CHAMA cha Umoja wa Makandarasi na Watoa Huduma Shirikishi Tanzania (TUCASA) kimeiomba Serikali kuanzisha sheria maalum ya malipo katika sekta ya ujenzi ili kusaidia kuimarisha mazingira ya kazi kwa makandarasi wa ndani na kuhakikisha wanapata malipo kwa wakati wanapotekeleza miradi ya maendeleo ya umma.
Chama hicho kimesema kuwa uwepo wa sheria hiyo utasaidia kuweka utaratibu wa wazi wa malipo na kupunguza changamoto ya ucheleweshaji wa fedha, hali ambayo kwa sasa inaathiri uwezo wa kifedha wa makandarasi wengi wa ndani.
Akizungumza jijini Dar es Salaam leo Machi 06, 2026 Mwenyekiti wa TUCASA, Qs Samuel Marwa amesema sheria hiyo inayojulikana kimataifa kama Security of Payment Act inaweza kusaidia kuweka mfumo wa kisheria unaolazimisha malipo ya kazi za ujenzi kufanyika ndani ya muda maalum pamoja na kuweka utaratibu wa haraka wa kutatua migogoro ya malipo.
Ameeleza kuwa ucheleweshaji wa malipo ya kazi zilizokamilika na kuthibitishwa umekuwa changamoto kubwa inayokwamisha ukuaji wa makandarasi wa ndani na kupunguza uwezo wao wa kushiriki kikamilifu katika miradi ya maendeleo.
Marwa amefafanua kuwa kutokana na hali hiyo, wakandarasi wengi hulazimika kukopa fedha katika taasisi za kifedha kwa riba kubwa ili kuendelea na utekelezaji wa miradi waliyopewa na taasisi za umma.
Kwa mujibu wa Marwa, hali hiyo huongeza gharama za miradi na wakati mwingine husababisha baadhi ya kampuni kushindwa kuendelea na shughuli zao au hata kufilisika kutokana na mzigo wa madeni unaotokana na kuchelewa kwa malipo.
Aidha, TUCASA imeeleza kuwa uzoefu wa kimataifa unaonyesha kuwa uwepo wa sheria kama hiyo husaidia kuimarisha mtiririko wa fedha katika sekta ya ujenzi na kuongeza ufanisi wa utekelezaji wa miradi.
Amebainisha kuwa sheria kama hiyo tayari inatumika katika nchi mbalimbali zikiwemo Australia, Uingereza, Singapore na Malaysia ambapo imechangia kuimarisha sekta ya ujenzi na kulinda maslahi ya wakandarasi.
Chama hicho pia kimeipongeza Serikali chini ya uongozi wa Rais Dk. Samia Suluhu Hassan kwa hatua mbalimbali zinazochukuliwa kuimarisha ushiriki wa makandarasi wa ndani katika miradi mikubwa ya maendeleo ya miundombinu nchini.
Pia kimetambua kauli ya Waziri Mkuu, Dk. Mwigulu Nchemba aliyoitoa Februari 15, 2026 mkoani Tanga alipokuwa akizungumza na wadau wa mradi wa bomba la mafuta la Afrika Mashariki (EACOP), ambapo alisisitiza umuhimu wa kulinda fursa za makandarasi wa ndani.
Katika mkutano huo, Waziri Mkuu alionya dhidi ya baadhi ya makampuni ya kigeni yanayotumia majina ya Watanzania kusajili kampuni ili kupata zabuni za Serikali kinyume na taratibu.
Hata hivyo, TUCASA imesisitiza kuwa kuanzishwa kwa sheria ya malipo pamoja na maboresho ya mifumo ya manunuzi ya umma kutasaidia kujenga sekta imara ya ujenzi, kuongeza ushindani wa haki na kuhakikisha makandarasi wa ndani wanashiriki kikamilifu katika maendeleo ya miundombinu na uchumi wa taifa.CHAMA cha Umoja wa Makandarasi na Watoa Huduma Shirikishi Tanzania (TUCASA) kimeiomba Serikali kuanzisha sheria maalum ya malipo katika sekta ya ujenzi ili kusaidia kuimarisha mazingira ya kazi kwa makandarasi wa ndani na kuhakikisha wanapata malipo kwa wakati wanapotekeleza miradi ya maendeleo ya umma.
