MICHUZI BLOG

TRAMEPRO YATOA WITO KWA WATANZANIA KUENZI MISINGI YA BABA WA TAIFA

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira Tanzania (TRAMEPRO) limetoa wito kwa Watanzania kuendelea kuenzi misingi ya umoja, amani, upendo, uadilifu na uzalendo iliyoachwa na Baba wa Taifa, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere.

Wito huo umetolewa katika ujumbe maalumu wa kumbukizi ya miaka 27 tangu kifo cha Mwalimu Nyerere, ambapo shirika hilo limeungana na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania pamoja na Watanzania wote kumuenzi kiongozi huyo aliyekuwa nguzo muhimu katika kujenga misingi ya taifa.

TRAMEPRO limehimiza vijana, viongozi wa dini na vyombo vya habari kuendeleza maadili mema, mshikamano na uwajibikaji katika jamii, huku likisisitiza umuhimu wa kulinda afya za wananchi, kutunza mazingira na kuendeleza matumizi salama ya dawa asilia.

Shirika hilo limeeleza kuwa kumuenzi Mwalimu Nyerere hakupaswi kuishia katika kumbukizi pekee, bali kunapaswa kuonekana kupitia matendo yanayochochea maendeleo, haki, amani na ustawi wa Watanzania.

TRAMEPRO limetoa ujumbe huo jijini Dar es Salaam, Oktoba 14, 2026, likisisitiza kuwa misingi iliyoachwa na Baba wa Taifa inaendelea kuwa muhimu katika kujenga Tanzania yenye umoja, maadili na maendeleo endelevu.

MUHIMBILI YASAINI MAKUBALIANO KURATIBU MAFUNZO YA INTERVENTIONAL RADIOLOGY AFRIKA

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

Hospitali ya Taifa Muhimbili (MNH) leo Oktoba 15, 2026 imesaini makubaliano ya kuimarisha nafasi yake kama kituo cha mafunzo ya tiba ya Interventional Radiology barani Afrika, hatua inayolenga kuongeza idadi ya wataalamu wenye ujuzi wa kutoa huduma hizo kwa kutumia teknolojia za kisasa.

Makubaliano hayo yamesainiwa sambamba na Mkutano wa Tano wa Afrika wa Interventional Radiology, uliofanyika katika Hoteli ya Hyatt Regency Dar es Salaam na kuwashirikisha wataalamu kutoka nchi mbalimbali za Afrika.

Akizungumza kuhusu hatua hiyo, Mkurugenzi Mtendaji wa MNH, Dkt. Delilah Kimambo, amesema tangu programu ya mafunzo ilipoanza mwaka 2018, hospitali hiyo imewafundisha wataalamu 22 kutoka Tanzania, Kenya, Cameroon, Nigeria na Uganda. Kati yao, 14 ni Watanzania.

Amesema makubaliano hayo yataimarisha mafunzo ya kibingwa na ushirikiano wa kitaalamu, huku yakipanua fursa kwa wataalamu wengi zaidi kupata ujuzi wa tiba hiyo inayowezesha kuchunguza na kutibu magonjwa kwa kutumia teknolojia za picha za kitabibu, mara nyingi bila kuhitaji upasuaji wa kawaida.

HABARI

MAKAMU WA RAIS KUKAGUA MIRADI YA SH BILIONI 71.46 IRINGA

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

DENIS MLOWE, IRINGA

MKUU wa Mkoa wa Iringa, Kheri James, amewatangazia wananchi kuhusu ziara ya kikazi ya Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Deogratius Ndejembi, inayotarajiwa kufanyika mkoani humo Oktoba 18, 2026, ambapo atakagua miradi ya maendeleo ya elimu ya juu na miundombinu ya usafiri wa anga.

Akizungumza na waandishi wa habari, James alisema Makamu wa Rais atatembelea Chuo Kishiriki cha Elimu Mkwawa (MUCE), ambako atakagua na kuweka mawe ya msingi katika miradi saba yenye thamani ya Sh bilioni 30.4.

Alisema miongoni mwa miradi hiyo ni Mradi wa Elimu ya Juu kwa Mageuzi ya Kiuchumi (HEET), wenye thamani ya Sh bilioni 14.8, ujenzi wa maabara ya Fizikia na hosteli ya wanafunzi unaogharimu Sh bilioni saba, pamoja na ujenzi wa jengo la Sayansi na jengo la Midia Anuwai na Elimu Maalum unaogharimu Sh bilioni 7.8.

James alisema miradi hiyo inalenga kuboresha miundombinu ya elimu ya juu na mazingira ya kufundishia na kujifunzia, hatua itakayochangia kuimarisha utoaji wa elimu na kukuza maendeleo ya kiuchumi.

Aidha, Makamu wa Rais atatembelea Uwanja wa Ndege wa Iringa uliopo Nduli kukagua ujenzi wa jengo la abiria na maegesho ya magari, mradi wenye thamani ya Sh bilioni 41.06.

Kheri James alisema uwekezaji huo unalenga kuboresha huduma za usafiri wa anga na kuongeza fursa za biashara na shughuli za kiuchumi mkoani Iringa.

Alitumia fursa hiyo kuwaomba wananchi wa Manispaa ya Iringa na maeneo jirani kujitokeza kwa wingi kushiriki katika shughuli za ziara hiyo, akieleza kuwa ni nafasi ya kushuhudia maendeleo ya miradi inayotekelezwa mkoani humo.

Rc James aliongeza kuwa Makamu wa Rais anatarajiwa kufika Chuo Kishiriki cha Elimu Mkwawa saa 2:00 asubuhi na baadaye kutembelea Uwanja wa Ndege wa Nduli kwa ajili ya kukagua mradi wa jengo la abiria na maegesho ya magari.

James alisema wananchi wanatarajiwa kushiriki katika mapokezi na shughuli zitakazofanyika katika maeneo hayo, huku Makamu wa Rais akitarajiwa pia kuzungumza na wananchi wa Mkoa wa Iringa.

