yao wameanza kazi za uchimbaji", alihitimisha Balozi Mess.




Na Seif Mangwangi, Michuzi TV

WAKALA wa Taifa wa Huduma za Ugani (NAESA) umesema umeweka mfumo wa usimamizi na ufuatiliaji wa maafisa ugani nchini kwa lengo la kuhakikisha wanawajibika kwa wakulima wanaowahudumia na kuongeza tija katika uzalishaji wa mazao ya kilimo.

Aidha wakala huo umewataka wazalishaji wa mbegu kuiga mfano wa kampuni ya Bayer kwa kuzalisha mbegu bora na zenye tija Kwa wakulima kwa kuwa hakuna mbadala mwingine wa mbegu zaidi ya hizo za kisasa ambazo zimekuwa zikizalisha mazao mengi tofauti na mbegu za kienyeji.

Akizungumza na wakulima wa kata ya King'ori Halmashaurinya Meru Wilayani Arumeru kwenye ziara ya kutembelea wakulima iliyoandaliwa na kampuni ya mbegu ya Bayer,  Mtendaji Mkuu wa NAESA, Dkt. Wilhelm Leonard Mafuru, amesema mfumo huo utaunganisha maafisa ugani na wakulima katika kata na vijiji wanavyohudumia huku ukirahisisha ufuatiliaji wa huduma zinazotolewa na matokeo yake kwa wakulima.

Amesema NAESA imeanzishwa na Serikali kwa mujibu wa Sheria ya Wakala za Serikali, Sura ya 245, na kutangazwa rasmi katika Gazeti la Serikali Toleo Na. 156 la Juni 26, 2026, ikiwa na jukumu la kuratibu na kusimamia huduma za ugani nchini.

Dkt. Mafuru amesema wakala huo unalenga kuhakikisha wakulima wanapata huduma bora za ugani kutoka kwa maafisa wa sekta ya umma na binafsi, ili kuwawezesha kuongeza tija na uzalishaji kupitia matumizi ya maarifa na teknolojia za kisasa.

Amesema moja ya majukumu makuu ya NAESA ni kuhakikisha teknolojia zinazozalishwa na taasisi za utafiti zinafikishwa kwa wakulima kwa wakati, ili zitumike katika kuboresha uzalishaji na kuendeleza kilimo kinachozingatia kanuni bora.

Ameongeza kuwa wakala huo utahakikisha wakulima wanapata elimu kuhusu matumizi sahihi ya zana za kilimo, usimamizi bora wa ardhi na mbinu zinazoweza kuongeza uzalishaji na ubora wa mazao.

Aidha, amesema NAESA itaimarisha elimu kwa wakulima kuhusu mahitaji ya masoko na mbinu za kuongeza thamani ya mazao, ili waweze kuzalisha bidhaa zinazokidhi mahitaji ya walaji na kupata manufaa zaidi ya kiuchumi.

Dkt. Mafuru amesema wakala huo pia unaratibu ushirikiano kati ya Serikali na sekta binafsi katika utoaji wa huduma za ugani, ili kuhakikisha wadau wote wanashirikiana katika kuwafikia wakulima na kuboresha huduma zinazotolewa.

Amesema kupitia matumizi ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA), taarifa za huduma zinazotolewa na maafisa ugani zitaweza kufikishwa kwa wasimamizi, zikionesha afisa aliyetoa huduma, mkulima aliyepatiwa huduma, eneo na muda wa huduma hiyo.

Ameeleza kuwa mfumo huo utasaidia kufuatilia utendaji wa maafisa ugani na kutathmini kama huduma wanazotoa zinachangia kuleta matokeo yaliyokusudiwa katika kuongeza tija na uzalishaji wa wakulima.

Dkt. Mafuru amesema Serikali inaendelea kuwezesha maafisa ugani kwa kuwapatia vitendea kazi ikiwemo pikipiki na magari, ili kurahisisha usafiri na kuwafikia wakulima katika maeneo mbalimbali nchini.

Amebainisha kuwa Agosti 8, 2026, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, alikabidhi magari kwa ajili ya kuratibu shughuli za ugani katika ngazi ya wilaya na halmashauri, ikiwa ni sehemu ya jitihada za kuboresha huduma hizo.

Amesema kuimarishwa kwa NAESA kutasaidia kuhakikisha maafisa ugani wanatambulika, wanawezeshwa na kuwajibika kwa wakulima, huku huduma bora za ugani zikichangia usalama wa chakula, ustahimilivu wa mifumo ya chakula na kufikia malengo ya Dira ya Taifa ya Maendeleo ya 2050.

Kwa upande wake Mkulima mkongwe kutoka Kijiji cha King’ori, Wilaya ya Meru mkoani Arusha, Mzee Ndetaiywa Nnko, amesema matumizi ya mbegu za kampuni ya Bayer pamoja na kuzingatia kanuni bora za kilimo yamemsaidia kuongeza uzalishaji wa mahindi na kuboresha maisha ya familia yake, akivuna hadi gunia 150 kwa msimu katika mashamba yake.

Mzee Nnko, ambaye amewahi kutambuliwa kama Mkulima Bora wa Wilaya ya Meru kwa vipindi vitatu tofauti, amesema kupitia kilimo amefanikiwa kusomesha watoto wake wanane, huku baadhi yao wakiendelea na masomo katika vyuo mbalimbali. 

" kwa sasa nimewakabidhi vijana wangu mashamba ili waendelee kujitegemea, na mi nimeamua kusimamia ekari mbili ambazo  pia nimekuwa nikizitumia  kuonesha kwa vitendo manufaa ya mbegu bora kama balozi wa kampuni ya Bayer, " amesema.

Akielezea matokeo ya uzalishaji katika shamba analolisimamia, Mzee Nnko amesema msimu uliopita alivuna gunia 84 za mahindi, huku msimu wa mwaka huu akipata gunia 72 kutokana na changamoto za hali ya hewa. 

Ameongeza kuwa katika mashamba yake mengine amekuwa akipata mavuno ya kati ya gunia 128 na 150, akisisitiza kuwa matumizi ya mbegu bora, elimu ya kitaalamu na kufuata kanuni za kilimo ni mambo muhimu katika kuongeza tija ya uzalishaji.







Top News