Chama hicho kimesema kuwa uwepo wa sheria hiyo utasaidia kuweka utaratibu wa wazi wa malipo na kupunguza changamoto ya ucheleweshaji wa fedha, hali ambayo kwa sasa inaathiri uwezo wa kifedha wa makandarasi wengi wa ndani.
Akizungumza jijini Dar es Salaam leo Machi 06, 2026 Mwenyekiti wa TUCASA, Qs Samuel Marwa amesema sheria hiyo inayojulikana kimataifa kama Security of Payment Act inaweza kusaidia kuweka mfumo wa kisheria unaolazimisha malipo ya kazi za ujenzi kufanyika ndani ya muda maalum pamoja na kuweka utaratibu wa haraka wa kutatua migogoro ya malipo.
Ameeleza kuwa ucheleweshaji wa malipo ya kazi zilizokamilika na kuthibitishwa umekuwa changamoto kubwa inayokwamisha ukuaji wa makandarasi wa ndani na kupunguza uwezo wao wa kushiriki kikamilifu katika miradi ya maendeleo.
Marwa amefafanua kuwa kutokana na hali hiyo, wakandarasi wengi hulazimika kukopa fedha katika taasisi za kifedha kwa riba kubwa ili kuendelea na utekelezaji wa miradi waliyopewa na taasisi za umma.
Kwa mujibu wa Marwa, hali hiyo huongeza gharama za miradi na wakati mwingine husababisha baadhi ya kampuni kushindwa kuendelea na shughuli zao au hata kufilisika kutokana na mzigo wa madeni unaotokana na kuchelewa kwa malipo.
Aidha, TUCASA imeeleza kuwa uzoefu wa kimataifa unaonyesha kuwa uwepo wa sheria kama hiyo husaidia kuimarisha mtiririko wa fedha katika sekta ya ujenzi na kuongeza ufanisi wa utekelezaji wa miradi.
Amebainisha kuwa sheria kama hiyo tayari inatumika katika nchi mbalimbali zikiwemo Australia, Uingereza, Singapore na Malaysia ambapo imechangia kuimarisha sekta ya ujenzi na kulinda maslahi ya wakandarasi.
Chama hicho pia kimeipongeza Serikali chini ya uongozi wa Rais Dk. Samia Suluhu Hassan kwa hatua mbalimbali zinazochukuliwa kuimarisha ushiriki wa makandarasi wa ndani katika miradi mikubwa ya maendeleo ya miundombinu nchini.
Pia kimetambua kauli ya Waziri Mkuu, Dk. Mwigulu Nchemba aliyoitoa Februari 15, 2026 mkoani Tanga alipokuwa akizungumza na wadau wa mradi wa bomba la mafuta la Afrika Mashariki (EACOP), ambapo alisisitiza umuhimu wa kulinda fursa za makandarasi wa ndani.
Katika mkutano huo, Waziri Mkuu alionya dhidi ya baadhi ya makampuni ya kigeni yanayotumia majina ya Watanzania kusajili kampuni ili kupata zabuni za Serikali kinyume na taratibu.
Hata hivyo, TUCASA imesisitiza kuwa kuanzishwa kwa sheria ya malipo pamoja na maboresho ya mifumo ya manunuzi ya umma kutasaidia kujenga sekta imara ya ujenzi, kuongeza ushindani wa haki na kuhakikisha makandarasi wa ndani wanashiriki kikamilifu katika maendeleo ya miundombinu na uchumi wa taifa.
Na Mwandishi Wetu
USHIRIKIwa Tanzania katika maonesho makubwa ya utalii duniani ITB Berlin nchini Ujerumani, umeelezwa kuwa wa mafanikio makubwa, huku ukitoa fursa pana ya kuitangaza nchi kama kitovu cha utalii barani Afrika na kufungua milango mipya ya biashara na uwekezaji katika sekta hiyo muhimu ya uchumi.
Mafanikio hayo yanatokana maonesho ambayo yanafanyika kila mwaka katika jiji la Berlinhukutanisha wadau wa utalii kutoka zaidi ya nchi 180 duniani, yakiwemo mashirika ya utalii, wawekezaji, kampuni za safari na mahoteli pamoja na taasisi za serikali zinazohusika na maendeleo ya sekta ya utalii.