Kwa ujumla miradi saba ya MUCE ina thamani ya Sh bilioni 30.4, huku mradi wa Uwanja wa Ndege wa Nduli ukiwa na thamani ya Sh bilioni 41.06, hivyo kufanya jumla ya uwekezaji katika miradi hiyo kuwa Sh bilioni 71.46.

HABARI

TARURA YAKAMILISHA MADARAJA YA WANGING’OMBE NA UKOMOLA, YAREJESHA TABASAMU KWA WANANCHI

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

‎Wanging’ombe, Njombe

‎Wakala ya Barabara za Vijijini na Mijini (TARURA) wilaya ya Wanging'ombe mkoani Njombe imekamilisha ujenzi wa madaraja mawili, daraja la Wanging'ombe lenye urefu wa mita 30 katika barabara ya Wanging'ombe- Wangutwa pamoja na daraja la Ukomola lenye urefu wa mita 26.1 katika barabara ya Ukomola-Ipwani.

‎Akizungumzia utekelezaji wa miradi hiyo, Meneja wa TARURA wilaya ya Wanging’ombe, Mhandisi Selemani Mziray amesema ujenzi wa madaraja hayo umetokana na changamoto kubwa zilizokuwa zikiwakabili wananchi wa maeneo hayo ambapo kipindi cha mvua maji yalikuwa yakikata mawasiliano na kuzuia shughuli mbalimbali za kijamii na kiuchumi.

‎Amesema hali hiyo ilisababisha wananchi kushindwa kusafiri kutoka eneo moja kwenda jingine huku baadhi ya wanafunzi wakikosa fursa ya kufika shuleni kutokana na ugumu wa kuvuka maeneo hayo.

‎"Ujenzi wa madaraja haya mawili umetokana na kero kubwa iliyokuwa ikiwakabili wananchi hasa kipindi cha mvua walishindwa kutoka eneo moja kwenda jingine hali iliyosababisha hata watoto kushindwa kufika shuleni", amesema Mhandisi Mziray.

‎Aidha, Mhandisi Mziray ameeleza kuwa sambamba na ujenzi wa madaraja hayo, TARURA imeboresha mitaro ya kupitisha maji ili kuhakikisha maji yanapita katika njia zake bila kuathiri miundombinu ya barabara hususan katika kipindi hiki ambacho tahadhari ya mvua kubwa imetolewa.

‎Kwa upande wake, mkazi wa Wanging’ombe, Bw. Alex Benedict ameipongeza serikali kupitia TARURA kwa kukamilisha miradi hiyo akisema madaraja hayo yana umuhimu mkubwa katika kuimarisha shughuli za kiuchumi na kijamii kwa wananchi wa maeneo yanayohudumiwa na barabara hizo.

‎"Kipindi cha mvua tulishindwa kuvusha mazao na hata shughuli mbalimbali za kijamii zilisimama lakini kukamilika kwa miradi hii barabara zinapitika kipindi chote cha mwaka jambo litakalotusaidia kuendeleza shughuli zetu za kila siku", amesema Bw. Benedict.

‎Naye, Bw. Leonard Kayagala, mkazi wa Wanging’ombe amesema kukamilika kwa madaraja hayo kumetoa suluhisho kwa changamoto zilizokuwa zikiwakabili wananchi zikiwemo wanafunzi kushindwa kufika shuleni na wananchi kupata ugumu wa kufikia huduma muhimu za kijamii hususan huduma za afya.

‎Ameeleza kuwa miundombinu hiyo ni muhimu kwa kuwa inarahisisha usafiri na usafirishaji, inaongeza fursa za kiuchumi na kuwawezesha wananchi kupata huduma muhimu kwa wakati bila vikwazo.

HABARI

NDEJEMBI ATAKA BILIONI 119 ZILETE MAPINDUZI YA HUDUMA YA MAJI MBEYA, AWEKA MWISHO WA CHANGAMOTO YA MAJI IWE JULAI 2027

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, amewataka viongozi na watendaji wa Sekta ya Maji kuhakikisha Mradi wa Kimkakati wa Maji kutoka Mto Kiwira, wenye thamani ya Shilingi bilioni 119, unatekelezwa kwa kasi na ufanisi ili kufikia Julai 2027 wananchi wa Mkoa wa Mbeya waondokane na changamoto za upatikanaji wa majisafi.

Makamu wa Rais ametoa agizo hilo leo, Oktoba 16, 2026, wakati akikagua maendeleo ya ujenzi wa mradi huo katika eneo la Forest Mpya, Jijini Mbeya, ambako Serikali inajenga tenki kubwa lenye uwezo wa kuhifadhi lita milioni tano za maji.

Akizungumza na viongozi na wananchi, Mhe. Ndejembi amesema Serikali ya Awamu ya Sita inayoongozwa na Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan imedhamiria kubadilisha maisha ya Watanzania kwa kuhakikisha huduma muhimu za kijamii, ikiwemo majisafi, zinapatikana kwa uhakika.

Amesisitiza kuwa Mbeya ni mkoa wa kimkakati katika uchumi wa Taifa, hivyo upatikanaji wa maji ya uhakika ni jambo la msingi katika kuchochea shughuli za uzalishaji, biashara na maendeleo ya wananchi.

Aidha, Makamu wa Rais amewataka watendaji wa Serikali kusimamia kikamilifu fedha zinazotolewa kwa ajili ya miradi ya maendeleo, akisisitiza maelekezo ya Rais Samia ya kuhakikisha kila shilingi inayowekezwa inaleta thamani halisi na matokeo yanayoonekana kwa wananchi.

Kwa upande wake, Waziri wa Maji, Mhe. Jumaa Aweso, amemhakikishia Makamu wa Rais kuwa Wizara itaendelea kuhakikisha utekelezaji wa mradi huo haukwamishwi, huku akiwataka watendaji na wataalamu kuongeza kasi na kuimarisha usimamizi ili mradi ukamilike kwa ubora na wakati.

