SERIKALI: BENKI ZITAPANGA RIBA ZA MIKOPO KWA KUZINGATIA HALI YA SOKO

Na Janeth Raphael - MichuziTv - Bungeni Dodoma

Serikali imesema haina mamlaka ya kuzipangia benki za biashara viwango vya riba za mikopo, kwa kuwa gharama hizo huamuliwa na mwenendo wa soko pamoja na sababu mbalimbali za kiuchumi na kiutendaji.

Kauli hiyo imetolewa leo, Agosti 26, 2026, na Naibu Waziri wa Fedha, Laurent Luswetula, wakati akijibu swali la Mbunge wa Mpanda Mjini, Haidary Sumry, Bungeni kuhusu hatua zinazochukuliwa na Serikali kupunguza riba za mikopo ya biashara ili kuwawezesha wafanyabiashara kulipa madeni yao kwa wakati.

Luswetula amesema Serikali haiingilii moja kwa moja upangaji wa riba katika benki za biashara, kwa sababu viwango hivyo huwekwa kwa kuzingatia misingi ya soko.

Ameeleza kuwa miongoni mwa mambo yanayochangia kuamua kiwango cha riba ni mfumuko wa bei, hatari ya mkopaji kushindwa kurejesha mkopo, gharama za uendeshaji wa benki pamoja na kiwango cha faida kinacholengwa na taasisi husika ya fedha.

Hata hivyo, amesema Serikali inaendelea kuchukua hatua za kisera na kiusimamizi zinazolenga kupunguza gharama za mikopo na kuongeza fursa kwa wananchi na wafanyabiashara kupata huduma za fedha kwa masharti nafuu.

Kwa mujibu wa Naibu Waziri, Serikali inaendelea kutekeleza sera za fedha zinazolenga kudhibiti mfumuko wa bei, ambao ni miongoni mwa vigezo vinavyozingatiwa katika upangaji wa viwango vya riba.

Amesema Benki Kuu ya Tanzania (BoT) imekuwa ikirekebisha kiwango cha Riba ya Benki Kuu (CBR) kulingana na mwenendo wa uchumi, hatua inayolenga kudhibiti mfumuko wa bei na kuhakikisha kunakuwa na ukwasi wa kutosha katika uchumi.

Luswetula pia ametaja kuanzishwa kwa Price Comparator System, mfumo unaolenga kuongeza uwazi katika sekta ya fedha kwa kuwawezesha wananchi kulinganisha viwango vya riba na gharama nyingine za mikopo zinazotozwa na taasisi mbalimbali za kifedha.

Amesema mfumo huo unatarajiwa kuongeza ushindani miongoni mwa benki na taasisi za fedha, jambo ambalo linaweza kuchangia kupunguza gharama za mikopo na kuwasaidia wakopaji kufanya maamuzi sahihi kabla ya kukopa.

Aidha, Serikali imeendelea kuhimiza matumizi ya Credit Reference Bureau, mfumo unaohifadhi taarifa kuhusu historia ya ukopaji na ulipaji wa madeni ya wateja.

Naibu Waziri amesema matumizi ya taarifa hizo yanawezesha benki kutathmini kwa usahihi uwezo na historia ya mkopaji, hivyo kupunguza vihatarishi vya mikopo kutolipwa na gharama zinazotumika katika tathmini ya wakopaji.

Amesema hatua hizo, kwa pamoja, zinaweza kusaidia kupunguza gharama za mikopo kwa wananchi na wafanyabiashara, licha ya Serikali kutokuwa na mamlaka ya kuweka moja kwa moja viwango vya riba vinavyotozwa na benki za biashara.

Kwa hiyo, Serikali imeeleza kuwa mkakati wake ni kutumia sera za fedha, kuongeza ushindani na uwazi katika sekta ya kifedha pamoja na kuimarisha mifumo ya taarifa za wakopaji, ili kuchochea upatikanaji wa mikopo yenye gharama nafuu zaidi.