Ushiriki wa Tanzania umeongozwa na Bodi ya Utalii ya Tanzania (TTB) ukiwa na lengo la kuitangaza nchi kama Destination Tanzania Unforgettable na kuongeza fursa za biashara, uwekezaji na ushirikiano katika sekta ya utalii.
Katika maonesho hayo, zaidi ya kampuni 70 za utalii kutoka Tanzania pamoja na washiriki zaidi ya 169 wameungana chini ya banda la Tanzania kuonesha vivutio vya kipekee vya nchi, ikiwemo hifadhi za taifa, utajiri wa wanyamapori, fukwe za kuvutia za visiwa vya Bahari ya Hindi pamoja na utamaduni, historia na ukarimu wa Watanzania.
Siku ya tatu ya maonesho hayo iliadhimishwa kama Tanzania Day, ambapo wageni waliotembelea banda la Tanzania walipata nafasi ya kufurahia ladha ya vyakula vya Kitanzania, muziki na utamaduni wa Tanzania, sambamba na kupokea zawadi mbalimbali zilizotolewa na wadau wa sekta ya utalii. Tukio hilo lilivutia wageni wengi na kuifanya Tanzania kuwa moja ya vibanda vilivyovutia zaidi ndani ya maonesho hayo.
Kupitia ushiriki huo, Tanzania imeendelea kuthibitisha nafasi yake kama World Leading Safari Destination, huku TTB, ikiendelea kutekeleza jukumu lake la kuitangaza Tanzania kimataifa, kuvutia watalii wengi zaidi na kufungua masoko mapya ya utalii duniani.
.jpeg)
Akizungumza wakati wa ziara hiyo, Afisa Maendeleo ya Jamii wa Wilaya ya Chato, Christina Robert, amesema wanawake wa halmashauri hiyo wameguswa kuwafikia wanawake walioko katika Gereza la Wilaya ya Chato pamoja na wagonjwa hospitalini ili kuwapa moyo.
Mbali na neno la faraja, wametoa misaada ya vifaa muhimu vya kibinadamu kwa ajili ya wanawake wafungwa. Kwa upande wake, msimamizi wa wafungwa wanawake gerezani hapo ametoa wito kwa wadau wengine kujitokeza kuwakumbuka wafungwa wa kike ili kupunguza changamoto ndogondogo zinazowakabili.
Katika jitihada za kuhakikisha mtoto wa kike anasoma kwa uhuru, wanawake hao wametembelea shule mbalimbali na kutoa msaada wa taulo za kike (Pads).
Katika Shule ya Sekondari ya Wasichana Jikomboe, jumla ya box 25 za taulo za kike zimekabidhiwa kwa lengo la kuwasaidia wanafunzi wenye uhitaji kubaki shuleni kwa amani wakati wanapokuwa katika mzunguko wao wa hedhi.
Afisa Ustawi wa Jamii Wilaya ya Chato, Diana Kaiza, amewataka wanafunzi wa kike kuzingatia maadili kama msingi wa mafanikio yao ya baadaye
"Inatakiwa muwe na maadili; Elimu bila maadili ni sawa na taa bila mwanga. Unapokuwa na maadili kuanzia nyumbani, basi hata shuleni utafanya vizuri na kuwa kiongozi bora," alisisitiza Kaiza.
Maadhimisho hayo yamehusisha pia kutembelea wagonjwa katika Hospitali ya Wilaya ya Chato, ambapo wanawake hao walishiriki kuwafariji na "kuwashika mkono" wagonjwa mbalimbali kama sehemu ya upendo na mshikamano kuelekea siku yao ya kihistoria.
Kuelekea Maadhimisho ya Siku ya Kimataifa ya Wanawake, wanawake kutoka Mamlaka ya Usafiri wa Anga Tanzania (TCAA) wametembelea Gereza la Segerea jijini Dar es Salaam na kutoa msaada wa vifaa na mahitaji mbalimbali kwa ajili ya kuwafariji wafungwa wanawake na watoto wanaoishi gerezani hapo.