Kwa mujibu wa taarifa ya Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira Mbeya (Mbeya UWSA), mradi huo umefikia asilimia 49 ya utekelezaji, ambapo ujenzi wa banio la maji umefikia asilimia 98, tenki la kuhifadhi maji katika eneo la Forest Mpya asilimia 80, huku ulazaji wa bomba kuu la kusafirisha maji ukifikia asilimia 15.

Mradi huo unatarajiwa kuongeza uzalishaji wa maji kwa lita milioni 116 kwa siku, na hivyo kupandisha uwezo wa jumla wa uzalishaji kutoka lita milioni 78 hadi milioni 195 kwa siku, hatua itakayowezesha kuhudumia wananchi wengi zaidi ifikapo mwaka 2045.

Kukamilika kwake kunatarajiwa kuongeza kiwango cha upatikanaji wa huduma ya majisafi kutoka asilimia 90 hadi asilimia 100, pamoja na kuhakikisha wananchi wanapata maji kwa saa 24 kwa siku, hivyo kuimarisha ustawi wa jamii na kuchochea ukuaji wa uchumi katika Jiji la Mbeya, Mji wa Mbalizi na maeneo jirani.

HABARI

BMH YAWAOMBA WADAU KUCHANGIA MATIBABU YA UPANDIKIZAJI WA ULOTO NA FIGO

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

Na Janeth Raphael - MichuziTv

Hospitali ya Rufaa ya Benjamin Mkapa (BMH) imewataka wadau mbalimbali kuendeleza michango katika mfuko maalumu ulioanzishwa na hospitali hiyo kwa lengo la kugharamia matibabu ya upandikizaji wa uloto na figo kwa wagonjwa wasio na uwezo wa kumudu gharama za huduma hizo.

Wito huo umetolewa wakati wa ziara ya Mamlaka ya Usimamizi wa Bima Tanzania (TIRA), ikiambatana na wadau wa sekta ya bima, waliotembelea hospitali hiyo kwa ajili ya kujifunza na kujionea huduma za kibingwa zinazotolewa, pamoja na fursa za kushirikiana katika kuboresha upatikanaji wa matibabu kwa wananchi.

Kaimu Mkurugenzi Mtendaji wa BMH, Dkt. Jesse Kashabano, amesema hospitali hiyo inatoa huduma 18 za kibingwa bobezi na huduma 20 za kibingwa, ambazo zinahitaji uwekezaji mkubwa katika vifaa tiba, teknolojia na wataalamu wenye ujuzi maalumu ili kukidhi mahitaji ya wagonjwa.

Amesema gharama za upandikizaji wa uloto zinafikia takribani Shilingi milioni 75, huku upandikizaji wa figo ukigharimu karibu Shilingi milioni 45, hali inayowafanya baadhi ya wagonjwa kushindwa kupata matibabu hayo kutokana na changamoto za kifedha.

Dkt. Kashabano amesema gharama hizo ni kubwa hata kwa baadhi ya watumishi wenye kipato, jambo lililoifanya hospitali kuanzisha mfuko endelevu wa kupokea michango kutoka kwa wadau ili kupunguza mzigo wa gharama za matibabu kwa wagonjwa wenye uhitaji.

Ameeleza kuwa mfuko huo ulianzishwa wakati wa maadhimisho ya miaka 10 ya BMH, ukiwa na lengo la kukusanya rasilimali zitakazosaidia kugharamia matibabu ya wagonjwa wanaohitaji upandikizaji wa uloto na figo lakini hawana uwezo wa kulipia huduma hizo.

Kwa upande wake, Mkurugenzi wa Mipango na Fedha wa BMH, Ambele Msika, amesema hospitali ina wajibu wa kutoa huduma kwa wananchi wote wanaohitaji matibabu, wakiwemo wasio na bima ya afya na wale wasiokuwa na uwezo wa kugharamia huduma wanazohitaji.

Amesema uwepo wa mfuko huo ni hatua muhimu katika kuwezesha hospitali kuwafikia wagonjwa wenye uhitaji, huku akisisitiza umuhimu wa ushirikiano wa wadau katika kuhakikisha changamoto za kifedha haziwi kikwazo cha kupata matibabu.

Naye Naibu Kamishna wa TIRA, Khadija Said, amewaomba wadau wa sekta ya bima na taasisi nyingine kuunga mkono mfuko huo kwa kutoa michango itakayosaidia wagonjwa wanaohitaji huduma za upandikizaji wa uloto na figo.

Ushirikiano huo unatarajiwa kuongeza uwezo wa kusaidia wagonjwa wenye uhitaji na kupanua fursa ya kupata matibabu maalumu ambayo gharama zake ni kubwa kwa wananchi wengi.

HABARI

Utafiti wa SUA, Cardiff wafungua mjadala wa usimamizi wa vyanzo vya maji Dodoma

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

Na Farida Mangube

Matokeo ya utafiti uliofanywa na Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA) kwa kushirikiana na Chuo Kikuu cha Cardiff nchini Uingereza yameonesha umuhimu wa kuimarisha usimamizi wa visima binafsi, uvunaji wa maji ya mvua na matumizi ya teknolojia za kurejeleza maji yaliyotumika, ikiwa ni sehemu ya mikakati ya kukabiliana na changamoto ya upatikanaji wa maji katika Jiji la Dodoma.

Matokeo hayo yamewasilishwa katika Warsha ya Kuwasilisha na Kuhakiki Matokeo ya Utafiti wa Mradi wa Water Resilient Cities iliyofanyika jijini Dodoma, ambapo Kiongozi wa Mradi kutoka Tanzania, ambaye pia ni Mkurugenzi wa Kurugenzi ya Utafiti na Shahada za Uzamili SUA, Prof. Japhet Kashaigili, amesema utafiti huo ulioanza mwaka 2022 umelenga kubaini changamoto za upatikanaji wa maji na namna bora ya kuhakikisha huduma hiyo inawafikia wananchi wote kwa usawa na kwa njia endelevu.

Prof. Kashaigili amesema licha ya jitihada za Serikali kuongeza vyanzo vya maji, mahitaji katika Jiji la Dodoma bado ni makubwa kuliko kiwango kinachozalishwa, hali inayosababisha wananchi wengi kutegemea visima binafsi.

Ameeleza kuwa uchimbaji wa visima bila uratibu wa kutosha unaweza kuathiri upatikanaji wa maji katika visima vingine vilivyo karibu na kusababisha migogoro baina ya wananchi, hivyo amesisitiza umuhimu wa kufuata taratibu za kisheria za uchimbaji wa visima.

Aidha, Prof. Kashaigili amesema matokeo ya utafiti huo, unaohusisha pia miji ya Cape Town nchini Afrika Kusini, Windhoek nchini Namibia na Lagos nchini Nigeria, yatasaidia kuboresha mipango ya usimamizi wa rasilimali za maji, ikiwemo kuanzisha mifumo ya kurejeleza maji yaliyotumika katika shughuli zisizohitaji maji ya kunywa.

Kwa upande wake, Juliana Sankel kutoka Wakala wa Maji na Usafi wa Mazingira Vijijini (RUWASA), Wilaya ya Dodoma, akitoa mtazamo wake baada ya kupokea matokeo ya utafiti huo, amesema yatasaidia kubaini vyanzo mbadala vya maji na kuboresha mipango ya usambazaji wa huduma hiyo badala ya kuendelea kutegemea maji ya chini ya ardhi pekee.

Naye Mtaalamu wa Utafiti wa Maji Chini ya Ardhi na aliyewahi kufanya kazi katika Ofisi ya Bonde la Wami-Ruvu, Catherine Mwihumbo, amesema matokeo hayo yatasaidia kuimarisha usimamizi wa vyanzo vya maji na uhifadhi wa mazingira.

Amependekeza kuhamasishwa kwa uvunaji wa maji ya mvua, ujenzi wa mabwawa na uandaaji wa ramani za maeneo yenye maji chini ya ardhi ili kudhibiti uchimbaji holela wa visima na kuongeza upatikanaji endelevu wa maji katika Jiji la Dodoma.

HABARI

DKT MUYUNGI: USHIRIKISHWA JAMII UTUNZAJI MISITU WALETA TIJA BIASHARA YA KABONI

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

Usimamizi shirikishi wa misitu iliyopo katika vijiji kwa jamii yenyewe inayoizunguka imesaidia katika kukuza na kuendeleza biashara ya kaboni na kuleta faida nchini Tanzania.

Hayo yamesemwa na Katibu Mkuu Ofisi ya Makamu wa Rais Dkt. Richard Muyungi wakati akichangia Majadiliano ya Kibunge kuhusu Hali ya Hewa na Uhifadhi wa Asili yaliyofanyika katika Jiji la Yerevan nchini Armenia.

Alisema kuwa Tanzania ina hekta zaidi ya milioni 2 za ardhi ya vijiji ambavyo vinajihusisha na biashara ya kaboni akitolea mfano misitu aina ya mikoko (mangrove) akieleza kuwa ina thamani kubwa zaidi.

“Msitu wa mikoko ndio wenye thamani kubwa zaidi kwani hekta moja inaweza kuhifadhi takribani tani 1,000 za hewa ya ukaa kwa mwaka, hii imeongeza thamani ya mikoko na kuongeza hamasa zaidi kwa jamii kushiriki katika biashara ya kaboni na kujipatia kipato,” alisema Dkt. Muyungi.

Akiendelea kuchangia mada, Dkt. Muyungi alizungumzia pia namna kilimo cha mwani katika pwani ya Bahari ya Hindi kinavyowainua kiuchumi wanawake akisema kuwa ni mojawapo ya mafaniko ya nchi.

Kwa upande mwingine, alisema kuwa Tanzania inayoongozwa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, agenda ya nishati safi ya kupikia ni mojawapo ya nyenzo za kupunguza ukataji wa miti kwa ajili ya kuni na mkaa.

Dkt. Muyungi alisema misitu iliyopo nchini inaweza kupotea endapo ukataji wa miti utaendelea hivyo matumizi ya nishati safi ya kupikia itasaidia kuhifadhi bioanuwai na kupunguza ukataji miti kwa ajili ya kuni na mkaa.

Dkt. Muyungi alisema misitu iliyopo nchini ipo hatarini kupotea endapo ukataji wa miti utaendelea hivyo agenda ya matumizi ya nishati safi ya kupikia itasaidia kuhifadhi bioanuwai na kupunguza ukataji miti kwa ajili ya kuni na mkaa.

“Kwa hatua hiyo sisi kama Tanzania tumeshaivuka lengo la asilimia 30 ifikapo mwaka 2030, kati ya hekta milioni 48.1 za ardhi ya Tanzania tumeshahifadhi zaidi ya asilimia 33, hiyo ni kupitia hifadhi za taifa, mapori ya akiba, eneo la Hifadhi ya Ngorongoro, pamoja na maeneo mengi ya vijiji ambayo yameshahifadhiwa.

Aidha, Katibu Mkuu huyo alieleza kuwa dhamira na maono ya Tanzania kwa miaka 25 ijayo imezindua Dira ya Maendeleo 2050 ambayo inasema tunahitaji kuwa na uchumi wa Dola Trilioni 1 ifikapo mwaka 2050, matarajio ya kuishi miaka 75 na kipato cha mtu mmoja mmoja cha Dola 7,000.

Alisema hatua hiyo ina maana kubwa kwa namna Serikali kupitia Ofisi ya Makamu wa Rais inavyosimamia matamanio hayo pamoja na uhifadhi wa mazingira na bioanuwai hasa katika nguzo ya Ustahimilivu wa Mazingira

Kikao hicho cha majadiliano kilifanyika kando ya Mkutano wa 17 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Bioanuai (CBD COP17) kuanzia Oktoba 13 hadi 15, 2026 na kilishirikisha wabunge kutoka Armenia kwa lengo la kuleta manufaa yanayoonekana katika nyanja mbalimbali ili kudumisha uhifadhi.