Katika mazungumzo hayo yaliyofanyika leo tarehe 6 Machi 2026, katika Ofisi Ndogo za Makao Makuu ya CCM, Lumumba, Dar Es Salaam, vyama hivyo viwili ambavyo vina urafiki na udugu wa kihistoria, vimekubaliana kuendelea kuimarisha uhusiano uliopo kati ya pande hizo mbili, hasa kushirikiana kiuchumi.





Programu ya Mwanamke wa Wakati ujao ambayo ilianzishwa mwaka 2015 imefikia kundi (Cohort) la 11 ikiwa inajumuisha wanawake wasomi kutoka makampuni mbalimbali, ilianzishwa Chama cha Waajiri Tanzania(ATE) kwa kushirikiana na Shirikisho la Vyama vya Waajiri nchini Norway na katika kipindi cha muda mfupi imekuwa msaada mkubwa katika kuwajengea uwezo katika utawala katika sehemu zao za kazi.
Akihojiwa kuhusu ushiriki katika progamu hiyo mmoja wa wahitimu kutoka mgodi wa Barrick North Mara, Edith Biita, alisema anajivunia kuajiriwa na kampuni kubwa kama Barrick ambayo imekuwa mstari wa mbele kuwapatia wafanyakazi wanawake nafasi za uongozi na nafasi inayomuwezesha kutoa maamuzi ambayo yeye na wafanyakazi wenzake wanawake ndani ya kampuni wanayo fursa ya kutoa mawazo yao na yamekuwa yakiheshimiwa bila kujali jinsia na umri wao.
Akiwa ni msomi wa fani ya uhandisi wa madini akifanya kazi katika kitengo cha Uchimbaji na milipuko (Drill and Blast) alisema mafunzo aliyopapata kupitia programu hiyo ni ya aina yake kwa kuwa yanawezesha kupata maarifa ya masuala mbalimbali hususani utawala kwa kuwa katika fani zote suala la utawala na uongozi lipo.
Naye Sella Mwangomole mtaalamu wa metolojia na maabara alisema mafunzo yanayotolewa na program hii yanawezesha kujiamini zaidi katika utawala na alitoa ushauri kuwa kuna haja ya kuwa na programu nyingi za aina hii ili ziwafikie wanawake wengi popote walipo nchini ili wasibaki nyuma katika utawala kwenye sekta mbalimbali.
“Ili wanawake wengi kutobaki nyuma silaha pekee ya kuwakwamua ni elimu na ninaposema elimu simaanishi kupata shahada za juu pekee bali ni kujifunza mambo mbalimbali na kupata maarifa, kuungana na kushirikiana ambapo watapata fursa ya kubadilishana uzoefu wa masuala mbalimbali,kupeana moyo na kupanga mikakati ya kutatua changamoto zinazowakabili”.Alisema Mwangomole.
Naye Noela Mataro alishukuru Barrick kupitia mgodi wa North Mara kwa kumpatia fursa ya kupata mafunzo haya ya utawala na kuongeza kuwa anavutiwa na sera ya kampuni ya kuwapatia nafasi za uongozi wanawake katika vitengo mbalimbali ambapo wanaendelea kufanya vizuri na kudhihirisha kuwa ujuzi hauna jinsia.
Mshiriki mwingine kutoka Barrick, Patricia Vullah, alisema Mpango wa kuwapatia wanawake mafunzo ya utawala ya Female Future Programme ni moja ya jukwaa la kuwanyanyua wanawake wa Tanzania na kuwafikisha kwenye nafasi za juu za uongozi na kutoa maamuzi.
Kwa upande wake Elda Mahenda alisema kupitia Programu hii alisema wanafundishwa masuala mengi hususani utawala wenye kuleta ufanisi kwa makampuni, kujiaamini na jinsi ya kushiriki na kuchangia mawazo katika vikao vya juu vya bodi za makampuni “Mtaala wa kufundishia unaotumika ni mzuri na ndani ya kipindi cha muda mfupi unaweza kumbadilisha mtu kuwa na maarifa na upeo mkubwa na kujiamini”, alisema.
Kampuni ya Barrick nchini imekuwa mstari wa mbele kutekeleza sera imara ya kukuza usawa wa kijinsia kwa kuwawezesha wanawake kushika nafasi za uongozi na kiufundi katika migodi yake ya Bulyanhulu,North Mara na Buzwagi ambao uko katika mchakato wa kufungwa pia inazingatia ushirikishwaji wa wanawake, mafunzo, na programu za ndani na nje zinazolenga kukuza vipaji vyao ili kuongeza uwakilishi katika ngazi za maamuzi.
Katika kuadhimisha Siku yaWanawake Duniani, Kampuni inatumia siku hii kama jukwaa la kutathmini na kuendeleza juhudi za wanawake kazini, kusaidia jamii zinayozunguka migodi na Kuchochea wanawake kuingia katika sekta ya madini ambayo awali ilitawaliwa na wanaume.
Juhudi hizi za uwezeshaji wanawake zinaendana na sera ya serikali ya kuongeza ushirikishwaji wa Watanzania (Local Content) na kuimarisha uwakilishi wa wanawake katika mnyororo wa sekta ya madini.






Mhandisi Mwaipaja amesema TBS Kanda ya Kaskazini imefanikiwa kuthibitisha ubora wa bidhaa za wazalishaji pamoja na wajasiriamali 492, ambapo kati yao 238 ni wajasiriamali wadogo. Hatua hiyo imechangia kwa kiasi kikubwa kukuza uchumi na kuhakikisha soko linakuwa na bidhaa bora na salama kwa watumiaji.
Aidha, ameeleza kuwa TBS inaendelea kuboresha huduma na kuongeza ufanisi katika utoaji wa huduma zake, ikiwa ni pamoja na mpango wa kujenga maabara mpya jijini Arusha ili kurahisisha upimaji na uthibitishaji wa ubora wa bidhaa.
Vilevile, TBS inaendelea kutoa mchango katika kuhakikisha ubora wa vifaa vinavyotumika katika miradi mikubwa ya maendeleo nchini, ikiwemo miradi ya ujenzi wa miundombinu ya michezo inayohusiana na maandalizi ya michuano ya Africa Cup of Nations (AFCON), kwa kuhakikisha vifaa vya ujenzi vinakidhi viwango vinavyotakiwa.







.jpeg)

.jpeg)

.jpeg)




.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)

.jpeg)

