Katibu Mkuu Ofisi ya Makamu wa Rais Dkt. Richard Muyungi (wa kwanza kushoto) akiwa na viongozi mbalimbali mara baada ya kuchangia Majadiliano ya Kibunge kuhusu Hali ya Hewa na Uhifadhi wa Asili yaliyofanyika katika Jiji la Yerevan nchini Armenia Oktoba 13 hadi 15, 2026.

HABARI

WANAWAKE WAKULIMA WATAJWA KUWA NGUZO YA USALAMA WA CHAKULA NCHINI.

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

Mtaalamu wa masuala ya jinsia kutoka Shirika la Umoja wa Mataifa la Chakula na Kilimo (FAO), Jane Msagati, amesema maadhimisho ya Siku ya Mwanamke Mkulima Duniani ni fursa ya kutambua na kuthamini mchango wake katika uzalishaji wa chakula, kuanzia kilimo cha mazao na mbogamboga hadi ufugaji, ambao ni muhimu katika kuhakikisha familia na jamii zinapata chakula cha kutosha na lishe bora.

Amesema pamoja na mchango mkubwa wanaoutoa, wanawake wakulima bado wanakabiliwa na changamoto za upatikanaji wa rasilimali, umiliki wa ardhi na mitaji kwa ajili ya kujiendeleza kielimu na kiuchumi. Hata hivyo, amesema changamoto hizo hazijawazuia kuendelea kushiriki katika uzalishaji wa chakula, hivyo kuna umuhimu wa jamii kutambua juhudi zao na kuimarisha mifumo ya kuwaunga mkono.

Msagati amesema kupitia maadhimisho hayo yanayofanyika mkoani Tanga, FAO kwa kushirikiana na Mkoa wa Tanga na Wizara ya Kilimo inalenga kutambua na kupongeza wanawake wakulima kwa mchango wao, huku akihimiza jamii kushiriki katika kuwapa moyo na kuendeleza juhudi zao. Maadhimisho hayo pia ni fursa ya kuwakutanisha wanawake wakulima na wadau wengine katika kusherehekea mchango wao katika kuhakikisha upatikanaji wa chakula.

Kwa upande wake, Mkuu wa Wilaya ya Pangani, amesisitiza umuhimu wa kuwawezesha wanawake wakulima ili kuongeza tija katika kilimo na kuimarisha usalama wa chakula nchini, amesema kutambua wanawake wakulima wanaofanya vizuri ni njia ya kuthamini juhudi na ubunifu wao, pamoja na kuhamasisha wengine kuona kilimo kama fursa ya kiuchumi.

Amesema ni muhimu kuimarisha ushirikiano kati ya Serikali na wadau wa maendeleo ili kuwawezesha wanawake kuongeza thamani ya mazao yao na kufikia masoko mapana zaidi, ameeleza kuwa uwezeshaji huo ni muhimu katika kuboresha lishe, kuongeza kipato cha familia na kuchochea maendeleo ya taifa kuelekea Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Kilimo, Prof. Peter Msofe, amesema Wizara ya Kilimo inatambua mchango mkubwa wa wanawake katika maendeleo ya sekta ya kilimo na kuhakikisha nchi inakuwa na chakula cha kutosha. Amesema wanawake ni sehemu muhimu ya mafanikio ya uzalishaji wa chakula kupitia hatua mbalimbali, kuanzia kulima, kupanda na kuvuna mazao hadi kuandaa chakula majumbani, hivyo juhudi zao zinapaswa kutambuliwa na kuthaminiwa katika kuimarisha usalama wa chakula nchini.

Mwakilishi Msaidizi wa Shirika la Umoja wa Mataifa la Chakula na Kilimo (FAO) nchini Tanzania, Charles Tulahi, amesema kuwawezesha wanawake na vijana kwa kuwapatia teknolojia, rasilimali na fursa za masoko ni muhimu katika kuongeza uzalishaji wa chakula, kuboresha lishe na kuimarisha ustawi wa familia.

Amesema kuelekea Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050, wanawake wakulima wanapaswa kuwa sehemu muhimu ya maamuzi na mabadiliko katika mifumo ya chakula, ameeleza kuwa uwekezaji kwa wanawake na vijana utasaidia kujenga mifumo ya chakula jumuishi na endelevu, inayohakikisha wananchi wanapata chakula salama na chenye lishe bora.

Maadhimisho ya Siku ya Mwanamke Mkulima Duniani yamefanyika Oktoba 15, 2026, yameambatana na utoaji wa tuzo kwa wanawake watatu vinara katika kilimo, zikiwemo fedha za kununua pembejeo kwa ajili ya msimu ujao wa kilimo, pamoja na uzinduzi wa kitabu cha mapishi ya viazi lishe vya rangi ya chungwa kilichoandaliwa kwa maoni kutoka sekta mbalimbali.

Shughuli hizo ni sehemu ya kuelekea kilele cha maadhimisho ya Siku ya Chakula Duniani, yanayofanyika kitaifa jijini Tanga Oktoba 16, 2026, kwa lengo la kutambua mchango wa wanawake katika uzalishaji wa chakula na kuhamasisha lishe bora.

HABARI

CHINA YAAHIDI KUONGEZA MISAADA YA KITAALUMA KWA TANZANIA

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

Na.Mwandishi Wetu,

Wizara ya Elimu Sayansi na Wizara ya Elimu ya China zimekubaliana kuendeleza ushirikiano wa kimkakati katika elimu ya ufundi na mafunzo ya ufundi stadi (TVET), kwa lengo la kuongeza ujuzi kwa vijana na kuandaa wataalamu wanaokidhi mahitaji ya uchumi wa kisasa.

Makubaliano hayo yamefikiwa mjini Tianjin, China, katika kikao cha pamoja kati ya Naibu Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Mhe. Wanu Hafidh Ameir, na Naibu Waziri wa Elimu wa Jamhuri ya Watu wa China Ren Youqun.

Katika kikao hicho Mhe. Wanu Hafidh Ameir amesema China imeendelea kuwa mshirika muhimu wa Tanzania katika kukuza ma kiend3leza elimu kupitia ujenzi wa miundombinu, ufadhili wa masomo, mafunzo ya kitaalamu na ubadilishanaji wa wataalamu.

Ameongeza kuwa Miradi kama ujenzi wa Maktaba ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na Chuo cha Ufundi na Mafunzo ya Ufundi Stadi cha Mkoa wa Kagera imeongeza fursa na ubora wa mazingira ya kujifunzia, kufundishian na kuimarisha elimu nchini.

Ameeleza kuwa Tanzania inalenga kutumia kikamilifu fursa za Jukwaa la Ushirikiano kati ya China na Afrika (FOCAC), ikiwemo mpango wa kuanzisha vyuo vinne vya ufundi vinavyolenga kutos mafunzo yanayokidhi mahitaji ya viwanda, teknolojia na Dira ya Maendeleo ya Taifa 2050 pamoja na Sera ya Elimu na Mafunzo ya 2014, toleo la 2023, inayosisitiza mafunzo ya vitendo na ujuzi wa kisasa.

Kwa upande wake, Naibu Waziri wa Elimu wa China, Ren Youqun, amesema Serikali ya China imejipanga kuendeleza mpango wa ufadhili wa wanafunzi na programu za kubadilishana wataalamu na wanafunzi.

Amesema China itaongeza misaada ya kitaaluma na fursa za mafunzo ya ufundi na teknolojia kwa vijana wa Kitanzania ili kuimarisha uwezo wa rasilimali watu katika miradi ya maendeleo.

Ameongeza kuwa miradi inayotekelezwa na China nchini Tanzania imewezesha mafunzo ya vitendo, uboreshaji wa mitaala na ubadilishanaji wa wataalamu kati ya vyuo vya China na Tanzania.

Zaidi ya vijana 2,000 tayari wamenufaika na mafunzo ya ujenzi na uhandisi, hatua inayotarajiwa kuongeza ubora wa elimu ya ufundi na kuimarisha msingi wa maendeleo ya kiuchumi nchini.

ELIMU

ESRAC DODOMA: KITUO KINACHOWAFUNGULIA WATOTO WENYE MAHITAJI MAALUMU FURSA YA ELIMU

MICHUZI BLOG at Friday, October 16, 2026 0

NA OKULY JULIUS, OKULY BLOG, DODOMA

MTOTO mwenye changamoto ya usikivu anaweza kukaa darasani bila kuelewa kinachofundishwa, mwingine mwenye usonji anaweza kutengwa na jamii kwa kudhani hawezi kujifunza, huku mwenye changamoto ya viungo akiachwa nyumbani kwa sababu familia haijui kuwa anaweza kupata elimu kulingana na uwezo wake.

Hata hivyo, hali hiyo inaanza kubadilika katika Jiji la Dodoma kupitia Kituo cha Utambuzi na Upimaji wa Kubaini Mahitaji Maalumu ya Ujifunzaji kwa Watoto (ESRAC), kilichopo Shule ya Msingi Nkuhungu.

Kituo hicho, kilichoanzishwa mwaka 2022 kwa gharama ya Sh milioni 48.6, kinalenga kuwabaini watoto wenye mahitaji maalumu mapema, kufanya tathmini na kuwaunganisha na huduma za elimu na afya kulingana na mahitaji yao.

Kuanzishwa kwa ESRAC kunatokana na maelekezo na mwongozo wa Serikali wa kuhakikisha watoto wenye changamoto za ujifunzaji wanatambuliwa mapema na kupata huduma stahiki badala ya kuachwa bila elimu au kufichwa majumbani.

KITUO KINAFANYA NINI?

Afisa Elimu Maalumu wa Jiji la Dodoma, Issa Kambi, anasema ESRAC inahusika na utambuzi, upimaji na upangaji wa fursa stahiki kwa watoto wenye mahitaji maalumu, hususan katika eneo la elimu.

Anasema kituo hufanya kazi kila siku, huku Jumanne na Alhamisi zikitengwa kwa ajili ya kliniki ambapo wazazi huwaleta watoto kwa uchunguzi, pamoja na wanafunzi kutoka shule mbalimbali wanaohitaji tathmini au mapitio ya awali.

Kwa watoto wanaobainika kuwa na changamoto za kiafya, kituo hutoa rufaa kwenda hospitali na kushirikiana na Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Dodoma, Hospitali ya Benjamin Mkapa na Hospitali ya Taifa ya Magonjwa ya Akili Mirembe.

Kwa watoto wenye changamoto za macho, baadhi yao huunganishwa na huduma katika Hospitali ya Benjamin Mkapa pamoja na ufadhili wa Light for the World.

Aidha, wataalamu kutoka Mirembe, wakiwemo speech therapists, occupational therapists, physiotherapists na madaktari wengine, hutoa kliniki kituoni hapo na huduma hizo hutolewa bila malipo.

WATOTO 1,756 WAMEPIMWA

Msimamizi wa Kituo cha Upimaji ESRAC Nkuhungu, Neema Mukama, anasema tangu kuanzishwa kwake mwaka 2022, jumla ya watoto 1,756 wamepimwa, wakiwemo wavulana 905 na wasichana 851.

Kwa mujibu wa Neema, takwimu hizo zinaonyesha ukubwa wa mahitaji ya huduma za utambuzi na upimaji wa watoto wenye mahitaji maalumu, huku kituo kikiendelea kuwafikia watoto walioko katika jamii.

Anasema kupitia upimaji huo, watoto wamekuwa wakibainishwa changamoto zao na kuunganishwa na huduma zinazolingana na mahitaji yao, ikiwemo elimu, matibabu na huduma nyingine za kitaalamu.

WANAANZA KATA KWA KATA

Kambi anasema wataalamu wa kituo hicho wamekuwa wakifanya ubainishaji wa watoto wenye mahitaji maalumu kata kwa kata, hatua inayolenga kuwafikia hata wale ambao hawajawahi kufikishwa kituoni.

Akizungumza kwa niaba ya Mkurugenzi wa Halmashauri ya Jiji la Dodoma, Denis Gondwe, anaeleza kuwa jiji hilo lina kata 41 na mitaa 222, ambapo timu za wataalamu hushirikiana na watendaji wa kata na mitaa, wenyeviti pamoja na wadau wengine kuwafikia watoto waliopo kwenye jamii.

Lengo, anasema, ni kuwabaini watoto ambao huenda hawajafikishwa kituoni na kuwawezesha kupata upimaji pamoja na huduma wanazohitaji.

Kambi anasema idadi ya watoto waliobainika imeongezeka kutoka takribani 600 miaka minne iliyopita hadi zaidi ya 1,700, jambo analolihusisha na kuendelea kwa zoezi la ubainishaji na uhamasishaji wa jamii.

BAADHI YA WAZAZI BADO WANAFICHA WATOTO

Pamoja na uwepo wa kituo hicho, bado kuna changamoto ya uelewa miongoni mwa baadhi ya wazazi na jamii, hali inayochangia baadhi ya watoto kuchelewa kupata huduma.

Neema anasema baadhi ya wazazi hawatoi taarifa sahihi kuhusu historia ya watoto wao wakati wa uchunguzi, jambo linaloweza kuwafanya wataalamu kutumia muda zaidi kubaini changamoto iliyopo.

“Katika zoezi la ubainishaji linalofanyika katika kata mbalimbali, tunakutana na maeneo ambayo ushirikiano na jamii unakuwa mdogo sana,” anasema.

Mwalimu Mkuu wa Kitengo cha Mahitaji Maalumu katika Shule ya Msingi Mlezi, Hashim Msemo, anasema changamoto nyingine ni baadhi ya watoto kufichwa majumbani na kufikishwa shuleni wakiwa wamechelewa.

“Mtoto unamkuta tayari ana miaka minane, tisa, wakati kwenye mwongozo wa upimaji inatakiwa kuanzia miaka mitano,” anasema.

WALIMU: MTOTO AKIBAINIKA, ANAPELEKWA KWENYE FURSA INAYOMFAA

Msemo anasema baada ya mtoto kubainika kuwa ana changamoto, wataalamu hushirikiana na wazazi, jamii, walimu na madaktari kutambua aina ya changamoto aliyonayo kabla ya kumpangia mazingira ya elimu yanayomfaa.

Anasema walimu nao wamepatiwa mafunzo ya namna ya kuwabaini watoto wenye mahitaji maalumu na kutumia mwongozo unaowaelekeza katika utambuzi na ubainishaji.

“Walimu pia tumepata mafunzo ya namna ya kuwabaini watoto wenye mahitaji maalumu na kutumia mwongozo unaotuelekeza kuhusu utambuzi na ubainishaji,” anasema.

Naye Mwalimu Digna Temba, anayefundisha wanafunzi wenye ulemavu wa macho, anasema walimu huangalia viashiria mbalimbali, ikiwemo changamoto za uoni, usonji na changamoto za ufahamu.

“Mtoto anapoonekana kuwa na changamoto, huwasiliana na wataalamu wa kituo cha Nkuhungu kwa ajili ya ubainishaji wa awali,” anasema.

SHULE YA MLEZI YAWAFIKIA WATOTO MITAANI

Mwalimu Mkuu Shule ya Msingi Mlezi, Magreth Kisanga, anasema shule hiyo yenye huduma za elimu jumuishi imekuwa ikiwafikia watoto wenye mahitaji maalumu kwa njia mbalimbali.

“Walimu hufanya home visiting kila Ijumaa kwa ajili ya kuwabaini watoto waliopo mitaani au wale ambao wameacha kuja shule kutokana na changamoto mbalimbali,” anasema.

Anaongeza kuwa mahusiano kati ya shule na jamii yamekuwa njia nyingine ya kuwafikisha watoto shuleni hapo.

Kwa mujibu wa Kisanga, Shule ya Msingi Mlezi ina wanafunzi 120 katika eneo la elimu maalumu, huku walimu wenye mafunzo maalumu wakiendelea kuwahudumia.

Hata hivyo, anasema changamoto ya usafiri ni miongoni mwa sababu zinazowafanya baadhi ya watoto kutohudhuria shule mara kwa mara.

WALIMU: WATOTO WANAWEZA KUBADILIKA

Msemo anasema baadhi ya watoto waliokuwa wamefichwa majumbani wameonyesha mabadiliko baada ya kuanza kupata elimu.

“Mfano, wapo watoto ambao walifika shuleni hapa wakiwa hawawezi kufanya baadhi ya shughuli za msingi, lakini baada ya kufundishwa wameanza kujitegemea zaidi,” anasema.

Anasema baadhi ya wazazi wamekuwa wakitoa ushuhuda wa mabadiliko yanayoonekana kwa watoto wao baada ya kuanza shule.

Hata hivyo, anasema changamoto ya usafiri bado inazuia baadhi ya watoto kuhudhuria masomo yao kwa mwendelezo mzuri.

DAKTARI: UCHUNGUZI WA MAPEMA NI MUHIMU

Daktari wa Kituo cha Afya Nkuhungu na mshiriki wa timu ya ubainishaji, Dkt. Rehema Magesa, anasema uchunguzi wa mapema unasaidia kubaini changamoto za mtoto kabla hazijawa kubwa zaidi.

“Watoto wenye changamoto za usikivu, uoni au changamoto nyingine za kiafya wanapaswa kubainishwa mapema na kupelekwa katika maeneo sahihi ya huduma,” anasema.

Dkt. Magesa anasema mojawapo ya changamoto wanazokutana nazo ni baadhi ya wazazi kutambua kwa kuchelewa hali za watoto wao, hasa kwa watoto wenye usonji.

Anaongeza kuwa imani potofu katika jamii nazo zinaweza kuchelewesha wazazi kutafuta ushauri wa kitaalamu.

Kwa mujibu wa daktari huyo, mtoto mwenye ulemavu anaweza kuwa na uwezo mkubwa katika eneo fulani hata kama anakabiliwa na changamoto katika baadhi ya masomo ya darasani.

CHUMBA MAALUMU CHA UPIMAJI WA USIKIVU

Katika kituo hicho pia kuna chumba maalumu kinachotumika kufanya ubainishaji wa awali kwa watoto wenye changamoto za usikivu.

Mwalimu Elizabeth Katunzi anasema kituo kina vifaa vya kisasa, vikiwemo audiometer na digital otoscope, vinavyosaidia kufanya uchunguzi wa awali wa masikio.

“Baadhi ya watoto wanaofikishwa hapa kituoni hugundulika kuwa na changamoto zinazoweza kutibiwa, kama nta nyingi au vitu vilivyoingia kwenye sikio na watoto hao hupewa rufaa kwenda hospitali kwa ajili ya matibabu,” anasema.

Anasema huduma ya uchunguzi wa awali kituoni hapo hutolewa bila malipo na baada ya mtoto kubainika kuwa na changamoto, hupangiwa shule kulingana na mahitaji yake.

WATOTO WAPELEKWA SHULE KULINGANA NA MAHITAJI

Kwa watoto wenye changamoto kubwa ya usikivu, wataalamu hutoa rufaa na baada ya kuthibitishwa na daktari hupangiwa shule zinazolingana na mahitaji yao.

Katunzi anasema baadhi yao hupelekwa Shule ya Msingi Dodoma Viziwi, wengine Hombolo na wengine katika shule jumuishi zilizo karibu na maeneo wanayoishi.

Lengo ni kuhakikisha mtoto hapotezi fursa ya elimu kutokana na aina ya changamoto aliyonayo.

WAZAZI: USAFIRI NI CHANGAMOTO

Kwa upande wa wazazi, changamoto kubwa iliyotajwa ni usafiri.

Farida Khamis, mzazi wa watoto mwenye mahitaji maalumu, anasema gharama za usafiri zimekuwa mzigo, hasa kwa familia zinazowapeleka watoto shuleni kutoka maeneo ya mbali.

“Nauli imekuwa ikifikia kati ya Sh3,000 hadi Sh5,000, hali inayotuwia vigumu sisi wazazi wenye kipato kidogo,” anasema.

Anaishauri Serikali kuangalia uwezekano wa kuweka usafiri maalumu au mabweni kwa watoto wenye mahitaji maalumu ili kupunguza mzigo kwa wazazi.

Licha ya changamoto hiyo, anasema anaridhishwa na huduma zinazotolewa kituoni, lakini anasisitiza umuhimu wa kutafutiwa majawabu changamoto ya usafiri kwa watoto wenye ulemavu.

“WATOTO HAWAPASWI KUFICHWA”

Wadau waliohojiwa wanatoa ujumbe unaofanana kwa jamii kwamba watoto wenye mahitaji maalumu hawapaswi kufichwa majumbani.

Msimamizi wa kituo hicho, Neema, anasema watoto wenye changamoto mbalimbali wanapaswa kufikishwa katika vituo vya upimaji ili kubaini fursa stahiki kulingana na uwezo wao.

Anasema hata mtoto mwenye usonji, changamoto ya usikivu, ulemavu wa viungo au changamoto ya ufahamu anaweza kupata elimu na kujifunza kulingana na uwezo wake.

Naye Dkt. Magesa anasisitiza kuwa watoto wenye ulemavu wana haki ya kupata elimu na huduma nyingine muhimu na wanapaswa kuonekana ili jamii iweze kuwasaidia.

SERIKALI YAOMBWA KUONGEZA VITUO NA MAFUNZO

Pamoja na mafanikio yaliyoelezwa, watendaji wa kituo wameainisha maeneo yanayohitaji maboresho, ikiwemo mafunzo ya mara kwa mara kwa wataalamu wanaotumia vifaa vya kisasa.

Mahitaji mengine ni kuongezwa kwa vituo katika halmashauri nyingine na kuimarishwa kwa bajeti ya shughuli za ubainishaji ili kuwafikia watoto wengi zaidi.

Neema anasema baadhi ya vifaa vya kidijitali vimepatikana, lakini mafunzo ya matumizi yake yanahitajika mara kwa mara ili kuongeza ufanisi wa huduma.

Anaongeza kuwa baadhi ya wazazi kutoka mikoa mingine, ikiwemo Manyara na Moshi, wamekuwa wakifika Dodoma kutafuta huduma za upimaji.

DODOMA YAENDELEA KUPANUA ELIMU JUMUISHI

Kwa mujibu wa Afisa Elimu Maalumu wa Jiji la Dodoma, Kambi, jiji hilo lina jumla ya shule 213, ambapo takribani shule 60 zimebainishwa kutoa huduma ya elimu jumuishi.

Aidha, takribani shule 11 zina vitengo vya watoto wenye mahitaji maalumu, huku halmashauri ikiendelea kutumia klabu za elimu jumuishi katika shule mbalimbali.

Kambi anasema klabu hizo ni sehemu ya kuwafundisha wanafunzi kuhusu elimu jumuishi na kuwasaidia kupeleka ujumbe huo katika jamii.

Takribani miaka minne tangu kuanzishwa kwa ESRAC Dodoma, kituo hicho kimekuwa sehemu ya utambuzi wa watoto wenye mahitaji maalumu na kuwaunganisha na huduma za elimu na afya.

Kupitia ubainishaji unaofanyika kituoni na katika jamii, watoto wanaobainika kuwa na changamoto wamekuwa wakipatiwa tathmini, huduma za awali, rufaa na kupangiwa mazingira ya elimu yanayolingana na mahitaji yao.

Hata hivyo, changamoto bado zipo, ikiwemo uelewa mdogo wa baadhi ya wazazi, watoto kufichwa majumbani, usafiri, upungufu wa walimu na wataalamu katika baadhi ya maeneo pamoja na mahitaji ya mafunzo na bajeti kwa ajili ya shughuli za ubainishaji.

Kwa wazazi na wataalamu, ujumbe wao ni mmoja: mtoto mwenye mahitaji maalumu hapaswi kubaki nyumbani kwa sababu ya changamoto aliyonayo. Anatakiwa kutambuliwa, kupimwa na kupewa fursa ya elimu inayolingana na uwezo na mahitaji yake.